Çeşitli Mesleklerde Söylenen 10 Klasik Yalan

Her meslekte, müşteriyle ya da hastayla konuşurken neredeyse ezbere söylenen bir cümle vardır: "Giydikçe açılır", "Beş dakikaya kalkıyoruz", "Biz sizi ararız." Bu klasik yalanların çoğu kötü niyetten değil, o işin gündelik baskısından doğar; satış hedefi, sıradaki müşteri, korkmuş bir hasta.
Aşağıdaki on klasik yalan hem gülümseten hem de o mesleğin içini gösteren cümlelerdir. Her birinde cümlenin arkasındaki gerçeği ve sizin ne yapabileceğinizi bulacaksınız.
Tezgâhın arkasından gelen klasik yalanlar
Ayakkabı satıcısı: "Giydikçe açılır"
Ayakkabıyı deneyip "biraz sıktı" dediğiniz anda gelen cevaptır. Doğal deri bir ayakkabı kullanıldıkça ayağa bir miktar uyum sağlayabilir, ama boyu uzamaz ve sentetik malzemede bu uyum çok daha sınırlıdır. Mağazada yürüdüğünüz üç adımda canınızı yakan bir ayakkabı, eve gittiğinde mucizevi biçimde rahatlamaz.
Mağaza görevlisi: "Bize gelişi bu fiyattan"
Pazarlık başladığında indirim yapma yetkisi olmayan görevlinin en kısa çıkış yoludur. Çoğu mağazada fiyatı kasadaki çalışan değil merkez belirler; görevlinin elinde gerçekten bir esneklik yoktur. Satış hedefiyle çalışan bu meslek grubunun gündelik gerçeğini mağaza satış danışmanı iş ilanları da yansıtır: ilanların çoğunda iletişim becerisi ve satış odaklılık en önde aranır.
Manav: "Hepsi organik, tarladan yeni geldi"
Bu klasik yalan aslında bir kanun hükmüne takılır. Organik Tarım Kanunu'na göre yetkili bir kontrol ve sertifikasyon kuruluşunca sertifikalandırılmamış ürünler organik ürün adı altında satılamaz. Tezgâhta "organik" yazısı görüyorsanız ürünün sertifikasını ya da etiketini sormak en doğal hakkınızdır.
Esnaf: "Yazar kasa bozuk, fişi sonra veririz"
Vergi Usul Kanunu, fatura verilmeyen perakende satışların perakende satış fişi ya da kasa kayıt rulosu gibi bir belgeyle belgelendirilmesini ister. Yani fiş, esnafın size yaptığı bir iyilik değil, satışın yasal belgesidir. Fiş istemek hem iade ve garanti işlemlerinde elinizi güçlendirir hem de satışın kayda geçmesini sağlar.
Hizmet sektörünün klasik yalanları
Tesisatçı: "İşçilik almıyorum, hepsi malzeme parası"
Fiyat yüksek geldiğinde usta tutarın neredeyse tamamını malzemeye yükler. Oysa iyi bir tesisatçının asıl sattığı şey, arızayı ilk seferde doğru bulması ve işi bir daha açılmayacak biçimde bitirmesidir. Fiyatı konuşurken malzeme ile işçiliği ayrı ayrı sormak hem sizi hem ustayı rahatlatır. Bu işin ne kadar aranan bir zanaat olduğunu sıhhi tesisat ustası iş ilanları da gösteriyor.
Dolmuşçu: "Beş dakikaya kalkıyoruz"
Durakta bekleyen aracın şoförü için "beş dakika" bir saat değil, bir umuttur. Araç dolmadan kalkmak, o seferden kazanılacak parayı düşürür; bu yüzden şoför yolcuyu araçta tutmak ister. Aceleniz varsa "kaç yolcu daha bekliyorsunuz?" diye sormak, "ne zaman kalkıyor?" sorusundan daha net bir cevap getirir.
Lokanta: "Siparişiniz yola çıktı"
Telefondaki çalışan, aynı anda birkaç siparişi yönetirken sizi bekletmemek ister; sipariş belki henüz tavadadır. Asıl baskı ise kuryenin üzerindedir: aynı turda birden fazla adrese gidilir ve gecikmenin hesabını kapıda o verir. Bu işi yapanların çalışma koşullarını merak ediyorsanız kurye iş ilanları iyi bir fikir verir.
Okulda, hastanede ve iş görüşmesinde
Öğretmen: "Çocuğunuz çok zeki ama çalışmıyor"
Veli toplantılarının en bilinen klasik yalanıdır. Öğretmen hem veliyi kırmamak hem de çocuğu etiketlememek için sorunu yumuşatır. Cümlenin ikinci yarısı genellikle asıl mesajdır: ödevler yapılmıyor, derse katılım düşük. Toplantıda "hangi derste, ne yapmasını bekliyorsunuz?" diye somut soru sormak, nazik cümlenin arkasındaki bilgiyi ortaya çıkarır.
Hemşire: "Hiç acımayacak"
Çocukken hepimiz bu cümleye inandık ve hepimiz yanıldık. Hemşirenin amacı yalan söylemek değil, hastanın kasılmasını önlemektir; gergin bir kolda işlem hem daha zor hem daha acılı olur. Yetişkin bir hasta olarak "biraz acıyacak mı?" diye sorduğunuzda dürüst bir cevap istemeniz, işlemi sizin için de kolaylaştırır.
İnsan kaynakları: "Biz sizi ararız"
Mülakat bitti, el sıkışıldı ve bu cümle söylendi. Belki gerçekten aranacaksınız; ama çoğu zaman karar henüz verilmemiştir ya da olumsuz kararı doğrudan söylemek istenmemektedir. Görüşmenin sonunda "sürecin bir sonraki adımı ne ve ne zaman haber alırım?" diye sormak, belirsizliği azaltmanın en kolay yoludur. İşe alım tarafında neyin döndüğünü görmek isterseniz insan kaynakları uzmanı nedir sorusunun cevabı iyi bir başlangıç.
Bu klasik yalanlar meslekler hakkında ne söylüyor?
On cümlenin ortak noktası, söyleyenin kontrol edemediği bir şeyi vaat etmesidir: ayakkabının açılmasını, dolmuşun dolmasını, işe alım kararını. Bu yüzden klasik yalanlar, o mesleğin en büyük baskısının nerede olduğunu da gösterir. Satışta hedef, hizmette zaman, sağlıkta hastanın korkusu, işe alımda ise belirsizlik.
Bir meslek seçerken bu cümleleri ters taraftan okumak işe yarar. Her gün "beş dakikaya kalkıyoruz" demek zorunda kalacağınız bir işte mi, yoksa "biz sizi ararız" dediğiniz bir masada mı daha rahat edersiniz? Klasik bir yalanın arkasındaki baskıya ne kadar dayanabileceğiniz, o işte ne kadar mutlu olacağınızın da ipucudur.
Sıkça Sorulan Sorular

Editör
Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Uzmanlık Alanları
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...


