Üniversite Tercih Sırası Nasıl Olmalı?

Üniversite tercih sırası, taban puanlara göre değil, gerçekten okumak isteme sıranıza göre kurulmalıdır. ÖSYM'nin yerleştirme sisteminde her aday, puanının yettiği en üst tercihine yerleşir; bu yüzden en çok istediğiniz programı birinci sıraya yazmak, puanınız yetmese bile size hiçbir şey kaybettirmez.
Listeyi bozan şey, istemediğiniz bir programı istediğiniz bir programın üstüne yazmaktır. Puanınız ikisine de yeterse sistem sizi üstteki programa yerleştirir ve alttaki tercih hiç işleme girmez.
Yerleştirme sistemi tercih sırasını nasıl kullanır?
ÖSYM kılavuzları merkezî yerleştirmeyi adayların yerleştirme puanlarına, tercihlerine ve programların kontenjan ve koşullarına göre bilgisayarla yapılan bir işlem olarak tanımlar. Sistemin üç kuralı tercih sırasını belirleyen kurallardır:
Her programa, o programı listesine yazmış ve koşullarını taşıyan adaylar arasından kontenjan kadar öğrenci yerleştirilir; puanı yüksek olana öncelik verilir.
Bir aday, puanı ne kadar yüksek olursa olsun yalnız bir programa kayıt hakkı kazanır. Bu program, puanının yettiği en üst tercihidir ve altındaki tercihler işleme konmaz.
Kayıt hakkı kazandığınız programı sonradan değiştirmeniz, daha düşük puanla öğrenci alan başka bir programa geçmeniz mümkün değildir.
Bu kurallardan çıkan sonuç basit: listenin üst sıralarına yazdığınız "zor" programlar, alt sıralardaki programlara yerleşme şansınızı azaltmaz. Kılavuzun kendi ifadesiyle ilk birkaç tercihi "puanım yeterli olmayabilir" endişesine kapılmadan, yalnız ilginize göre belirleyebilirsiniz.
Tercih sırası nasıl kurulur? Adım adım
Önce puanınızı unutup okumak istediğiniz programların bir listesini çıkarın. Bölüm mü, üniversite mi, şehir mi sizin için daha önemli, bunu bu aşamada netleştirin.
Her programın geçen yılki en küçük puanına değil, başarı sırasına bakın. Puanlar sınavın zorluğuna göre yıldan yıla oynar; sıralama daha sağlıklı bir karşılaştırma verir. Programların geçen yılki puan ve sıralarını üniversite taban puanları sayfasında görebilirsiniz.
Hukuk, mimarlık, mühendislik, tıp, öğretmenlik, eczacılık ve diş hekimliği programları için kılavuzda ayrıca en düşük başarı sırası şartı vardır. Sıranız bu sınırın altındaysa o programları listeye yazmayın.
Listeyi üç katmana ayırın: puanınızın şu an yetmediği ama en çok istediğiniz programlar, sıranıza yakın gerçekçi hedefler ve rahatça girebileceğiniz güvenli seçenekler.
Her katmanın içindeki programları da kendi aralarında isteme sıranıza göre dizin. Güvenli seçenek diye yazdığınız programın, gerçekçi hedefinizin üstüne çıkmadığından emin olun.
Son olarak listedeki her satırı tek tek okuyun ve "buraya yerleşirsem kaydolur muyum?" diye sorun. Cevabınız hayırsa o satırı silin.
Sık yapılan sıralama hataları
En yaygın hata, listeyi taban puanına göre yukarıdan aşağıya dizmektir. Bu yöntemde bir vakıf üniversitesinin indirimli kontenjanı, asıl istediğiniz devlet üniversitesi programının üstüne çıkabilir ve ikisine de puanınız yetiyorsa sizi istemediğiniz yere yerleştirir. Tercih sırası sizin önceliğinizi yansıtmalı, programların zorluk sırasını değil.
İkinci hata, "boş kalmasın" diye listeyi doldurmaktır. Kılavuz tercihlerin tümünün doldurulmasını zorunlu tutmaz; yalnız dört programda okumak isteyen bir aday sadece o dört programı yazabilir. Kazansanız bile kaydolmayacağınız bir programı yazmak ise ikinci bir zarar doğurur: o programa yerleşirseniz ertesi yıl OBP katsayınız yarıya iner.
Üçüncü hata, koşulları okumadan tercih yapmaktır. Kılavuza göre tercih sırasında koşullar denetlenmez; ama yerleştirmeden önce koşulunu taşımadığınız anlaşılan tercih geçersiz sayılır, sonradan anlaşılırsa yerleşmiş olsanız bile kaydınız yapılmaz.
Aynı bölümü farklı üniversitelerde nasıl sıralamalı?
Bölüm sizin için öncelikliyse aynı bölümü yazdığınız üniversiteler art arda gelir ve aralarındaki sırayı şehir, eğitim dili ya da burs durumu belirler. Üniversite ya da şehir öncelikliyse o üniversitedeki farklı bölümleri yan yana yazarsınız. Vakıf üniversitelerinde aynı bölümün burslu, indirimli ve ücretli kontenjanları ayrı program kodlarıyla listelenir. Her birini ayrı bir tercih olarak düşünün: burslu kontenjanı ücretlinin üstüne yazın ve ücretini ödeyemeyeceğiniz bir kontenjanı hiç yazmayın, çünkü yerleşirseniz bu bir yerleşme sayılır. İkisi arasında kararsızsanız üniversite tercihinde şehir ve bölüm önceliği rehberi bu kararı vermenize yardımcı olur.
Tercih sırasını kurarken mezuniyetten sonrasını da düşünün. Okuduğunuz bölümün iş ilanlarında hangi unvanlarla arandığına ve hangi şehirlerde yoğunlaştığına bakmak, iki program arasında kalırsanız sırayı belirlemenize yardım eder.
Sıkça Sorulan Sorular

Editör
Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Uzmanlık Alanları
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...


