Mobbing ile Mücadele Edin!

Mobbing terimi Latince “mobile vulgus” kelimesinin İngilizce karşılığıdır. Dilimizde de İngilizceden geçmiştir. Genel anlamıyla birinin ve ya birilerinin bir kişiye sistematik olarak uyguladıkları psikolojik baskı,taciz,yıldırma gibi davranışları anlatmaktadır. İş hayatında 80’li yıllardan itibaren kullanılmaya başlayan Mobbing kavramı günümüzde sosyolojik ve psikolojik araştırmalara da sık sık konu olmaktadır.Mobbing’in uygulanış şekilleri belli davranışlar şeklinde otaya çıkmaktadır.

Mobbing uygulanan kişilerin iletişim kurmasını engelleme, kendilerini göstermelerini engelleme, sosyal ilişkilere saldırı, itibarına saldırı, kişinin yaşam kalitesine, özel hayatına, mesleki bilgilerine saldırı ve kişilerin sağlıklarına direk saldırı şeklinde olabilmektedir. Kişilere yapılan bu tip saldırgan davranışlar kişinin şirket içerisinde özgüveninin kaybolmasına neden olmaktadır. Mobbing sistematik saldırıları içerdiği için kişiler şirket içerisinde sürekli prestij kaybına uğramaktadırlar.

Yapılan işlerin beğenilmemesi mesleki bilgilerine saldırı özel yaşamı hakkında dedikodu gibi davranışlar, mobbing uygulanan kişinin diğer insanlar nazarında itibarsızlaşmasına neden olmaktadır. İş yeri içerisinde bu tip davranışlara maruz kalan bireyler sürekli huzursuzluk içerisinde çalışma hayatlarını sürdürmek zorunda kalmaktadırlar.

Çalışma memnuniyetini yitiren bu bireyler performans olarak gün geçtikçe daha da verimsiz hale gelmektedir. Mobbing mağduru kişi sadece iş yaşamında huzursuz olmaz bu davranışlar kişisel hayatına da sıçrayabilir. Toplum içerisinde kendini soyutlanmış hissetme, kendini küçük görme, yetersizlik hissiyatı gibi bir çok psikolojik rahatsızlığı da beraberinde getirmektedir. Bu kişiler öfke, korku, endişe, huzursuzluk duygularını yoğun olarak hissetmektedir. Mobbing olaylarının çoğunda kişiler mobbing ile baş edememekte ve iş değiştirmek zorunda kalmaktadırlar. Mobbing uygulayan kişilerde ise korkak, aşırı denetleyici , nevrotik , baskın karakter olma isteği , kazanma hırsı ve kazanmak için türlü hilelere başvurmak gibi özellikler bulunmaktadır. Bu tip insanlar bencil davranışlar gösterebilmektedir ve bilinçli ve ya bilinçsiz olarak mobbing uygulayabilmektedirler.

Ülkemizde mobbing kavramı oldukça yeni bir kavramdır fakat çalışma hayatında çok sık karşılaşılan bir durumdur. Son dönemde mobbing ile ilgili olarak bir çok dava açılmaktadır ve bu davalar mobbing’e maruz kalan kişilere emsal teşkil edebilmektedir. Ülkemizde mobbing genellikle işveren tarafından iş kanununda yer alan tazminat ve işe iade gibi işvereni zorlayıcı hükümlerden kurtulmak için uygulanmaktadır ve işverenler bu gibi hükümleri bertaraf etmek için kişileri istifaya zorlamaktadır. İstifaya zorlama eylemleri de mobbing kapsamı içerisinde yer almaktadır.

6098 sayılı Borçlar kanununun 417. Maddesinde “işçinin hem kişiliğinin hem de yaşam ve vücut bütünlüğünün korunmasına yönelik olarak düzenleme yapılmıştır. Maddede işveren-işçi hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğinin korunmasına yönelik olarak düzenleme yapılmıştır. Maddede işveren-işçi hizmet ilişkisinde işçinin kişiliğini korumak, saygı göstermek, işyerinde dürüstlük ilkelerine uygun bir düzeni sağlamak, özellikle işçişlerin psikolojik ve cinsel tacize uğramamaları ve bu tür tacizlere uğramış olanların daha fazla zarar görmemeleri için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür hükmüne yer verilmiştir.