Aile ve Sosyal Yardımlar

Evde bakım maaşı, bakıma ihtiyacı olan engelli bir kişinin bakımının evde ailesi tarafından üstlenilmesi durumunda devletin yaptığı aylık sosyal yardımdır. Tutar sabit bir rakam olarak değil, kanunda belirlenen bir gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunur; bu yüzden katsayı her güncellendiğinde ödeme de değişir.

Malulen emeklilik, hastalık ya da kaza nedeniyle çalışma gücünün en az %60'ını kaybettiği Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalıya, yaş şartı aranmadan malullük aylığı bağlanmasıdır. Aylık için üç şart birlikte aranır: Kurumca malul sayılmak, en az on yıldan beri sigortalı olup toplam 1800 gün prim ödemiş olmak ve malullük nedeniyle işten ayrıldıktan sonra Kuruma yazılı başvuru yapmak.

Doğum parası, günlük dilde birbirinden farklı üç ödemeyi anlatmak için kullanılır: devletin verdiği doğum yardımı, SGK'nın ödediği emzirme ödeneği yani süt parası ve çalışan annenin izin döneminde aldığı analık ödeneği. Bu ödemelerin her birini farklı bir kurum yapar ve her birinin şartı ayrıdır. Hangisine hak kazandığınızı bilmek, başvuruyu doğru yere yapmanızı sağlar.

Torun bakan anneanne ve babaanneye maaş ödeyen, bugün başvuru alan bir devlet programı resmî kaynaklarda görünmüyor. Bu tür bir ödeme 2017'de, on ilde denenen Büyükanne Projesi'nde yapılmıştı; proje bir yıllık pilot uygulama olarak tamamlandı ve ülke geneline yayılmadı.

İŞKUR çocuk bakım desteği, Türkiye İş Kurumu'nun Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi kapsamında işe alınan ve küçük yaşta çocuğu olan kadın çalışana, belirli bir süre boyunca aylık olarak ödediği destektir. Proje aynı zamanda kadın çalıştıran işverene prim, vergi ve ücret desteği sağlar; yani hem anneyi hem işvereni işe alım kararında destekler.

Memur giyecek yardımı, görevi gereği belirli bir kıyafet giymesi ya da açık havada, ağır koşullarda çalışması gereken kamu personeline kurumunca sağlanan giyim eşyası ya da bunun bedelidir. Yardımın kimlere ve nasıl yapılacağı, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği'nde belirlenir.

Aile yardımı ödeneği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre evli memura, gelir getiren bir işte çalışmayan ve sosyal güvenlik kurumundan aylık almayan eşi için her ay maaşıyla birlikte ödenen yardımdır. Memurun çocukları için de ayrı bir aile yardımı ödenir.

ÇKS, yani çiftçi kayıt sistemi, Tarım ve Orman Bakanlığının tarımsal üretim yapan kişi ve kuruluşları, işledikleri arazilerle birlikte kayıt altına aldığı veri tabanıdır. Bitkisel üretime yönelik destek ödemelerinden yararlanmanın ön şartı, bu sistemde güncel bir kaydınızın bulunmasıdır.

Ücret farkı, kadın ve erkek çalışanların ortalama kazançları arasındaki açığı ifade eder ve gelir dağılımında cinsiyetin belirleyici bir etken olmaya devam ettiğini gösterir. Bu açık her zaman doğrudan ayrımcılıktan kaynaklanmaz; meslek seçimi, çalışma süresi ve kesintili çalışma hayatı da tabloyu etkiler. Ancak aynı işi yapan iki kişi arasında yalnızca cinsiyet nedeniyle oluşan fark hukuken kabul edilmez.

Babalık izni, eşi doğum yapan erkek çalışana verilen ücretli izindir ve hem İş Kanunu'na tabi işçiler hem de memurlar için on gündür. İşçinin izni İş Kanunu'nun ek 2. maddesinden, memurun izni ise Devlet Memurları Kanunu'nun 104. maddesinden doğar.

Süt izni, bir yaşından küçük çocuğu olan çalışan annenin çocuğunu emzirebilmesi için iş saatleri içinde kullandığı, çalışma süresinden sayılan ve ücretten kesilmeyen bir izindir. İşçiler için İş Kanunu'nun 74. maddesinde, devlet memurları için ise 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda ayrı ayrı düzenlenmiştir.

Sağlık nedeniyle kıdem tazminatı, yaptığınız iş sağlığınız için tehlikeli hâle geldiğinde iş sözleşmesini haklı nedenle feshederek alabileceğiniz tazminattır. Bu durumda istifa etmiş sayılmazsınız; İş Kanunu size bildirim süresini beklemeden ayrılma hakkı tanır ve en az bir yıllık çalışma şartını sağlıyorsanız kıdem tazminatı ödenir.