İçeriğe geç

Enerji Sistemleri Mühendisi Nedir, Ne İş Yapar?

İnceleyenisbul.net Editöryal Ekibi
Yayınlanma
Güncelleme
Okuma süresi3 dk
Enerji Sistemleri Muhendisi Nedir, Ne Is Yapar?

Enerji sistemleri mühendisi, enerjinin üretildiği, iletildiği, depolandığı ve tüketildiği sistemleri tasarlayan, kuran ve işleten mühendistir. Bir güneş santralinin projesinden bir fabrikanın enerji tüketimini düşürmeye kadar enerjinin yolculuğundaki her aşama bu mesleğin konusudur.

Meslek elektrik, makine ve çevre mühendisliğinin kesiştiği yerde durur. Bu yüzden bu alanın mühendisi hem elektrik devresini hem de türbini, kazanı ya da ısı değiştiriciyi okuyabilen, bir projeyi teknik, ekonomik ve çevresel yönleriyle birlikte değerlendiren biri olarak yetişir.

Enerji sistemleri mühendisi ne iş yapar?

Enerji sistemleri mühendisi ne iş yapar sorusunun cevabı, çalıştığı yere göre değişir. Üç ana çalışma alanı öne çıkar: üretim, şebeke ve tüketim.

Üretim tarafında güneş, rüzgâr, hidroelektrik, jeotermal ya da termik santral projelerinde görev alır; güneş ve rüzgâra odaklananlar ilanlarda çoğu zaman yenilenebilir enerji mühendisi unvanıyla aranır; bu unvanın tanımı yenilenebilir enerji mühendisi nedir sayfasında. Sahanın kaynak potansiyelini inceler, kurulu gücü ve beklenen üretimi hesaplar, ekipman seçer, yatırımın kendini ne kadar sürede ödeyeceğine dair fizibilite hazırlar. Kurulum sırasında saha denetimi yapar, santral devreye girdikten sonra işletme ve bakımını yönetir.

Şebeke tarafında santralin şebekeye bağlantısı, güç akışı, yük dengesi ve enerji depolama sistemleri gibi konularla uğraşır. Dağıtım şirketlerinde, kayıpların azaltılması ve şebekenin izlenmesi gibi işlerde çalışabilir.

Tüketim tarafında ise bir fabrikanın, hastanenin ya da alışveriş merkezinin enerjiyi nerede ve ne kadar harcadığını ölçer. Verimsiz motoru, yalıtımsız boruyu ya da gereksiz çalışan sistemi bulur, tasarruf önlemlerinin maliyetini ve geri dönüşünü hesaplar.

Elektrik mühendisinden farkı nedir?

Elektrik mühendisi, elektriğin üretimi, iletimi ve kullanımı için gereken elektrik tesisatı, güç sistemleri, makineler ve kontrol sistemleri üzerine yoğunlaşır. Enerji sistemleri mühendisi ise elektriği de kapsayan ama ondan geniş bir çerçevede çalışır: ısı, yakıt, buhar ve akışkanlarla çalışan sistemler de alanına girer.

Pratikte iki meslek sahada sık sık aynı projede buluşur. Bir güneş santralinde panel yerleşimi, üretim hesabı ve fizibiliteyi enerji sistemleri mühendisi, yüksek gerilim bağlantısını ve koruma sistemlerini elektrik mühendisi üstlenebilir. Bazı işverenler ilanlarda iki bölümü birlikte arar; bu alandaki pozisyonların bir kısmı enerji mühendisi iş ilanları başlığında yayımlanır.

Hangi eğitim gerekir?

Enerji sistemleri mühendisi olmak için enerji sistemleri mühendisliği bölümündeki dört yıllık lisans programını bitirmeniz gerekir. Program sayısal puan türüyle öğrenci alır. Derslerin bir bölümü mühendisliğin ortak temelidir: matematik, fizik, termodinamik, akışkanlar mekaniği, ısı transferi ve elektrik devreleri. Üst sınıflarda güç sistemleri, yenilenebilir enerji kaynakları, enerji ekonomisi ve verimlilik gibi derslere geçilir; ders içeriği üniversiteden üniversiteye değişir.

Mezuniyetten sonra mesleği icra etmek için oda kaydı gerekir. 6235 sayılı TMMOB Kanunu'na göre mühendisler, mesleklerinin icrasını gerektiren işleri yapabilmek için uzmanlıklarına uygun bir odaya kaydolmak ve üyeliklerini sürdürmek zorundadır. Kamu kurumlarında asli ve sürekli olarak çalışan mühendisler için oda üyeliği isteğe bağlıdır.

Enerji yöneticiliği ve verimlilik işleri

Mesleğin en somut iş alanlarından biri enerji verimliliğidir. 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu, enerji tüketimi belirli eşikleri aşan işletme ve binalara enerji yönetimi yükümlülüğü getirir; tüketim ton eşdeğer petrol (TEP) cinsinden ölçülür. Yıllık tüketimi 1.000 TEP ve üzeri olan sanayi işletmeleri, çalışanları arasından bir enerji yöneticisi görevlendirmek zorundadır. İnşaat alanı en az 20.000 m² ya da yıllık tüketimi 500 TEP ve üzeri olan ticari binalar, hizmet binaları ve kamu binaları enerji yöneticisi görevlendirir ya da bu hizmeti dışarıdan alır. Yıllık tüketimi 50.000 TEP ve üzeri olan özel sektör sanayi işletmeleri ise enerji yöneticisinin sorumluluğunda bir enerji yönetim birimi kurar.

Enerji yöneticisi, kanunun tanımıyla enerji yönetimi faaliyetlerinden sorumlu ve enerji yöneticisi sertifikasına sahip kişidir. Bu sertifika, mezunların sanayide ve büyük binalarda iş bulmasını kolaylaştıran belgelerden biridir. Benzer işleri yapan enerji yöneticisi pozisyonu da ayrıca ilan edilir; ayrıntısı enerji yöneticisi nasıl olunur sorusunun cevabında.

Kanun ayrıca verimlilik imkânlarını ortaya çıkarmak için yapılan ölçüm ve raporlama çalışmalarını "etüt" olarak tanımlar. Danışmanlık şirketlerinde çalışan mühendisler bu etütleri hazırlar ve önerilen önlemlerin uygulanmasını izler.

Nerelerde çalışır?

Enerji sistemleri mühendisi; elektrik üretim şirketlerinde, santral kuran mühendislik ve taahhüt firmalarında, dağıtım şirketlerinde, enerji danışmanlık şirketlerinde ve enerjiyi yoğun kullanan sanayi işletmelerinde çalışabilir. Kamu kurumlarında da enerjiyle ilgili birimlerde görev bulunur.

Saha işleri ile ofis işleri arasındaki denge işverene göre değişir. Santral kurulumunda ve işletmesinde sahada geçen süre uzundur; fizibilite, etüt ve proje işlerinde ise zamanın çoğu hesap ve modelleme yazılımları başında geçer.

Açık pozisyonlara bakarken yalnız bölüm adıyla değil, işin adıyla da arama yapın: santral, verimlilik, etüt ya da enerji yönetimi gibi. İlanlarda yabancı dil, proje yönetimi deneyimi ve enerji modelleme yazılımı bilgisi sık istenen şartlar arasındadır.

Sıkça Sorulan Sorular

Enerji sistemleri mühendisliği, diğer mühendislik programları gibi YKS'de sayısal (SAY) puan türüyle öğrenci alır. Program dört yıllık lisans düzeyindedir. Hangi üniversitede açıldığı, kontenjanı ve varsa ek şartlar her yıl ÖSYM'nin yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzunda yayımlanır; tercih yapmadan önce o yılın kılavuzuna bakmanız gerekir.

Evet. Kamuda mühendis kadrolarına alım genellikle KPSS puanıyla ya da kurumun kendi sınavıyla yapılır ve ilanda kabul edilen bölümler tek tek sayılır. Enerji sistemleri mühendisliği mezunu, bölümünün ilanda yer aldığı kadrolara başvurabilir. Kamuda asli ve sürekli görevde çalışan mühendisler için oda üyeliği isteğe bağlıdır.

Hayır. Enerji sistemleri mühendisi bir lisans diplomasıyla kazanılan meslek unvanıdır. Enerji yöneticisi ise 5627 sayılı Kanun'a göre bir işletmede ya da binada enerji yönetiminden sorumlu tutulan ve enerji yöneticisi sertifikası taşıyan kişidir. Bir enerji sistemleri mühendisi bu sertifikayı alarak enerji yöneticisi olarak da görevlendirilebilir.

Editör

Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Uzmanlık Alanları

Kariyerİş RehberiMeslek TanıtımlarıSektör AnalizleriKişisel GelişimProfesyonel Gelişim
1.090
Yayınlanmış yazı

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar

1000

En az 3 karakter. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorumlar yükleniyor...

Paylaş: