Mobbing Nedir? Nasıl İspatlanır?

Mobbing, iş yerinde bir kişiyi sindirmek ya da dışlamak amacıyla sistematik biçimde uygulanan psikolojik baskı ve taciz davranışlarının bütünüdür. Çoğunlukla bir grup tarafından yürütülür ve hedef alınan kişi zamanla motivasyonunu, özgüvenini ve iş performansını yitirir. Türkiye'de iş yerinde psikolojik taciz ile ilgili yasal düzenlemeler mevcuttur ve mobbing mağdurlarının bu haklardan yararlanabilmesi için belirli adımlar atması gerekir.

Mobbing Nedir?

Mobbing, kelime olarak "psikolojik taciz" ya da "dışlama" anlamına gelir. İş yerinde bir kişiye karşı düşmanca, aşağılayıcı veya dışlayıcı tutumların belirli bir süre boyunca ve kasıtlı şekilde sürdürülmesi durumudur. Tek seferlik bir anlaşmazlık mobbing sayılmaz. Önemli olan davranışın sistematik ve tekrarlayıcı olmasıdır.

Hedef alınan kişi çoğunlukla kendini değersiz hisseder, yaptığı işten emin olamaz ve zamanla başarısızlık sarmalına girer. Ağır vakalarda kaygı bozukluğu, depresyon hatta iş göremezlik bile gündeme gelebilir. Bu nedenle iş yerinde mobbing, Türk hukuku kapsamında suç olarak değerlendirilebilir.

Mobbing Belirtileri Nelerdir?

Mobbing her zaman açık sözlü hakaretlerle gelmez. Bazen çok daha ince biçimler alır ve fark edilmesi güçleşir. İşte başlıca mobbing belirtileri:

• Toplantılarda sürekli görmezden gelinmek ya da sözünün kesilmesi,

• İş tanımının dışında görevler verilmesi veya tam tersine hiç iş verilmemesi,

• Performansının sürekli haksız biçimde eleştirilmesi,

• Dedikodu ve asılsız söylentilerin hedefi olmak,

• Sosyal dışlanma, grup etkinliklerinden haberdar edilmeme,

• Mesai saatleri dışında hakaret veya tehdit içerikli mesajlar almak.

Bu davranışların hepsine birden maruz kalmana gerek yok bir veya birden fazlası düzenli aralıklarla yaşanıyorsa iş yeri mobbingi söz konusu olabilir.

Mobbing Nasıl İspatlanır?

Açıkçası bu, çoğu mağdurun en çok zorlandığı noktadır. Çünkü yaşanan şeyler genellikle görgü tanıklarından yoksun, "söyledi söylemedi" meselesine dönüşür. Ama imkansız değil.

Yapabileceğin en etkili şey bir mobbing günlüğü tutmaktır. Her olayı tarih, saat ve yer belirterek not et. O sırada yanında biri varsa adını da kaydet. Bu kişiler ileride tanık olabilir. Günlüğü dijital ortamda tutuyorsan bulut yedeklemesi al, fiziksel bir defterde tutuyorsan güvenli bir yerde sakla.

Mesaj, e-posta, WhatsApp yazışması, sosyal medya yorumu gibi her türlü dijital ize ekran görüntüsü al ve tarihli şekilde arşivle. Mesai saatleri dışında gelen taciz içerikli mesajlar da kanıt sayılır. Bunları silme.

İş sözleşmenden farklı görevlerde çalıştırılıyorsan bunu da belgele. İş sözleşmesinin bir kopyasını baştan talep etmek ileride yaşanabilecek anlaşmazlıklarda seni korur. Bu belge İş Kanunu gereği işveren tarafından verilmek zorundadır.

Güvendiğin iş arkadaşlarına yaşadıklarını anlat. Durumu insan kaynakları birimiyle ya da bir yetkiliye yazılı olarak ilet. Bu yazışmaların kopyasını sakla. Psikolojik destek aldıysan terapistin düzenlediği belgeler de mahkemede senin lehine kullanılabilir.

Son olarak Alo 170 hattını arayabilirsin. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın sağladığı bu hat üzerinden mobbing şikayeti yapabilir, süreci nasıl yürüteceğin konusunda bilgi alabilirsin.

Mobbing Şikayeti Nereye Yapılır?

Türkiye'de mobbing mağdurları için birden fazla başvuru yolu vardır. Avukat iş ilanları sayfasından iş hukuku alanında uzman birine ulaşarak haklarını öğrenebilirsin. Başvurabileceğin kurumlar şunlardır:

• Alo 170 hattı (Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı),

• İl Çalışma Müdürlükleri,

• İş Mahkemeleri,

• Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK).

Şikayetini yaparken elinde ne kadar somut belge varsa süreci o kadar hızlı ve sağlıklı yürütürsün. Tanık beyanları, yazışmalar ve günlük kayıtları bu süreçte işini kolaylaştırır.

Mobbing Hakkında Son Düşünceler

Mobbing, zamanla fark edilmesi güç ama etkileri ağır bir süreçtir. Yaşadığın şeyleri küçümseme, sistematik ve kasıtlı bir davranış örüntüsüyle karşı karşıyaysan bunu belgelemek hem hakkın hem de korunmanın tek yolu. Günlük tut, yazışmaları sakla, güvendiğin kişilere anlat ve gerekirse profesyonel destek al. Yeni bir işe başlamayı ya da kariyer adımlarını değerlendiriyorsan isbul.net üzerinden sana uygun iş ilanlarına göz atabilirsin.