Öğretmen Ataması Nasıl Yapılır? Akademi ve Yerleştirme

Öğretmen ataması, Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı resmî okullara öğretmen alınması sürecidir ve Öğretmenlik Meslek Kanunu ile yeniden düzenlenmiştir. Adaylar ÖSYM sınav puanına göre Millî Eğitim Akademisi'nde hazırlık eğitimine alınır, eğitimi başarıyla tamamlayanlar sözleşmeli öğretmen olarak okullara yerleştirilir.

Eski sistemde doğrudan sınav puanıyla yapılan yerleştirmenin yerini artık akademideki başarı alıyor. Bu yüzden atama bekleyen adayların hem şartları hem de eğitim sürecindeki değerlendirmeyi iyi bilmesi gerekiyor.

Öğretmen Ataması Hangi Kanuna Göre Yapılır?

Öğretmen ataması, öğretmenlik mesleğini bütünüyle düzenleyen 7528 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanunu hükümlerine göre yapılır. Kanunun hazırlık eğitimi ve sözleşmeli öğretmenliğe ilişkin maddeleri, eylül ayından itibaren uygulanmaya başlamıştır.

Kanun, öğretmen adayını akademide hazırlık eğitimine alınan kişi olarak tanımlar. Yani bir mezun, sınavda başarılı olduğu anda öğretmen olmaz; önce akademide eğitim görür ve değerlendirilir.

Hazırlık Eğitimine Kimler Alınır?

Hazırlık eğitimine, genel memurluk şartlarını taşıyan ve alanında Bakanlıkça belirlenen sınav puanına sahip adaylar alınır. Kanunda sayılan başlıca şartlar şunlardır:

• Türk vatandaşı olmak ve kamu haklarından mahrum bulunmamak.

• Kanunda sayılan suçlardan mahkûmiyeti bulunmamak.

• Askerlikle ilişiği olmamak.

• Atanacağı alan için Bakanlığın belirlediği yükseköğretim programlarından mezun olmak.

• ÖSYM sınavlarından alana göre belirlenen puana sahip olmak ve görevine engel sağlık sorunu bulunmamak.

Adaylar, atama izni verilen pozisyon sayısını geçmeyecek şekilde sınav puanı üstünlüğüne göre seçilir. Bu kişiler için güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması da yapılır.

Atama Beklerken Hangi Seçenekler Var?

Atama sırası gelmeyen ya da puanı yetmeyen adaylar özel okullarda, kurs merkezlerinde ve etüt merkezlerinde çalışabilir. Özel kurumlardaki öğretmen iş ilanları branşa, kademeye ve şehre göre farklı nitelikler arar.

Bu süreçte kazanılan sınıf deneyimi, akademideki uygulamalı derslerde adaya özgüven sağlar. Ücret beklentisini belirlerken aynı branştaki ilanlarda yazan koşulları karşılaştırmak ve şehir farkını hesaba katmak gerekir.

Akademide Başarı Nasıl Ölçülür?

Hazırlık eğitimindeki başarı, teorik derslerin yazılı sınavları ve okullarda yapılan uygulamalı değerlendirmelerle ölçülür. Teorik bir dersten başarısız olan adaya ek sınav hakkı verilir, ek sınavda da başarısız olanın akademiyle ilişiği kesilir.

Uygulamalı derslerde aday, uygulama okulunun müdürü, uygulama öğretmeni ve sorumlu eğitim personeli tarafından değerlendirilir. Teorik ve uygulamalı notların ağırlıklı toplamı, öğretmen atamasında kullanılacak başarı puanını oluşturur.

Hazırlık Eğitimi Süresince Haklar

Öğretmen adayları hazırlık eğitimi boyunca kanunda öngörülen ödemeyi alır ve genel sağlık sigortalısı sayılır. Primleri Bakanlık bütçesinden karşılanır.

Bu dönem bir iş deneyimi değil, mesleğe hazırlık süresidir. Adayın devam, disiplin ve başarı kurallarına uyması, okullara yerleştirilme hakkını korumasının ön koşuludur.

Okullara Yerleştirme ve Tercih

Eğitimi başarıyla tamamlayan adaylar, başarı puanı sırasına ve kendi tercihlerine göre okullara sözleşmeli öğretmen olarak yerleştirilir. Tercih yapmayanlar ya da tercihine yerleşemeyenler için ikinci bir tercih dönemi açılır.

İkinci dönemde de yerleşemeyen adaylar Bakanlık tarafından kura ile yerleştirilir. Yerleştiği okulda mazeretsiz göreve başlamayan aday, aynı başarı puanıyla yeniden başvuru yapamaz ve belirli bir süre hazırlık eğitimine alınmaz.

Atama Takvimi Nereden Takip Edilir?

Öğretmen ataması takvimi Millî Eğitim Bakanlığı duyurularından, sınav tarihleri ise ÖSYM'nin sınav takviminden izlenir. Hazırlık eğitimine alınacak pozisyon sayısı ve alan bazında taban puanlar her dönem ayrıca ilan edilir.

Sosyal medyada paylaşılan "kesin atama tarihi" iddiaları resmî duyuru yayımlanana kadar beklenti niteliğindedir. Başvuru ekranları ve belge listeleri de yalnızca resmî duyurularla açıklanır.

Yeni Mezun Bir Aday İçin Adım Adım Plan

Yeni mezun bir öğretmen adayı, öğretmen atamasına hazırlanırken işi ve sınavı birlikte yürütebilir:

1. Mezun olduğunuz programın atanabilecek alanlar listesinde yer aldığını kontrol edin.

2. ÖSYM sınav takvimini işaretleyip çalışma planınızı tarihe göre kurun.

3. Sınav dönemine kadar sınıf deneyimi kazanacağınız bir kurumda çalışın.

4. Yeni mezun iş ilanları arasından ders saati esnek olan pozisyonlara öncelik verin.

5. Sonuçlar açıklandığında akademi başvuru şartlarını ve belge listesini hemen hazırlayın.

Kamu ve Özel Okul Öğretmenliği Arasındaki Farklar

Öğretmen ataması ile göreve başlayan kişi kamu görevlisidir; özel okulda çalışan öğretmen ise İş Kanunu'na tabi bir işçidir. Bu fark ücretin belirlenmesinden iş güvencesine kadar birçok konuyu değiştirir.

Kamuda ücret ve haklar kanun ve toplu sözleşmeyle belirlenir, özel okulda ise iş sözleşmesindeki koşullar geçerlidir. Özel okulda yıllık sözleşme yenilenmeyebilir; kamuda ise disiplin ve başarı şartlarına uyan öğretmenin görevi sürer. Bu yüzden özel sektördeki bir teklifi değerlendirirken sözleşme süresini, ders yükünü ve yan hakları birlikte okumak gerekir.

Sık Yapılan Hatalar

Öğretmen atamasında hak kayıpları belge ve tarih hatalarından doğar. Diploma bilgisinin yanlış girilmesi, sağlık raporunun geç alınması ya da tercih süresinin kaçırılması hak kaybına yol açabilir.

Bir diğer hata, yerleşilen okula göre sonradan yer değiştirmeyi kolay sanmaktır. Yerleşilen okuldan ayrılmak, can güvenliği ya da sağlık gerekçesi bulunmadıkça kanunla üç yıl kapalıdır. Tercih listesine ancak gerçekten yaşayabileceğiniz şehirleri yazın.