Üniversite ile Hayatınıza Girecek Kavramlar

Üniversite hayatına başlamadan önce öğrencileri tarafından kullanılan birçok terim, lise çağındaki öğrencilerin oldukça dikkatini çeker. Özellikle üniversite birinci sınıf (1. sınıf) öğrenciler hem üniversitedeki öğretim görevlilerin kullandığı terimleri hem de bir üst sınıfındaki insanların kullandığı terimleri anlamak da zorluk çekebilir. Bu yazımızda size üniversite hayatınızda duyabileceğiniz çoğu kelimeyi ve terimi açıklıyor olacağız. 

Çift Ana Dal Nedir?

Çift ana dal, üniversitede hali hazırda bir lisans programına başvuru yapmış öğrencilerin başvuru yapabileceği ikinci üniversitedir. Çift ana dala başvuru yapabilmek için gerekli şartlar vardır bunlar;

Bir lisans programına devam ediyor olmak. Ortalamanın üniversitelerin belirlediği sınırda (genellikle 3.00/4 ve üstü) veya üstünde olmalı. Başvuru yapılacak alan ile okunan alanın birbirine benzer olması lazım. Örneğin; Elektrik Elektronik Mühendisi, Bilgisayar Mühendisliğinden genellikle çift ana dal yapabilirken sosyal bilimler alanında bir yere yönelemez. Ana daldaki ortalamanın düşmemesi, Lisans programından mezun olunsa da çift ana dalın azami süresi dolana kadar devam edilebilir. Ders kayıtlarını, derslere girişleri düzenli olarak yapmalı, çoğu üniversite 3 veya 4 dönem seçim yapmamış öğrencilerin kaydını sistemde siliyor. 

Çift ana dalı başarıyla bitirip mezun olan kişiler üniversitelerinden mesleki yeterliliklerin belli eden bir diploma alır. Böylelikle iki üniversite mezunu olur. 

Yan Dal Nedir?

Yan dal, çift ana dal ile oldukça karışan bir öğretim programıdır. İkisi arasında benzerlikler olsa da farklılıklar oldukça fazladır. Yan dal ve çift ana dal arasındaki farklar;

Yan dal bitirildiğinde bir sertifika almaya hak kazanırsınız, Yan dalda aynı fakültede bir bölüm seçmek zorunda değilsiniz. Örneğin Mütercim-Tercümanlık okuyan bir öğrenci Bilgisayar, Elektrik gibi mühendislik alanlarına da girerek ders alabilir. Verilen sertifika sizin ilgi alanınızı belli eder, mesleki yeterliliğini değil, yandalda alanla ilgili her dersi öğrenmezsiniz, seçmeli dersler ağırlıklı bir program vardır. İkinci bir öğrenci kartınız olmaz ama ikinci bir öğrenci numaranız olur.

Yan dal yapmayı düşünen öğrenciler, kayıtlı oldukları lisans programının 3. ve 5. dönemlerinde ders seçiminden sonra veya önce başvuru yapabilirler. Başvuru süresi üniversiteler tarafından hazırlanan akademik takvimlerde genellikle yazar. 

Çan Eğrisi Nedir?

Çan eğrisi belki de en çok duyulan üniversitede kullanılan terimdir. Bu terim üniversite sınavlarından alınacak puanların karşılığının hangi not veya harf ile belirleneceğini gösterir. Standart notlandırma sisteminde 90-100 arası AA notuna denk gelirken, sınıf ortalamasının çok üstünde bir not alındığında AA notunu daha az bir puanla alabilirsiniz. Örneğin bir sınavda bütün sınıf düşük aldı ve ortalaması 50 ise ve biri 70+ aldıysa normalde CC veya CB gelecek notu AA veya BA gelebilir. 

Dikey Geçiş Nedir?

Dikey geçiş, genellikle istedikleri üniversitelere puanları yeterli olmayan ve iki yıllık bir ön lisans programına kayıt olmuş öğrenciler tarafından kullanılır. Dikey geçiş sınavına girmiş öğrenciler iki yıllık ön lisans programlarını lisans programına tamamlayabilir. Bunun için sınavdan yeterli puanı almış, üniversitelere başvuru yapmış olması yeterli olacaktır. 

Yatay Geçiş Nedir?

Üniversite sınavında her zaman istenilen puan alınamayabilir. Bu durumlarda kişiler hedefledikleri bölümü kazansa da daha iyi bir üniversitede eğitim almak isteyebilir. Bundan dolayı yatay geçiş başvurularını takip etmeleri gerekmektedir. Yatay geçiş programı, üniversiteler arasında geçiş yapılan program türüdür. Genellikle üniversitelerin 2. döneminden sonra yatay geçiş başvuruları açılır. Tercih sonuçları o alana başvuru yapan kişilerin puanına göre kabul edilip edilmeyeceği söylenir. 

GANO Puanı Nedir?

GANO, genel akademik not ortalaması anlamına gelir. Adından da anlaşılacağı üzerine üniversite öğrencilerin genel puanını hesaplamak için kullanılır. 

YANO Puanı Nedir?

YANO, yarıyıl akademik not ortalamasının kısaltılmış halidir. YANO puanı öğrencinin dönem sonu ortalamasını gösterir. 

Vize ve Final sınavları Nedir?

Vize, üniversitede öğrencilerin dönem içerisindeki performansını ölçmek adına genellikle dönemlik en az bir kere yapılan sınavdır. Alınan derse göre uygulamalı veya uygulamasız olabilir. 

Final, üniversitede öğrencilerin dönem sonu girdikleri genellikle iki hafta süren sınava verilen isimdir. Final sınavları genellikle notun çoğunluğunun oluşmasına yardımcı olur. 

Bütünleme Sınavı Nedir?

Bütünleme sınavı, final sınavından veya vize sınavından yeterli puanı alamayarak dersten kalacak olan öğrencilerin girmesi için yapılan sınavdır. Bütünleme, her üniversitede bulunmaz. 

Yaz Okulu Nedir?

Bütünleme sınavı olmayan üniversitelerin yaz dönemi genellikle 7 haftalık bir eğitim programı hazırlayarak öğrencilerin başarısız oldukları dersleri tekrar almasına olanak sağlayan sistemdir. Her üniversitede yaz okulu bulunmayabilir ve aynı zamanda farklı üniversitelerden yaz okulu alarak kendi bölüm dersinizi genellikle geçebilirsiniz. 

Alttan veya Üstten Ders Alma

Her üniversite öğrenci her dersten başarılı olmayabilir. Başarısız olduğunuzu dersleri ders seçimi yaparken seçerek alttan ders almış olursunuz. 

Üniversitelerde 3.00/4.00 üstü ortalamaya sahipseniz üst döneminizden ders alabilirsiniz. Böylelikle bir yıla kadar bölümü erken bitirme imkanınız olur.