İşsizlik Döneminde Yapılması Gerekenler: Adım Adım Plan

İşsizlik döneminde yapılacak ilk iş, haklarınızı güvenceye almaktır: işsizlik ödeneğine başvurmak, tazminat ve son maaş hesabını kontrol etmek ve sigorta kaydınızı gözden geçirmek. Ardından bütçenizi yeniden kurup düzenli bir iş arama planı yapmak, bu dönemi hem maddi hem manevi olarak kısaltır.

İş kaybı stresli bir deneyimdir ve ilk günlerde ne yapacağını bilememek doğaldır. Aşağıda işsiz kaldığınız ilk günden yeni işe başlayana kadar izleyebileceğiniz adımları sırayla bulacaksınız.

İlk Günlerde Haklarınızı Kontrol Edin

İşten ayrıldıktan sonra ilk iş, son maaşınızın, kullanılmamış yıllık izin ücretinizin ve varsa kıdem ve ihbar tazminatınızın doğru hesaplanıp hesaplanmadığını kontrol etmektir. Tazminat hakkı, işten ayrılma şekline ve çalışma sürenize göre değişir.

Tazminat hesabınızı yaklaşık olarak görmek için kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracını kullanabilirsiniz. İşverenin yaptığı hesapla sizin hesabınız arasında fark varsa bunu yazılı olarak sorun; anlaşma sağlanamazsa iş mahkemesine gitmeden önce zorunlu arabuluculuğa başvurmanız gerekir.

İşsizlik Ödeneğine Başvurun

İşsizlik ödeneği, kendi istek ve kusuru dışında işini kaybeden sigortalılara İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında ödenir. Ödenekten yararlanabilmek için son çalışma döneminize ilişkin prim şartlarını sağlamanız ve işten ayrıldıktan sonra İŞKUR'a başvurmanız gerekir.

İşsizlik ödeneği başvurusunu, Kanun'da öngörülen süre içinde, yani hizmet akdinin feshini izleyen otuz gün içinde yapın; geç başvuru ödemenin geç başlamasına ve hak kaybına yol açar. Başvuru e-Devlet üzerinden ya da İŞKUR il müdürlüklerinden yapılabilir.

Bütçenizi Yeniden Kurun

Gelirin azaldığı bir dönemde harcamaları gözden geçirmek, iş arayışını panik içinde değil sakin bir şekilde sürdürmenizi sağlar. Zorunlu giderlerinizi, yani kira, faturalar, gıda ve ulaşımı ayrı bir listeye yazın.

Ertelenebilecek harcamaları ve abonelikleri işsiz kaldığınız süre boyunca durdurun. Kredi kartı ve kredi borcunuz varsa, ödeme güçlüğüne düşmeden önce bankanızla yapılandırma seçeneklerini konuşmak, gecikme faizlerinin birikmesini önler.

Kendinize Kısa Bir Mola Verin

İş kaybının ardından hemen yoğun bir başvuru temposuna girmek yerine birkaç gün durumu sindirmek, daha sağlıklı kararlar vermenizi sağlar. Bu süreyi önceki işinizi değerlendirmek için kullanın: neyi sevdiniz, neyi sevmediniz, bir sonraki işte neyi farklı istiyorsunuz?

Önceki işinizle ilgili bu sorulara verdiğiniz cevaplar, hangi ilanlara başvuracağınızı belirler. Ancak molayı uzatmamak gerekir; düzenli bir günlük program, işsizlik döneminin motivasyon kaybına dönüşmesini önler. Bu ilk günlerde piyasayı tanımak için bulunduğunuz şehirdeki güncel iş ilanlarına göz atmak, hangi pozisyonların arandığını görmenizi sağlar.

Becerilerinizi Güncelleyin

İşsiz geçen süre, eksik kalan becerileri tamamlamak için bir fırsattır. İlanlarda sık istenen ama sizde eksik olan bir program, yabancı dil ya da sertifika varsa bu dönemde onu tamamlayın.

İŞKUR'un ücretsiz mesleki eğitim kursları ve işbaşı eğitim programları, hem beceri kazandırır hem de kurs süresince harçlık imkânı sunabilir. Kurs ve programlara başvurmak için İŞKUR'a kayıtlı iş arayan olmanız gerekir.

Düzenli Bir İş Arama Planı Yapın

İş aramayı bir iş gibi planlamak, süreci hem hızlandırır hem de yönetilebilir kılar. Her gün belirli bir saati ilanları taramaya ve başvuru yapmaya ayırın; başvurduğunuz şirketleri, tarihleri ve sonuçları bir listede takip edin.

Özgeçmişinizi her başvuruya göre küçük düzenlemelerle uyarlayın. Tanıdıklarınıza iş aradığınızı söylemek de birçok fırsatın kapısını açar; önceki iş arkadaşlarınız ve yöneticileriniz, açık pozisyonlardan ilk haberdar olan kişiler arasındadır.

Geçici İşleri Değerlendirin

İşsizlik dönemi uzadığında asıl hedeflediğiniz işi bulana kadar geçici ya da yarı zamanlı bir işte çalışmak, hem gelir sağlar hem de özgeçmişinizde boşluk oluşmasını önler. Deneyim şartı aranmayan pozisyonlar bu dönemde hızlı bir başlangıç sunar.

Geçici ve deneyim şartı aranmayan işlere vasıfsız eleman iş ilanları arasında ulaşabilirsiniz. Geçici bir işte çalışırken de asıl hedefinize yönelik başvurularınızı sürdürün; iki süreci birlikte yürütmek, doğru iş geldiğinde hazır olmanızı sağlar.

Moralinizi Korumak

İşsizlik dönemi yalnızca maddi değil, duygusal olarak da yorucu olabilir. Olumsuz cevaplar ya da cevapsız kalan başvurular, kişinin kendine olan güvenini sarsabilir; bu, iş arayan herkesin yaşadığı doğal bir süreçtir.

Gününüzü düzenli tutmak, hareket etmek ve sevdiğiniz kişilerle zaman geçirmek işsizlik döneminde moralinizi korumanıza yardım eder. Kaygınız günlük hayatınızı zorlaştırmaya başladıysa bir uzmandan destek almaktan hiç çekinmeyin; bu bir güç işaretidir.