YKS Tercih Hakkı Kaç Tanedir? 24 Tercihi Doğru Kullanmak

YKS'de adaylar en fazla 24 yükseköğretim programını tercih edebilir. Bu 24 tercih hakkı, ön lisans ve lisans programları için ayrı ayrı değil, tek bir listede ortak kullanılır; listeye iki türden programı istediğiniz sırayla yazabilirsiniz.

24 tercihin hepsini doldurmak zorunda değilsiniz, ama boş bırakılan her satır yerleşme ihtimalinizi azaltır. Aşağıda tercih hakkının nasıl işlediğini, listenin nasıl dengeleneceğini ve sık yapılan hataları bulacaksınız.

Tercih Hakkı Nasıl İşler?

YKS'de yerleştirme, adayların puanlarına ve tercih sıralarına göre yapılır. Puanı en yüksek aday listesinin ilk sırasındaki programa yerleşir; kontenjan dolduysa ikinci tercihine bakılır ve bu, aday bir programa yerleşene ya da listesi bitene kadar sürer.

Bu yüzden tercih listesinin sırası, programların kendi aralarındaki önem sıranızı yansıtmalıdır. Daha çok istediğiniz programı alt sıraya yazarsanız, puanınız yetse bile üstteki başka bir programa yerleştiğinizde o programa geçemezsiniz.

ÖSYM sistemine e-Devlet ile giriş ve tercihlerin kaydedilmesi adımlarını üniversite tercihi yazısında bulabilirsiniz.

24 Tercihi Dengeli Dağıtmak

Tercih listesi üç gruptan oluşmalıdır: sıralamanızın biraz üstündeki hayal programlar, sıralamanıza yakın gerçekçi programlar ve sıralamanızın altındaki güvence programlar. Sadece hayal programlarla dolu bir liste yerleşememe riskini, sadece güvence programlarla dolu bir liste ise puanınızın değerini kullanamama riskini taşır.

• Tercih listesinin ilk sıralarına, sıralamanızın biraz üstündeki ama gerçekten okumak istediğiniz programları yazın.

• Listenin orta bölümüne, geçmiş yıllarda sıralamanıza yakın sıralamayla dolan programları koyun.

• Listenin son sıralarına, sıralamanızın rahatça yettiği ve yine de okumayı kabul edeceğiniz programları ekleyin.

• Okumak istemediğiniz bir programı yalnızca liste dolsun diye yazmayın; yerleşirseniz bir sonraki sınavda bu durum aleyhinize işleyebilir.

Programların geçmiş yıllardaki en düşük sıralamalarını üniversite taban puanları sayfasından karşılaştırabilirsiniz.

Ön Lisans ve Lisans Aynı Listede

Tercih hakkı ortak olduğu için ön lisans programlarını lisans programlarının arasına ya da altına yazabilirsiniz. Ön lisans programları TYT puanıyla öğrenci aldığı için, lisans için puanınız sınırdaysa listenin sonuna eklenen birkaç ön lisans programı güvence işlevi görür.

Ön lisans programlarını eklerken de okumaya gerçekten istekli olduğunuzdan emin olun. İki yıllık bir programı bitirdikten sonra Dikey Geçiş Sınavı ile lisansa geçme imkânı bulunduğu için, ön lisans bazı adaylar için uzun yolun ilk adımı olabilir.

Tercih Hakkı Kullanılmazsa Ne Olur?

Tercih yapmayan aday hiçbir programa yerleştirilmez. Puanı ne kadar yüksek olursa olsun, listesi boş olan adayın yerleştirmeye katılması mümkün değildir.

Tercih dönemini kaçıran ya da yerleşemeyen adaylar için ek tercih dönemi açılabilir. Ek tercihte boş kalan kontenjanlar yeniden tercihe açılır ve adaylar listelerini yeniden hazırlar. Bu dönemin açılıp açılmayacağını ve tarihlerini ÖSYM'nin duyurularından takip edin.

Sık Yapılan Hatalar

En sık yapılan hata, tercih hakkının yarısını kullanıp geri kalanını boş bırakmaktır. Boş satırlar, yerleşme ihtimalinizi artırabilecek seçenekleri kullanmamanız demektir.

Tercihte ikinci sık hata, programların özel koşullarını okumadan tercih etmektir. Bazı programlar sağlık raporu, yetenek sınavı ya da belirli bir puan sınırı ister; bu şartları karşılamadan yapılan tercih geçersiz sayılabilir. Üçüncü hata ise listeyi kaydetmeden çıkmaktır: ekranda görünen ama kaydedilmeyen tercihler yerleştirmede dikkate alınmaz.

Tercih Öncesi Hazırlık

Tercih dönemi kısa sürdüğü için listenin taslağını sonuçlar açıklanmadan önce hazırlamaya başlamak işinizi kolaylaştırır. İlgilendiğiniz bölümlerin hangi üniversitelerde açıldığını, eğitim dilini ve şehirlerini önceden bir tabloya dökmek, sonuç geldiğinde yalnızca sıralamanıza göre düzenleme yapmanızı sağlar.

Tercih listesini hazırlarken aileniz ve öğretmenlerinizle konuşmak faydalıdır, ama son kararı siz vermelisiniz. Dört ya da iki yıl boyunca okuyacak ve mezun olduktan sonra o alanda çalışacak olan sizsiniz. Bölümlerin mezunlarının hangi işlerde çalıştığını araştırmak, yalnızca puana göre değil gelecekteki işinize göre de seçim yapmanıza yardım eder.

Tercih listesini kaydettikten sonra ekran görüntüsünü ya da çıktısını saklayın. Sonuçlar açıklandığında yerleştiğiniz program ile listenizi karşılaştırmak, olası bir sorunu fark etmenizi kolaylaştırır. Yerleştikten sonra kayıt tarihlerini ve istenen belgeleri üniversitenin duyurularından takip edin; kayıt süresini kaçıran aday yerleştiği programdaki hakkını kaybedebilir. Yerleşemediyseniz ek tercih dönemini ve bir sonraki sınavın takvimini birlikte değerlendirerek yeni bir plan yapın; bu süreyi bir işte çalışarak ya da kurs alarak değerlendirmek de pekâlâ mümkündür ve faydalıdır.