İş Başvurusunda Üniversitenin Önemi Kalmadı!

Gazetelerde ya da günümüzde iş ilanlarını yayınlayan İnsan Kaynakları sitelerinde mutlaka gözünüze çarpmıştır. Aranan Niteliklerde çoğu zaman “Boğaziçi mezunu, ODTÜ mezunu, İTÜ mezunu” çalışma arkadaşları arıyoruz şeklinde özellikle belirtilen okul isimleri vardır. Direk olarak başvuracak adayın bu okullardan birinden mezun olması beklenir. İşte bu uygulama artık tarih oluyor. Bugün itibariyle Resmi Gazete ‘de yayımlanan 6701 sayılı kanuna göre işe alımda uzmanlık ve yetkinlik tercihi yapılabilirken, artık “Boğaziçi. ODTÜ, İTÜ mezunu başvurabilir” denemeyecek. Verilen ilanlarda bu türden ifadeleri artık görmeyeceğiz.

Resmi Gazete ‘de yayınlanan bu kanunda, çalışma yaşamına ilişkin ayrımcılık hususlarında önemli düzenlemelere yer verildi. Özellikle kanunda geçen 6’ncı maddeye göre, işverenler işe eleman alırken, özellikler ve yetkinliğe göre bölüm ayrımı yapabilecek ancak üniversite ayrımı yapamayacak. Örneğin bir pozisyona mühendis alırken, işveren hangi mühendislik bölümlerinin tercih edildiği belirtilebilecek fakat “Sadece İTÜ, ODTÜ, Boğaziçi mezunları başvurabilir” diyemeyecek.

Kanunun özellikle “İstihdam ve serbest meslek” başlıklı 6. maddesi, “işverenlerin, iş ya da staj başvurusunda bulunanlar arasında işe başvuru, seçim kriterleri, işe alım şartları ile çalışma ve çalışmanın sona ermesi süreçlerinde” ayrımcılık yapamayacaklarını öngörüyor.

Buna göre geçmişte sıkça yaşadığımız ve sırf bu yüzden bize çok uyan yüzlerce ilana başvuramadığımız bu sıkıntılı ifadelerden tamamen kurtuluyoruz. Üstelik yasada geçen tek düzenleme bu da değil.

“Gebelik Ve Çocuk” Bahane Edilemeyecek

İş başvurularında özellikle kadınlara :“Sen gebesin, küçük bebeğin var, bakım gerektiren çocuğun bulunuyor” şeklinde sunulan gerekçelerde azımsanamayacak kadar çoktu. İşte bu konuyu da çok yakından ilgilendiren bir düzenleme aynı yasaya dâhil edildi. Söz konusu ayrımcılık düzenlemesi, kamu kurum ve kuruluşlarında istihdamı da kapsıyor. İş yaşamında ayrımcılığa dair yapılan bu düzenlemenin alanı oldukça geniş tutulmuş durumda.

Ayrımcılık Durumunda Şikâyet Hakkı

İş görüşmesinde öncelikle yasada geçen düzenlemeler başta olmak üzere aşağıda bahsedilen sebeplerden ötürü ayrımcılığa maruz kaldığınızda yapacaklarınız çok basit. Şikâyet için illerde valilikler, ilçelerde kaymakamlıklar aracılığıyla Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurulu’na başvurabilirsiniz. Bu sayede itiraz hakkınızı kullanabilirsiniz.  Kurul tarafından konuya dair bilirkişi ataması gerçekleştiriyor. Böylece süreç daha koordineli ve sağlıklı bir şekilde ilerliyor. İşte sürecin işleyişi:

• İş başvurusunda, işe alımda, işte çalışırken ayrımcılığa maruz kaldığını iddia eden kişiler şikâyetçi olabilecek.

• Kurula başvurmadan önce kanuna aykırılığın giderilmesi için işverenden talepte bulunulacak.

• 30 gün içerisinde yazılı cevap verilmezse kurula başvuru yapılabilecek.

• Kurul bilirkişi görevlendirerek ve tanık dinleyerek konuyu inceleyebilecek.

• Ayrımcılık yapıldığının tespiti halinde bin liradan 15 bin liraya kadar para cezası verilecek.

• Cezaların 1 ay içinde ödenmesi gerekecek.

Ayrımcılık İddiasına dair Hak İddia Edilemeyecek Durumlar Yeniden Belirlendi

Kanunda, işverenin işe alım süreciyle ilgili hangi durumlarda ayrımcılık iddiasının ileri sürülemeyeceği hususları da düzenlendi. Bunlar şöyle sıralandı:

• Zorunlu mesleki gerekliliklerin varlığı halinde amaca uygun ve orantılı olan farklı muamele.

• Sadece belli bir cinsiyetin istihdamını zorunlu kılan durumlar.

• Hizmetin zorunlulukları nedeniyle, amaçla orantılı olması şartıyla yaşa dayalı farklı muamele.

• Bir dine ait kurumda, din hizmeti veya o dine ilişkin eğitim ve öğretim vermek üzere sadece o dine mensup kişilerin istihdamı.