İş ve Meslek Danışmanlığı: İŞKUR'dan Yol Haritası Almak

İş ve meslek danışmanlığı, Türkiye İş Kurumu'nun (İŞKUR) iş arayanlara, öğrencilere ve işverenlere sunduğu, kişinin özellikleriyle mesleğin gerektirdiği nitelikleri karşılaştırarak ona uygun iş ya da meslek yolunu bulmaya yardım eden bir kamu hizmetidir. Kurum, kayıtlı her iş arayana bir danışman atayarak bu hizmeti bire bir yürütür.

Kendi başına bir yol haritası çizmekte zorlanan biri için iş ve meslek danışmanlığı somut bir başlangıç noktasıdır. Danışman; mesleki eğitim kurslarına, işbaşı eğitim programlarına ve uygun iş ilanlarına yönlendirme yapar, böylece plan kâğıt üzerinde kalmaz. Danışmanla görüşmeden önce güncel iş ilanlarına göz atmak, hangi alanlarda eleman arandığını görmenizi ve görüşmeye sorularla gitmenizi sağlar.

İş ve Meslek Danışmanlığından Kimler Yararlanabilir?

Hizmet üç gruba yöneliktir: İŞKUR'a kayıtlı iş arayanlar, meslek seçimi aşamasındaki öğrenciler ve çalışan arayan işverenler. Her grup için görüşmenin içeriği farklıdır.

İş arayan için odak, uygun işi bulmak ve gerekiyorsa beceri eksiğini tamamlamaktır. Öğrenci için meslekleri ve eğitim yollarını tanımak, işveren için ise aradığı nitelikteki çalışana ulaşmak ve ilgili mevzuat hakkında bilgi almaktır. Hizmetin alt başlıkları olan iş arayan danışmanlığı, meslek danışmanlığı ve iş kulüpleri Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) sayfasında ayrı ayrı tanıtılır.

Danışman Görüşmesinde Neler Konuşulur?

İş ve meslek danışmanlığının ilk görüşmesinde danışman eğitim durumunuzu, iş deneyiminizi, ilgi alanlarınızı ve çalışma koşullarıyla ilgili tercihlerinizi öğrenir. Bu bilgilerle hangi işlere uygun olduğunuz ve hangi alanlarda eksik kaldığınız birlikte değerlendirilir.

Görüşmenin sonunda somut bir sonraki adım belirlenir: belirli ilanlara başvuru, bir mesleki eğitim kursuna kayıt ya da işbaşı eğitim programına yönlendirme. Sonraki görüşmelerde bu adımların sonucu konuşulur ve plan güncellenir.

Mesleki Yönelim Testi Ne İşe Yarar?

İŞKUR, iş ve meslek danışmanlığı kapsamında kişinin ilgi ve yeteneklerini tanımasına yardımcı olmak için Mesleki Yönelim Test Bataryası adlı bir ölçme aracı kullanır. Test, hangi meslek gruplarına yatkın olduğunuz konusunda danışmana ve size ek bir bilgi sağlar.

Test sonucu bir hüküm değil, görüşmeyi zenginleştiren bir veridir. Sonuçta çıkan meslek gruplarını kendi deneyiminiz ve koşullarınızla birlikte değerlendirmek, tek başına teste dayanarak karar vermekten daha sağlıklıdır.

Meslek Bilgi Merkezleri

Meslek Bilgi Merkezleri, meslekler ve mesleki eğitim yerleri hakkındaki bilgilerin bir arada sunulduğu alanlardır. Meslek ya da eğitim yeri seçmek üzere olan kişiler, bu merkezlerde meslek tanıtım materyallerine ve danışman desteğine ulaşabilir.

Okulların rehber öğretmenleri, merkezlerde öğrenci grupları için tanıtım görüşmeleri düzenletebilir. Velilerin de çocuklarının meslek seçimine destek olmak için bu merkezlerden bilgi alması mümkündür.

Görüşmeye Hazırlık Adımları

Danışmanla geçirilen süreden en iyi verimi almak için kısa bir hazırlık yeterlidir:

1. Güncel bir özgeçmiş hazırlayın; yoksa eğitim ve iş geçmişinizi tarihleriyle bir kâğıda yazın.

2. İlgi duyduğunuz iki ya da üç işi ve neden ilgi duyduğunuzu not edin.

3. Kabul edemeyeceğiniz koşulları belirleyin: çalışma saati, şehir, yol süresi gibi.

4. Varsa sertifika ve belgelerinizi yanınıza alın.

5. Danışmana sormak istediğiniz soruları önceden yazın.

Danışmanlığın Sınırları

İş ve meslek danışmanlığı bir iş garantisi değildir; danışman yönlendirir, karar ve başvuru sizdedir. Önerilen bir kurs ya da ilan size uygun gelmiyorsa nedenini açıkça söylemek, bir sonraki önerinin daha isabetli olmasını sağlar.

Danışmanlık sürecini kendi aramanızla birlikte yürütmek de gerekir. Danışmanın önerdiği yönleri kendi iş arama planınıza ekleyin ve ilanları siz de düzenli olarak takip edin.

Öğrenciler İçin Meslek Danışmanlığı

Öğrencilere yönelik iş ve meslek danışmanlığı, okul ziyaretleri ve grup çalışmalarıyla yürütülür. Danışmanlar okul idarecileri ve rehber öğretmenlerle iş birliği yaparak alan ya da bölüm seçecek öğrencilere meslekleri, mesleki eğitim imkânlarını ve bir üst eğitim seçeneklerini anlatır.

İŞKUR'un Meslek Tanıtım Günleri etkinliklerinde ise meslekler, o işi yapan kişiler tarafından tanıtılır. Üniversite tercihi öncesindeki bir öğrenci için bir mesleği çalışanının ağzından dinlemek, tanıtım broşürlerinden daha gerçekçi bir fikir verir.

Görüşmeden Sonra Kendi Yol Haritanızı Yazmak

Danışmanlık görüşmesinin değeri, çıkan önerileri yazılı bir plana dönüştürdüğünüzde ortaya çıkar. Görüşmeden sonraki gün, hedef işi, bu işe ulaşmak için gereken belge ya da eğitimi ve her adım için bir tarih içeren tek sayfalık bir plan hazırlayın.

Planı üç dönemle sınırlamak takibi kolaylaştırır: önümüzdeki ay yapılacak başvurular, birkaç ay içinde tamamlanacak eğitim ve yılın sonunda ulaşmak istediğiniz pozisyon. Bir sonraki danışman görüşmesine bu planla gitmek, konuşmayı genel tavsiyeden çıkarıp sizin ilerlemenize odaklar.

Örnek: Meslek Lisesi Mezunu Bir Gencin Yol Haritası

Elektrik bölümünden mezun olan bir genç, bir yıl boyunca farklı alanlarda kısa süreli işlerde çalıştıktan sonra İŞKUR'a kayıt yaptırıyor. İlk görüşmede danışman, gencin bölüm bilgisini ve sahada çalışmaktan hoşlandığını not ediyor.

Danışman gence, elektrik tesisatı alanındaki bir işbaşı eğitim programını öneriyor. Genç programı bir işyerinde tamamladıktan sonra aynı işyerinde çalışmaya başlıyor; danışmanla birlikte çizilen plan, dağınık işlerden tek bir meslek yoluna geçişi sağlıyor. Benzer durumdaki gençler yeni mezun iş ilanlarını da danışman görüşmeleriyle paralel takip edebilir.