Açık Öğretim Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Açık öğretim, örgün eğitimden farklı olarak bir kuruma fiziksel olarak gitmeden, kendi ortamında ders çalışıp sınava girerek diploma alabileceğin bir eğitim sistemidir. Türkiye'de 1992'den bu yana uygulanan bu sistem, pandemi döneminde çok daha fazla kişinin radarına girdi. Ama aslında yıllardır milyonlarca öğrenci açık öğretim yoluyla hem çalışıp hem okuyor.

Çalışmak zorunda olduğun için okula gidemiyorsan, yıllar önce eğitimine ara verdiysen ya da örgün eğitim için yeterli puan alamadıysan açık öğretim senin için gerçek bir seçenek olabilir. Türkiye'de iş ilanlarına baktığında pek çok pozisyonun en az lise veya ön lisans şartı aradığını görürsün. Diplomasız başvuruların önünde duran bu engeli açık öğretimle aşmak mümkün.

Açık Öğretim Eğitimi Veren Kurumlar

Açık öğretim sistemiyle ortaokul, lise ve üniversite diploması alabilirsin. Her biri ayrı kurum tarafından yürütülür ve başvuru şartları da birbirinden farklıdır.

Açık Öğretim Sistemi ile Ortaöğretim Eğitimi

İlkokulu bitirip eğitimine devam edemeyenlere MEB bünyesindeki açık öğretim ortaokulları kapı açıyor. 14 yaşını doldurup 15 yaşından gün almış herkes başvurabilir. Kayıt sırasında 50 TL sınav ücreti ve halk eğitim merkezi okul aile birliğinin belirlediği hesaba 5 TL ödemen gerekiyor. Kayıt yaptırdıktan sonra aşağıdaki zorunlu dersleri başarıyla tamamlaman beklenir.

• Türkçe

• Matematik

• Fen Bilimleri

• Sosyal Bilgiler

• İngilizce

• Türkiye Cumhuriyeti İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük

Açık Öğretim Sistemi ile Lise Eğitimi

Ortaokulu bitirip lise eğitimine devam edemeyenler MEB'e bağlı açık lise programına kayıt yaptırabilir. Sınav ücretleri devlet bankalarına yatırılıyor. Artık belirlenen fiziksel sınav merkezlerine gitmen gerekmiyor; uzaktan sınava girerek 45 ve üzeri not alman mezun olmak için yeterli.

Açık liseye başvurabilmek için şu koşullardan birini taşıyor olman gerekir:

• İlköğretim veya ortaokul mezunu olmak

• Anadolu lisesi, fen lisesi, sağlık meslek lisesi, spor lisesi gibi örgün liselerden ayrılmış olmak

• Daha önce Açık Öğretim Lisesi veya Mesleki Açık Öğretim Lisesine kayıt yaptırıp tasdikname almış olmak

• Yurt dışında öğrenim görmüş ve denklik belgesi almış olmak

Açık öğretim ile Üniversite Eğitimi

Lisansını tamamlamak isteyenler için Türkiye'de üç üniversite açık öğretim programı sunuyor: Anadolu Üniversitesi, İstanbul Üniversitesi ve Atatürk Üniversitesi. YÖK kılavuzunda belirtilen puan türünden yeterli skoru alan her lise mezunu başvurabilir. Üstelik halihazırda örgün eğitimde kayıtlı öğrenciler de farklı veya tamamlayıcı bölümleri açık öğretim yoluyla okuyabilir.

Açık öğretimde okunan dört yıllık lisans bölümlerinden bazıları şunlar:

• Felsefe

• Dış Ticaret

• Halkla İlişkiler ve Reklamcılık

• Sağlık Yönetimi

• Sosyal Hizmet

• Çocuk Gelişimi

• Sosyoloji

• İktisat

• Kamu Yönetimi

• Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi

• Tarih

• Türk Dili ve Edebiyatı

• Yönetim Bilişim Sistemleri

• Bilgisayar Programcılığı

Bunların yanı sıra açık öğretim fakülteleri kapsamında ön lisans bölümleri de var. Bu bölümlerin bir kısmı şunlar:

• Muhasebe ve Vergi Uygulamaları

• Lojistik

• Grafik Tasarımı

• Turizm ve Otel İşletmeciliği

• Radyo ve Televizyon Programcılığı

• İş Sağlığı ve Güvenliği

• Eczane Hizmetleri

• Yaşlı Bakımı

• Mekatronik

• Harita ve Kadastro

• Elektronik Haberleşme Teknolojisi

• İnternet ve Ağ Teknolojileri

• Acil Durum ve Afet Yönetimi

• Çağrı Merkezi Hizmetleri

• Raylı Sistemler İşletmeciliği

• Uygulamalı İngilizce ve Çevirmenlik

Açık Öğretimin Avantajları Nelerdir?

Açık öğretimi cazip kılan birkaç somut şey var. Derslere fiziksel olarak katılma zorunluluğun yok; materyallere istediğin yerden, istediğin saatte ulaşabilirsin. Yılda yalnızca bir kez yüz yüze sınava giriyorsun. Çalışıyorsan bunu okulla paralel yürütebilirsin; ikisini aynı anda götürmek ağır gelebilir ama yapılmış olan bir şey bu.

Kayıt ve silme işlemleri de esnek. Yeterli puanı aldığında istediğin zaman kayıt yaptırabilir, koşullar değişince kaydını sildirip sonra tekrar başlayabilirsin. Örgün eğitimdeki katı takvim baskısı burada çok daha az hissedilir.

Açık Öğretim ile Uzaktan Eğitim Arasındaki Farklar

Bu iki kavramı çoğu kişi karıştırıyor. Ama fark oldukça net aslında.

Uzaktan eğitimde derslere çevrimiçi olarak katılma zorunluluğu var ve zaman zaman yüz yüze oturumlar da olabiliyor. Bölüm hocaları sınavları kendileri hazırlıyor. Aldığın diploma üzerinde "uzaktan eğitim" ibaresi yazıyor. Açık öğretimde ise hiç canlı ders yok. Sınavlar devlet tarafından merkezi olarak hazırlanıyor, tüm öğrenciler aynı sorularla karşılaşıyor. Dönem içinde online vize ve ödev teslimi yapıyorsun; yılda bir kez de sınav merkezine gidiyorsun.

Açık öğretim mezunlarına verilen diploma üzerinde de bu durum belirtiliyor. Ama iş başvurularında açık öğretim diplomasının nasıl değerlendirildiği, pozisyona ve sektöre göre değişiyor. Muhasebe ve finans ilanlarına göz attığında bu ayrımı daha net görebilirsin.

Açık Öğretim Sınav Sistemi Nasıl İşliyor?

Sınav sistemi katmana göre biraz farklılaşıyor ama temel mantık aynı.

Ortaöğretim ve lise seviyesinde sınavlar genellikle online yapılıyor. Sabit bir internet bağlantısı yeterli. Başarı için her dersten en az 45 almak gerekiyor; Türkçe dersinden düşük not alanlar mezun olamıyor. Lise öğrencileri seçtikleri okul türüne göre farklı sorularla karşılaşabiliyor, ama mezuniyet koşulları benzer.

Üniversite düzeyinde tablo değişiyor. Lise ve ortaöğretimdeki öğretmenlerin yerini danışmanlar alıyor. Vize sınavları ve ödev teslimleri yine online; ancak final sınavları için ilin belirlenen sınav merkezine gitmen gerekiyor. Bu, yılda bir kez de olsa fiziksel bir zorunluluk. Planlamayı buna göre yapman iyi olur.

Açık öğretim sürecinde kariyer planını da oluşturmaya başlamak mantıklı. Hangi bölümü okursan oku, mezun olduktan sonra hangi işlere başvurabileceğini önceden araştırırsan daha bilinçli bir tercih yaparsın. İş rehberi sayfasında farklı alanlara dair kapsamlı bilgi bulabilirsin.

Sonuç

Açık öğretim, çalışma hayatını bırakmak istemeyenler ya da eğitimine bir ara vermek zorunda kalanlar için gerçekçi bir yol. Ortaokul, lise veya üniversite fark etmez; sistem bu üç düzeyde de işliyor. Sınavlar merkezi ve standart, esneklik ise yüksek. Diplomayı almak zaman alıyor ama bitiren milyonlarca kişi var. Mezun olduktan sonra hangi kapıların açılacağını merak ediyorsan, iş fırsatlarını keşfetmek için isbul.net adresini ziyaret edebilirsin.