Gelir Testi Nasıl Yapılır? GSS Primi ve Başvuru

Gelir testi, hiçbir sigorta kapsamında olmayan bir kişinin genel sağlık sigortası primini kendisinin mi devletin mi ödeyeceğini belirlemek için aile içindeki kişi başı gelirin tespit edilmesidir. Test sonucunda kişi başı aylık gelir asgari ücretin üçte birinden az çıkarsa prim devlet tarafından karşılanır.
Gelir testi başvurusunun adresi, nüfus kaydında yazan ikamet yerinize bağlı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'dır. Test yaptırmayan kişi primini kendisi ödemesi gereken grupta kalır ve zamanla borç birikebilir; bu borcun nasıl oluştuğunu GSS prim borcu yazısında ayrıca anlattık.
Gelir Testine Kimler Başvurmalı?
Gelir testine; çalışmayan, emekli aylığı almayan ve anne, baba ya da eş üzerinden sağlık güvencesine girmeyen kişiler başvurmalıdır. Bu kişiler SGK tarafından genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilir ve gelir durumları bilinmediği sürece prim ödemesi gereken grupta sayılır.
İşten ayrılıp yeni bir iş bulamayan, işsizlik ödeneği süresi biten ya da eşinden boşandıktan sonra güvencesiz kalan kişiler bu gruba girebilir. Bu kişiler sigortalı bir işe girdiğinde prim yükü de ortadan kalktığı için bulunduğunuz şehirdeki iş ilanları takip edilmeye değer. Bakmakla yükümlü olunan kişi sayılan çocuklar ve okulu yeni bitiren gençler için ise ayrı kurallar uygulanır.
Hane Gelirinde Hangi Bilgiler Dikkate Alınır?
Gelir testinde yalnızca maaş ya da aylık değil; harcamalar, taşınır ve taşınmaz mallar ve bunlardan doğan haklar da dikkate alınır. Kanun, kullanılacak test yöntemlerini ve verileri SGK'nın belirlemesine bırakır.
Aile içindeki kişi başı gelir, aileyi oluşturan kişilerin gelirleri birlikte değerlendirilerek bulunur. Kirada oturulan ev, araç sahipliği ya da düzenli bir kira geliri bu değerlendirmede sonucu değiştirebilecek bilgilerdir; bu yüzden vakfa verdiğiniz bilgilerin eksiksiz ve doğru olması gerekir.
Gelir Testi Nasıl Yapılır?
Gelir testi, ikamet adresinize bağlı vakfa başvurmanızla başlar ve sonucun SGK'ya iletilmesiyle tamamlanır. Adımlar şöyledir:
Nüfus kaydındaki ikamet adresinizin güncel olduğunu kontrol edin; başvuru bu adrese göre yapılır.
Bağlı olduğunuz Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na kimlik belgenizle gidin ve gelir testi talebinizi bildirin.
Vakıf görevlilerinin istediği hane ve gelir bilgilerini verin; gerekirse adresinizde inceleme yapılabilir.
Toplanan bilgiler değerlendirilir ve sonuç SGK'ya aktarılır.
Sonucu vakıftan öğrenin ve prim durumunuzu e-Devlet'teki SGK hizmetlerinden kontrol edin.
Sonuç Ne Anlama Gelir?
Gelir testi sonucu iki ihtimalden birini doğurur: ya prim devletçe ödenir ya da kişi primi kendisi öder. Ayrım çizgisi, aile içindeki kişi başı aylık gelirin asgari ücretin üçte birinin altında kalıp kalmadığıdır.
Gelir bu sınırın altında çıkarsa prim devlet tarafından karşılanır ve kişi sağlık hizmetinden prim ödemeden yararlanır. Sınırın üzerinde çıkarsa prim, asgari ücret üzerinden Kanun'da yazan oranla hesaplanır ve kişinin kendisi tarafından ödenir.
İşe Başlayınca Ne Değişir?
Bir işte sigortalı olarak çalışmaya başladığınızda genel sağlık sigortası bu çalışma üzerinden sağlanır ve gelir testine bağlı prim yükümlülüğü sona erer. İşveren işe giriş bildirgesini verdiği andan itibaren primleriniz maaşınızdan kesilen sigorta primleri içinde ödenir.
Gelir testine bağlı prim ödemekte olan biri için sigortalı bir iş bulmak, bu yükü kendiliğinden ortadan kaldırır. İşe başlarken işverenin sizi ilk gününüzden SGK'ya bildirdiğini e-Devlet'teki hizmet dökümünden kontrol edin.
Başvuru Zamanı Neden Önemli?
Gelir testine tescil bildiriminden sonra bir ay içinde başvurmak, ödediğiniz primlerin geri alınabilmesi açısından önemlidir. Kanun, bu süre içinde test talep edenlerden geliri sınırın altında çıkanların ödediği tutarların faizsiz iade ya da mahsup edileceğini söyler.
Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili hükmü, başvuruyu geciktirmenin maliyetini açıkça gösterir. Testi uzun süre yaptırmayan kişinin adına prim tahakkuk etmeye devam eder ve sonradan sınırın altında çıkmak, birikmiş her borcu kendiliğinden silmeyebilir.
Örnek: İşsizlik Ödeneği Biten Bir Kişi
İşten ayrıldıktan sonra işsizlik ödeneği alan bir kişinin genel sağlık sigortası primi, ödenek süresince İşsizlik Sigortası Fonu'ndan ödenir. Ödenek bittiğinde bu kişi, bir işe girmediyse ve eşi üzerinden güvencesi yoksa genel sağlık sigortalısı olarak tescil edilir.
Tescil bildirimini alan kişi bir ay dolmadan vakfa başvurup gelir testi yaptırıyor. Hanedeki kişi başı gelir sınırın altında çıktığı için primini devlet ödüyor; kişi bu arada iş aramayı sürdürüyor ve sigortalı bir işe başladığında durumu kendiliğinden değişiyor.
Sıkça Sorulan Sorular

Editör
Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Uzmanlık Alanları
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...


