Yabancı Dil Tazminatı Nedir? Kimler Alır, Nasıl Hesaplanır?

Yabancı dil tazminatı, yabancı dil bilgisini ÖSYM'nin sınavıyla belgeleyen kamu görevlilerine maaşlarına ek olarak ödenen bir tazminattır. Dil tazminatı 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 152. maddesinde düzenlenir ve tutarı sınavda ulaşılan seviyeye göre değişir.

Dil tazminatı kendiliğinden ödenmez; memurun sınav sonucunu kurumuna sunması gerekir. Aşağıda bu ödemeden kimlerin yararlanabileceğini, seviyelerin nasıl belirlendiğini, tutarın nasıl hesaplandığını ve başvuruda nelere dikkat edileceğini bulacaksınız.

Dil Tazminatı Nedir?

Dil tazminatı, devletin yabancı dil bilen personelini teşvik etmek için ödediği aylık bir ek ödemedir. 657 sayılı Kanun'un tazminatları düzenleyen 152. maddesi, yabancı dil bilgisinin derecesini belgeleyen memurlara bu tazminatın ödenmesini öngörür.

Tazminatın amacı, kamu kurumlarında yabancı dil bilgisinin kullanılmasını ve geliştirilmesini desteklemektir. Bu yüzden tutar, dil bilgisinin ölçüldüğü sınavdaki başarıya bağlanmıştır: seviye yükseldikçe ödenen tutar da artar.

Tazminattan Kimler Yararlanabilir?

Dil tazminatından 657 sayılı Kanun'a tabi kamu görevlileri yararlanır. Tazminatın hangi kadrolarda ve hangi şartlarla ödeneceği Kanun'un ilgili hükümlerinde ve eki cetvellerde belirtilir; bazı kadrolarda görevin gereği olarak yabancı dil kullanılması da şart arayabilir.

• Tazminat için yabancı dil bilgisinin ÖSYM'nin düzenlediği yabancı dil sınavıyla ya da eşdeğerliği kabul edilen bir sınavla belgelenmesi gerekir.

• Sınav sonucunun geçerlilik süresi sınırlıdır; süresi dolan belgeyle tazminat ödemesi devam etmez ve sınava yeniden girmek gerekir.

• Öğretmenler, akademik personel ve diğer kamu görevlileri için uygulamada farklılıklar olabildiğinden, kendi kadronuza ilişkin şartları kurumunuzun insan kaynakları biriminden öğrenin.

Sözleşmeli personel ve işçi statüsünde çalışanlar için yabancı dil bilgisine yapılan ödeme 657 sayılı Kanun'un bu hükmüne değil, kendi sözleşme ya da toplu iş sözleşmesi hükümlerine bağlıdır.

Tazminat Seviyeleri Nasıl Belirlenir?

Tazminatta seviyeler, yabancı dil sınavından alınan puana göre belirlenir. Kanun seviyeleri harflerle sınıflandırır ve her seviyeye farklı bir gösterge rakamı bağlar; en yüksek seviye en yüksek tutarı getirir.

Yabancı dil sınavında bir üst seviyeye çıkmak, tazminatın artması için yeterlidir. Bu nedenle tazminat alan memurların sınava yeniden girerek puanlarını yükseltmesi, hem belgenin süresini yenilemenin hem de tutarı artırmanın yoludur.

Birden fazla yabancı dil bilen memurlar için ek ödeme imkânı da 657 sayılı Kanun'da düzenlenmiştir. Bu durumda her dil için ayrı sınav sonucu sunulması gerekir.

Dil bilgisi eğitim tercihlerinde de belirleyicidir. Lisede ya da üniversitede dil ağırlıklı bir eğitim düşünüyorsanız dil bölümü yazısı alan seçimine yardımcı olur.

Dil Tazminatı Ne Kadar?

Dil tazminatının tutarı, seviyenin gösterge rakamının memur aylık katsayısıyla çarpılmasıyla bulunur. Katsayı her altı ayda bir memur maaş artışlarıyla güncellendiği için tazminatın tutarı da her dönem değişir.

Dil tazminatı, gelir vergisi ve damga vergisi kesintisine tabidir; bordronuzda brüt tutar ile elinize geçen net tutar farklı görünür. Toplam maaşınızın brüt ve net karşılığını görmek için brütten nete maaş hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Tazminat Başvurusu Nasıl Yapılır?

Dil tazminatı için sınav sonuç belgenizi kurumunuzun personel ya da insan kaynakları birimine bir dilekçeyle sunarsınız. Kurum belgenin geçerliliğini kontrol eder ve tazminat, onaydan sonraki maaş döneminden itibaren ödenmeye başlar.

Yabancı dil sınavı sonuç belgenizin geçerlilik süresini takip edin. Süre dolmadan yeniden sınava girip yeni belgeyi kurumunuza sunarsanız ödemede kesinti yaşanmaz.

Tazminat başvurusunda sınav belgesinin aslı ya da ÖSYM'nin doğrulama koduyla birlikte çıktısı istenebilir. Kurumunuza başka bir kamu kurumundan naklen geldiyseniz, önceki kurumda ödenen tazminatın yeni kurumda devam etmesi için belgenizi yeniden sunmanız gerekebilir; bu yüzden nakil dilekçesiyle birlikte sınav belgenizin bir kopyasını da teslim edin. Belgede adınızın ve T.C. kimlik numaranızın kurum kayıtlarıyla aynı olduğunu kontrol etmek, ödemenin gecikmesini önler.

Özel Sektörde Yabancı Dil

Özel sektörde dil tazminatı adıyla yasal bir ödeme yoktur. Yabancı dil bilgisinin karşılığı ücret görüşmesinde belirlenir; bazı şirketler dil bilen çalışanlara prim ya da daha yüksek bir başlangıç ücreti öder. Özgeçmişinizde dil seviyenizi sınav sonucuyla ya da uluslararası bir belgeyle göstermek, bu görüşmede elinizi güçlendirir.

Yabancı müşteriyle çalışılan çağrı merkezleri, dış ticaret birimleri ve turizm işletmeleri dil bilgisinin doğrudan ücrete yansıdığı alanlardır. Dil bilen adaylara açılan pozisyonların bir bölümünü çağrı merkezi iş ilanları arasında bulabilirsiniz. Bu ilanlarda istenen dil seviyesi genellikle ilan metninde yazar; başvurmadan önce kendi seviyenizin bu beklentiyi karşılayıp karşılamadığını dürüstçe değerlendirin, çünkü mülakatın bir bölümü çoğu zaman doğrudan o dilde yapılır ve kısa bir konuşma ya da yazılı çeviriyle seviyeniz ölçülür.