İŞKUR TYP Katılım Şartları ve Başvuru

İŞKUR TYP, yani Toplum Yararına Program, Türkiye İş Kurumu ile kamu kurumlarının birlikte düzenlediği ve kurumda kayıtlı işsizlere geçici bir iş ile gelir sağlayan aktif işgücü programıdır. Katılımcı, programın süresi boyunca bir kamu hizmetini destekleyen işte çalışır ve çalıştığı gün sayısı kadar ödeme alır.

Toplum Yararına Program, işsizlik ödeneğinden farklı bir yoldur. Ödenek, işten ayrılmadan önceki prim geçmişine dayanır ve kişi çalışmadan alır; size düşecek tutarı işsizlik maaşı hesaplama aracında kabaca tahmin edebilirsiniz. TYP'de ise prim geçmişi aranmaz, katılımcı fiilen çalışarak gelir elde eder.

TYP Hangi Durumlarda Açılır?

İŞKUR TYP; afet, salgın, acil durum, sosyal kriz ve benzeri mücbir sebep dönemlerinde kamu hizmetlerini desteklemek için açılır. Programın amacı, işsizlerin çalışma alışkanlığından ve disiplininden uzaklaşmasını önlemek ve onlara geçici gelir desteği sağlamaktır.

Toplum Yararına Program her il ve dönemde sürekli açık değildir; programı il müdürlüğü, iş birliği yapılan kamu kurumunun ihtiyacına göre duyurur. Programın tanımı, katılım şartları ve süreleri Türkiye İş Kurumu'nun Toplum Yararına Programlar sayfasında yer alır.

İŞKUR TYP Katılım Şartları

İŞKUR TYP'ye katılmak için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, İŞKUR'a kayıtlı olmak ve 18 yaşını tamamlamış olmak gerekir. Bunlara ek olarak şu koşullar aranır:

• Başvuran kişi, isteğe bağlı sigortalılık dışında herhangi bir işte sigortalı olarak bildirilmiyor olmalıdır.

• Başvuran kişi emekli ya da malul aylığı almıyor olmalıdır.

• Başvuran kişi öğrenci olmamalıdır; açık öğretim öğrencileri bu kuralın dışındadır.

Hane şartı da başvuruyu etkiler. Başvuru başlangıç tarihi aynı olan programlara, adres kayıt sistemine göre aynı adreste oturanlardan yalnızca biri katılabilir. Aynı adreste oturanların çalışarak elde ettiği toplam kazanç, net asgari ücretin bir buçuk katını aşıyorsa o adresteki kişiler programdan yararlanamaz. Şartlar dönem dönem güncellenebildiği için başvurudan önce il müdürlüğünün duyurusundaki metni esas alın.

Katılımcılar Nasıl Seçilir?

Toplum Yararına Program katılımcıları noter kurası, liste yöntemi ya da yüzde seksen kura ve yüzde yirmi liste karışımıyla seçilir. Hangi yöntemin kullanılacağına programın niteliğine göre il müdürlüğü karar verir.

İstihdamda güçlük çeken gruplar Birinci Liste'de yer alır: kadınlar, 35 yaş üstü kişiler, engelliler, eski hükümlüler, terörle mücadelede malul sayılmayacak şekilde yaralananlar ve Hane Bazlı İzleme Sistemi kapsamındakiler. Birinci Liste'deki başvuranlar tamamlanmadan İkinci Liste'den katılımcı alınmaz.

Başvuru Adım Adım

İŞKUR TYP başvurusu, açılan programın duyurusu takip edilerek yapılır. Süreci şu sırayla yürütebilirsiniz:

1. İŞKUR kaydınız yoksa kayıt olun, varsa adres ve iletişim bilgilerinizi güncelleyin.

2. Sigortalılık, emeklilik, öğrencilik ve hane şartlarını kendi durumunuza göre kontrol edin.

3. Bulunduğunuz ildeki İŞKUR il müdürlüğünün TYP duyurusunu ve başvuru tarihlerini izleyin.

4. Duyuruda belirtilen kanaldan, son başvuru gününü beklemeden başvurun.

5. Kura ya da liste sonucunu duyurudan takip edin; seçilirseniz programın başlangıç gününde göreve başlayın.

Ödeme, Süre ve Çalışma Saatleri

İŞKUR TYP katılımcısına, günlük asgari ücretin katıldığı gün sayısıyla çarpımı kadar ödeme yapılır; güncel asgari ücret tutarını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı duyurur. Katılımcıların vergi ve sosyal güvenlik ödemelerini, programı yürüten yüklenici kurum ilgili kurumlara yatırır.

Her TYP en fazla altı ay sürer ve bir kişi hayatı boyunca bu programlardan toplam dokuz aya kadar yararlanabilir. Haftalık çalışma süresi kırk beş saattir. Programa devam zorunludur; katılımcı, yüklenici kurumdan ve İŞKUR'dan onay alarak program boyunca beş gün ücretsiz izin kullanabilir.

Programdan Ayrılırsanız Ne Olur?

Toplum Yararına Program'dan mazeretsiz ayrılan ya da kendi kusuruyla ilişiği kesilen kişi, son yararlanma tarihinden itibaren yirmi dört ay geçmeden yeni bir programa başvuramaz. Program bittikten sonra İŞKUR'un önerdiği, niteliklerine uygun en az üç iş teklifini mazeretsiz reddeden kişiye de aynı süre uygulanır.

Bir programdan herhangi bir nedenle ayrılan katılımcı, aynı programa tekrar katılamaz. Sağlık ya da ailevi bir sorun nedeniyle devam edemeyecekseniz durumu yükleniciye ve İŞKUR'a yazılı olarak bildirin.

Örnek: Aynı Evde Yaşayan İki Kardeş

Aynı adreste oturan iki kardeşin, aynı tarihte başlayan bir İŞKUR TYP duyurusuna birlikte başvurduğunu düşünelim. Adres kuralı gereği kardeşlerden yalnızca biri bu programa katılabilir; ikisinin de başvurusu kabul edilmez.

Kardeşlerden biri açık öğretim öğrencisiyse öğrencilik şartı onu engellemez. Ancak evdeki çalışan bir ebeveynin kazancı hane sınırını aşıyorsa iki kardeş de programa giremez. Başvurmadan önce hanedeki herkesin gelir durumunu birlikte değerlendirmek, boşa başvuru yapmayı önler.

Program Biterken İş Aramaya Başlamak

Toplum Yararına Program geçici bir destek olduğu için iş arayışını programın son haftalarına bırakmamak gerekir. Program süresince edinilen düzenli çalışma alışkanlığı ve referans, özel sektördeki başvurularda güçlü bir dayanaktır.

Program sırasında yapılan temizlik, bakım ya da destek işleri, benzer pozisyonlara geçişi kolaylaştırır. Bu tür işleri vasıfsız eleman iş ilanları arasında, bulunduğunuz şehre göre filtreleyerek bulabilirsiniz.