İçeriğe geç

Ofiste İş Güvenliği: Riskler ve Yasal Sorumluluklar

İnceleyenisbul.net Editöryal Ekibi
Yayınlanma
Güncelleme
Okuma süresi4 dk
Ofiste Is Guvenligi: Riskler ve Yasal Sorumluluklar

Ofiste iş güvenliği, masa başı çalışılan bir iş yerinde takılıp düşme, elektrik çarpması, yangın, ekran kullanımı ve uzun süre oturmaktan doğan risklere karşı alınan önlemlerin bütünüdür. Ofisler fabrika ya da şantiyeye göre daha güvenli görünse de yasal yükümlülükler orada da geçerlidir. İşveren riskleri belirleyip önlem almak, çalışan ise kurallara uymak ve tehlikeyi bildirmekle yükümlüdür.

Ofis ortamındaki riskler gözden kaçar, çünkü tek tek küçük görünürler: koridordan geçen bir uzatma kablosu, rafın üst katına ulaşmak için sandalyeye çıkmak ya da kapısı dosyalarla kapanmış bir yangın çıkışı. Ofisteki başlıca tehlikeler, kanunun yüklediği görevler ve çalışanın başvurabileceği haklar aşağıda sırayla ele alınıyor.

Ofis Ortamında Hangi Riskler Var?

Ofis ortamındaki riskler fiziksel kazalar, elektrik ve yangın, ekran ve oturma kaynaklı sağlık sorunları ve iş stresi olarak dört grupta toplanır:

  • Takılma ve kayma: Yerden geçen kablolar, ıslak zemin, açık bırakılan çekmeceler ve dağınık koridorlar.

  • Yüksekten düşme: Raf ya da dolaba ulaşmak için tekerlekli sandalyeye veya masaya çıkmak.

  • Elektrik: Birbirine takılan çoklu prizler, hasarlı kablolar ve masa altında unutulan ısıtıcılar.

  • Yangın ve tahliye: Kapalı acil çıkışlar, eksik ya da süresi geçmiş yangın söndürücüler.

  • Ekran ve oturma: Uzun süre aynı pozisyonda çalışmak, yetersiz aydınlatma ve havalandırma.

  • Taşıma: Ağır kâğıt kolilerini ya da su damacanalarını yanlış kaldırmak.

  • Psikososyal riskler: Yoğun iş yükü, sürekli ulaşılabilir olma baskısı ve çatışma.

Ekran ve oturma kaynaklı risklerin hangi şikâyetlerle ortaya çıktığını ve ne zaman hekime gidilmesi gerektiğini ofis hastalıkları yazısında ayrıca ele aldık; burada kaza ve yasal yükümlülük tarafı işleniyor.

Ofiste İş Güvenliği Hangi Kanuna Dayanır?

Ofiste iş güvenliğinin temel dayanağı, kamu ve özel sektördeki bütün işyerlerine uygulanan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'dur. Kanun, işyerinde çalışan sayısından bağımsız olarak çırak ve stajyerler dahil tüm çalışanları kapsar ve uygulamasını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı denetler.

Ofis faaliyetleri, işyeri tehlike sınıfları listesinde az tehlikeli sınıfta yer alabilir; ancak bu, risk değerlendirmesi yapma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Bilgisayar ekranıyla çalışılan masalar için Bakanlığın ekranlı araçlara özgü ayrı bir yönetmeliği de bulunur; ekranın konumu, aydınlatma ve mola düzeni orada ele alınır.

İşverenin Yükümlülükleri

Ofiste iş güvenliği konusunda asıl sorumluluk işverendedir; işveren riskleri belirlemek ve bunlara karşı önlem almakla yükümlüdür. Kanun bu yükümlülüğü birkaç somut başlıkta toplar.

İşveren, Kanun'un 10. maddesine göre risk değerlendirmesi yapar ya da yaptırır; 11. maddesine göre acil durum planı hazırlar, yangınla mücadele ve ilk yardım için görevli belirler. 17. maddeye göre çalışanlara işe başlamadan önce ve düzenli aralıklarla iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verir. İşyerinde bir iş kazası olursa 14. madde gereği kazayı kazadan sonraki üç iş günü içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirir. İş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi görevlendirmek de işverenin hizmet yükümlülükleri arasındadır.

Çalışanın Yükümlülükleri

Çalışan, aldığı eğitim ve işverenin talimatları doğrultusunda kendisinin ve iş arkadaşlarının güvenliğini tehlikeye atmamakla yükümlüdür. Kanun'un 19. maddesi bu yükümlülüğü ayrıntılı sayar.

Ofiste iş güvenliği açısından bunun anlamı basittir: cihazları amacına uygun kullanmak, güvenlik donanımlarını sökmemek ve fark edilen bir tehlikeyi işverene ya da çalışan temsilcisine hemen bildirmek. Hasarlı bir kabloyu görmezden gelmek ya da yangın tatbikatına katılmamak, bu yükümlülüğün ihmali sayılabilir.

Ciddi Tehlikede Çalışmaktan Kaçınma Hakkı

Ciddi ve yakın bir tehlikeyle karşılaşan çalışan, Kanun'un 13. maddesine göre durumun tespitini isteyebilir ve önlem alınana kadar çalışmaktan kaçınabilir. Bu talep, iş sağlığı ve güvenliği kurulu varsa kurula, yoksa işverene yapılır.

Talep yerinde bulunursa çalışanın bu dönemdeki ücreti ve diğer hakları korunur. Tehlike önlenemeyecek kadar acilse çalışan bu usulü beklemeden güvenli bir yere gidebilir ve bu nedenle hakları kısıtlanamaz. Gerekli önlemler talebe rağmen alınmazsa çalışan, tabi olduğu kanuna göre iş sözleşmesini feshedebilir.

Ofiste Basit Bir Güvenlik Kontrolü

Ofiste iş güvenliği için uzman olmadan da yapılabilecek kısa bir kontrol, birçok riski erkenden görünür kılar. Şu sırayı izleyebilirsiniz:

  1. Acil çıkış yollarının ve kapılarının açık olduğunu, önlerinde kutu ya da dolap bulunmadığını kontrol edin.

  2. Yangın söndürücülerin yerini ve kontrol etiketini gözden geçirin.

  3. Masa altlarında ve koridorlarda yerden geçen kabloları tespit edin.

  4. Birbirine takılmış çoklu prizleri ve ısınan fişleri not edin.

  5. Ağır malzemelerin rafların alt katlarında durduğundan emin olun.

  6. Tespitlerinizi tarih ve fotoğrafla iş güvenliği uzmanına ya da yöneticinize iletin.

Örnek: Koridordaki Uzatma Kablosu

Bir muhasebe ofisinde yeni alınan yazıcı, prize uzak olduğu için koridordan geçen bir uzatma kablosuyla çalıştırılıyor. Haftalar boyunca kimse bunu sorun etmiyor; bir gün dosya taşıyan bir çalışan kabloya takılıp düşüyor.

Kaza sonrası işveren olayı kayda geçiriyor, iş güvenliği uzmanı yazıcının yerini değiştiriyor ve priz hattı ekletiliyor. Aynı kontrolde başka odalarda da benzer kablolar bulunuyor. Önceden yapılacak bir tespitin kazayı önleyebileceği görülüyor ve ofiste iş güvenliği için her ay kısa bir kontrol turu yapılmasına karar veriliyor.

Uzun Oturmanın Sessiz Riski

Uzun süre oturmak, ofiste kaza kadar görünür olmasa da uzun vadeli bir sağlık riskidir. Gün boyu hareketsiz kalmak kas ve iskelet sorunlarına, dolaşım şikâyetlerine ve kilo artışına zemin hazırlayabilir.

İşveren tarafında risk değerlendirmesinin ekran ve oturma düzenini de kapsaması gerekir. Yeni bir iş ararken güncel iş ilanları arasında çalışma koşullarını ayrıntılı anlatan ilanları seçmek ve görüşmede iş sağlığı biriminin olup olmadığını sormak da bu düzeni önceden görmenizi sağlar.

Sıkça Sorulan Sorular

Evet, ofis çalışanları da bu eğitimi almak zorundadır ve eğitimi sağlamak işverenin görevidir. Bu eğitim için çalışandan ücret istenemez; eğitime ayrılan saatler de mesaiden düşülmez, çalışılmış gibi kabul edilir. Eğitimi almadığınızı düşünüyorsanız insan kaynaklarından katılım kaydınızı isteyebilirsiniz.

Uzaktan Çalışma Yönetmeliği, işverenin evden çalışanı da sağlık ve güvenlik önlemleri konusunda bilgilendirmesini ve gerekli eğitimi vermesini öngörür. İşverenin verdiği bilgisayar, sandalye gibi ekipmanın güvenliği de onun sorumluluğundadır. Evde çalışma köşesinin düzenini kurmak ise çalışanın özenine kalır.

Önce ilk yardım alın ve gerekiyorsa sağlık kuruluşuna başvurun. Olayın nasıl gerçekleştiğini, saatini ve tanıkları not edin, yöneticinize yazılı bilgi verin. Olayın iş kazası olarak kayda geçirildiğini sorup teyit etmek, ileride doğabilecek hak taleplerinde sizi korur.

Resmî kaynaklar

Editör

Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Uzmanlık Alanları

Kariyerİş RehberiMeslek TanıtımlarıSektör AnalizleriKişisel GelişimProfesyonel Gelişim
1.102
Yayınlanmış yazı

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar

1000

En az 3 karakter. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorumlar yükleniyor...

Paylaş: