Evlenen Memura Aile Yardımı Ödeneği ve Evlilik İzni

Aile yardımı ödeneği, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre evli memura, gelir getiren bir işte çalışmayan ve sosyal güvenlik kurumundan aylık almayan eşi için her ay maaşıyla birlikte ödenen yardımdır. Memurun çocukları için de ayrı bir aile yardımı ödenir.

Evlenen memur için gündeme gelen haklar bununla sınırlı değildir: Kanun ayrıca evlilik için ücretli mazeret izni tanır. Aşağıda ödeneğin şartlarını, ne zaman başlayıp ne zaman kesildiğini, evlilik iznini ve başvuru için izlenecek adımları bulacaksınız.

Aile Yardımı Ödeneğini Kimler Alır?

Aile yardımı ödeneğini, eşi menfaat karşılığı çalışmayan ve herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşundan aylık almayan evli memur alır. Eşin çalışma durumu, yardımın verilip verilmeyeceğini belirleyen temel koşuldur.

Kanun'daki ifade "her ne şekilde olursa olsun" çalışmayan eştir. Bu yüzden eşiniz part time iş ilanları arasından bulduğu yarı zamanlı bir işte sigortalı olarak çalışmaya başlarsa, eş için ödenen kısım kesilebilir; bu değişikliği kurumunuza bildirmeniz gerekir.

Ödenek Ne Zaman Başlar?

Memur, eş için ödenen yardıma evlendiği tarihi takip eden ay başından itibaren hak kazanır. Çocuk için ödenen yardım da çocuğun doğduğu tarihi izleyen ay başından başlar.

Yardım, Devlet Memurları Kanunu'nun 203. maddesine göre her ay aylıkla birlikte ödenir; hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaz ve borç için haczedilemez. Tutar, memur maaş katsayılarıyla birlikte dönem dönem güncellendiği için haberlerde geçen tarihli rakamlar kısa sürede eskir; güncel tutarı bordronuzdaki aile yardımı kaleminden ya da kurumunuzun maaş biriminden öğrenebilirsiniz.

İki Eş de Memursa Ne Olur?

Karı ve kocanın ikisi de memursa aile yardımı ödeneği yalnız birine verilir. Kanun'un 203. maddesi bu durumda ödeneğin kocaya verileceğini düzenler.

Eşlerden biri işçi statüsünde çalışıyor ve iş sözleşmesi ya da toplu sözleşme gereği çocuk için ayrı bir yardım alıyorsa, memura yalnız aradaki fark ödenir. Bu ayrıntı, iki maaşlı ailelerde bordroda beklenenden düşük bir tutar görülmesinin sebebi olabilir.

Ödenek Hangi Durumda Kesilir?

Eş için ödenen yardım boşanma ya da eşin ölümü hâlinde, takip eden ay başından itibaren kesilir. Eşin gelir getiren bir işe başlaması ya da bir sosyal güvenlik kurumundan aylık almaya başlaması da yardımı sona erdirir.

Çocuk için ödenen yardım ise çocuk evlendiğinde, belirli yaşı doldurduğunda, kendi hesabına ya da başkası yanında çalışmaya başladığında veya burs aldığında kesilir. Yaş sınırını doldurmuş olsa da çalışamayacak derecede engelli olduğu sağlık kurulu raporuyla belgelenen çocuk için ödeme sürer.

Evlenen Memurun İzin Hakkı

Evlenen memura, isteği üzerine yedi gün ücretli mazeret izni verilir. Aynı izin, memurun çocuğu evlendiğinde de kullanılabilir; Kanun'un 104. maddesi bu hakkı düzenler.

Bu izin yıllık izinden düşülmez. Düğün tarihine yakın bir dilekçeyle birim amirine başvurmak ve nikâh belgesini daha sonra personel birimine teslim etmek, izin sürecini sorunsuz kılar.

Aile Yardımı İçin Başvuru Adımları

Aile yardımı ödeneği kendiliğinden başlamaz; memurun evliliğini ve eşinin çalışma durumunu kurumuna bildirmesi gerekir. Aşağıdaki sıra, ilk maaşta yardımın görünmesini sağlar:

1. Nikâhtan sonra evlilik cüzdanının bir örneğini hazırlayın.

2. Kurumunuzun personel ya da maaş biriminden aile durumunu gösteren bildirim formunu isteyin.

3. Formda eşinizin çalışıp çalışmadığını ve bir kurumdan aylık alıp almadığını doğru beyan edin.

4. Eşiniz de memursa, yardımın hangi eşe ödeneceğini iki kurumun kayıtlarında netleştirin.

5. İlk maaş bordronuzda aile yardımı kaleminin yer alıp almadığını kontrol edin.

Eşinizin çalışma durumu değişirse aynı birime yeni bir bildirim yapın. Hatalı beyanla alınan tutar, sonradan geri istenebilir.

Örnek: Ay Ortasında Evlenen Bir Öğretmen

Ayın ortasında evlenen bir öğretmeni düşünün; eşi henüz bir işte çalışmıyor. Öğretmen nikâhtan sonraki hafta bildirim formunu okul müdürlüğüne teslim ediyor ve yedi günlük mazeret iznini düğün haftasına denk getiriyor.

Eş için yardım, evliliği takip eden ay başından itibaren işlemeye başlar ve ilgili maaşla birlikte ödenir. Birkaç ay sonra eşi sigortalı bir işe girdiğinde öğretmen durumu yeniden bildirir ve eş için ödenen kısım sona erer.

Evlenme Yardımı Ayrı Bir Ödeme mi?

Evlenen memura toplu bir "evlenme yardımı" ödenmesi, zaman zaman memur sendikalarının talepleri arasında gündeme gelen ayrı bir konudur. Böyle bir ödemenin yürürlükte olup olmadığı, toplu sözleşme hükümlerine ya da yeni bir yasal düzenlemeye bağlıdır.

Haberlerde geçen bir teklifin uygulamaya girip girmediğini anlamak için kurumunuzun maaş birimine ve yürürlükteki toplu sözleşme metnine bakın. Kamu personeline yönelik diğer ayni yardımlar için memur giyecek yardımı konusundaki şartları da inceleyebilirsiniz.