İçeriğe geç

İşe Başlatmama Tazminatı: Şartlar, Süre ve Tutar

İnceleyenisbul.net Editöryal Ekibi
Yayınlanma
Güncelleme
Okuma süresi3 dk

Bu içerik nasıl hazırlandı? Bu içerik, isbul.net editörü tarafından güncel mevzuata göre derlenmiştir.

Ise Baslatmama Tazminati: Sartlar, Sure ve Tutar

İşe başlatmama tazminatı, mahkeme ya da özel hakem feshi geçersiz saydığı hâlde işçiyi işe geri almayan işverenin ödemek zorunda olduğu tazminattır. Kanun, bu tazminat için dört aylık ücreti alt sınır, sekiz aylık ücreti üst sınır olarak koyar.

Bu tazminat, işe iade sürecinin son halkasıdır. İşçi önce feshin geçersizliğini ve işe iadesini ister; karar lehine çıkarsa işe dönmek için işverene başvurur. İşveren bu başvuruya rağmen işçiyi çalıştırmazsa tazminat borcu doğar. Davanın hangi sürede açılacağını işe iade davası açma süresi konusunda ayrıca okuyabilirsiniz.

İşe Başlatmama Tazminatı Hangi Durumda Doğar?

İşe başlatmama tazminatı, feshin geçersizliğine dair karar kesinleştikten ve işçi süresinde başvurduktan sonra işveren işçiyi bir ay içinde işe başlatmazsa doğar. Üç koşulun birlikte bulunması gerekir: geçersizlik kararı, işçinin başvurusu ve işverenin başlatmaması.

Arabuluculukta işe başlatma konusunda anlaşılırsa aynı sonuç anlaşma tutanağına bağlanır. Taraflar bu durumda işe başlatma tarihini, boşta geçen süre ücretini ve işçi başlatılmazsa ödenecek tazminatın parasal miktarını birlikte yazmak zorundadır; bunlardan biri eksikse anlaşma sağlanmamış sayılır.

Kimler İşe Başlatmama Tazminatı İsteyebilir?

Bu tazminatı yalnız iş güvencesi kapsamındaki işçi isteyebilir, çünkü tazminat işe iade kararına bağlıdır. İş Kanunu'nun 18. maddesine göre otuz ya da daha fazla işçi çalıştıran işyerinde, belirsiz süreli sözleşmeyle ve en az altı aylık kıdemle çalışan işçi bu güvenceden yararlanır.

İşletmenin bütününü yöneten işveren vekilleri ve işçi alıp çıkarma yetkisi olan bazı yöneticiler bu kapsamın dışında kalır. Belirli süreli sözleşmeyle çalışan biri de süre bitiminde işe iade isteyemeyeceği için başlatmama tazminatına konu olmaz.

İşçi Hangi Sürede Başvurmalı?

Kesinleşmiş kararın tebliğ edildiği günden sonra işçinin elinde on iş günü vardır; işe dönme isteğini bu süre içinde işverene yazılı olarak bildirmelidir. Bu süre kaçırılırsa işverenin yaptığı fesih geçerli sayılır ve işçi işe başlatmama tazminatı isteyemez.

Başvuruyu ispatlanabilir bir yolla yapmak önemlidir. Uygulamada güvenli bir yol noter aracılığıyla gönderilen ihtarnamedir; kısa mesaj ya da sözlü bildirim, uyuşmazlık çıktığında başvurunun yapıldığını göstermekte yetersiz kalabilir.

Başvuru Adımları

Karar kesinleştikten sonra izlenecek sıra şöyledir:

  1. Kesinleşme şerhli kararın ya da arabuluculuk anlaşma tutanağının bir örneğini alın.

  2. Tebliğ tarihini not edin ve on iş günlük süreyi takvimde işaretleyin.

  3. İşe başlamak istediğinizi bildiren yazılı başvuruyu noter aracılığıyla işverene gönderin.

  4. İşverenin bir aylık başlatma süresini bekleyin ve gelen cevabı saklayın.

  5. Süre dolduğu hâlde işe başlatılmazsanız tazminat ve diğer alacaklar için avukatınızla ya da baronun adli yardım bürosuyla icra yolunu konuşun.

Tazminat Tutarı Nasıl Belirlenir?

İşe başlatmama tazminatının tutarını, feshin geçersizliğine karar veren mahkeme ya da özel hakem aynı kararda belirler. Tutar, dört ile sekiz aylık ücret arasında kalır ve dava tarihindeki ücret esas alınarak parasal olarak yazılır.

Uygulamada mahkeme bu aralık içinde işçinin kıdemini, feshin nedenini ve somut olayın özelliklerini dikkate alır. Kanun bu hükmün sözleşmeyle değiştirilemeyeceğini açıkça söyler; iş sözleşmesine "işe iade hâlinde tazminat istenmez" gibi bir madde yazılması işçinin hakkını ortadan kaldırmaz.

Boşta Geçen Süre Ücreti ile Farkı

Boşta geçen süre ücreti, işçinin fesih ile kararın kesinleşmesi arasında çalıştırılmadığı dönem için ödenir ve en çok dört aylık ücret ile diğer hakları kapsar. İşe başlatmama tazminatı ise işçinin işe geri alınmaması karşılığında ödenen ayrı bir kalemdir.

İşçi işe başlatılırsa boşta geçen süre ücreti yine ödenir; ancak daha önce peşin ödenmiş ihbar ücreti ve kıdem tazminatı bu ödemeden mahsup edilir. İşe başlatılmayan işçiye ihbar süresi verilmemişse ya da bu sürenin ücreti peşin ödenmemişse, o tutar da ayrıca ödenir.

Örnek: İşe İade Kararı Alan Bir Satış Danışmanı

Bir mağaza zincirinde çalışan bir satış danışmanının sözleşmesi geçerli bir neden gösterilmeden feshediliyor. Arabuluculukta anlaşma çıkmıyor, iş mahkemesi feshin geçersizliğine karar veriyor ve kararda işe başlatmama tazminatını beş aylık ücret olarak belirliyor.

Karar kesinleşip tebliğ edildikten sonra çalışan bir hafta içinde noterden başvuru gönderiyor. İşveren bir ay boyunca cevap vermiyor ve çalışanı işe çağırmıyor; bu durumda çalışan karardaki tazminatı, boşta geçen süre ücretini ve ödenmemiş diğer alacaklarını talep edebilir hâle geliyor.

Nelere Dikkat Edilmeli?

İşe başlatmama tazminatında görülen hak kayıplarından biri, on iş günlük başvuru süresinin kaçırılmasından doğar. Kararın tebliğ tarihini öğrenmek ve başvuruyu son güne bırakmamak bu riski belirgin biçimde azaltır.

Tazminata ilişkin temel kurallar İş Kanunu'nun 21. maddesinde toplanmıştır; somut dosyada sürelerin nasıl işlediğini avukatınızla teyit edin. Yeni bir işe başlamayı düşünüyorsanız bunu dava sürecindeki avukatınızla konuşun; bu arada iş ilanlarını takip ederek seçeneklerinizi açık tutabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

İşçi işe başlatılmazsa fesih, işverence yapılmış geçerli bir fesih gibi sonuç doğurur. Bu nedenle kıdem şartlarını taşıyan işçi, başlatmama tazminatına ek olarak kıdem tazminatını da talep edebilir. Her kalemin ayrı hesaplandığını bilmek, ödeme yapıldığında eksik kalan alacağı fark etmeyi kolaylaştırır.

İşverenin işçiyi gerçek bir görev vermeden, yalnız tazminattan kurtulmak için göstermelik biçimde işe aldığı anlaşılırsa mahkeme bu işe başlatmayı geçerli saymayabilir. Böyle bir durumda yeni görevin içeriğini, verilen talimatları ve yazışmaları saklamak, ileride açılacak bir uyuşmazlıkta delil olabilir.

Tazminat ve boşta geçen süre ücreti, işe iade kararında parasal olarak belirlendiği için ayrı bir alacak davası açmak gerekmeyebilir. İşveren ödeme yapmazsa karara dayanarak icra takibi başlatılabilir. Takibe geçmeden önce başvurunun süresinde yapıldığını gösteren belgeyi hazır bulundurun.

Editör

Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Uzmanlık Alanları

Kariyerİş RehberiMeslek TanıtımlarıSektör AnalizleriKişisel GelişimProfesyonel Gelişim
1.102
Yayınlanmış yazı

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar

1000

En az 3 karakter. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorumlar yükleniyor...

Paylaş: