Yurt Dışından Dönüşte İş Bulmak İçin Yapılacaklar

Yurt dışından dönüş sonrasında iş bulmanın yolu, aramaya dönmeden önce başlamak, özgeçmişi yerel işverenin okuyacağı biçimde yeniden düzenlemek ve yurt dışı deneyimini somut sonuçlarla anlatmaktır. Diploma, sigorta ve kimlik işlemlerini erken tamamlamak da işe başlama tarihini geciktirecek pürüzleri önler.

Yıllarca başka bir ülkede çalışmış biri için yerel iş piyasası tanıdık ama değişmiş bir ortamdır. Hangi şirketlerin büyüdüğü, ücretlerin nasıl şekillendiği ve mülakatların nasıl yürüdüğü yeniden öğrenilmesi gereken bilgilerdir.

İş Aramaya Ne Zaman Başlanmalı?

İş aramaya, dönüş tarihinden birkaç ay önce, yurt dışındayken başlamak gerekir. Bu süre ilanları tanımak, ilk başvuruları yapmak ve görüntülü görüşmelerle ilk elemeleri geçmek için zaman tanır.

Dönüş tarihini özgeçmişte ve ön yazıda açıkça belirtmek, işverenin sizi "uzakta olduğu için ulaşılamaz" diye elemesini önler. "Mart ayı başından itibaren İstanbul'da işe başlayabilirim" gibi net bir cümle, belirsiz bir "yakında dönüyorum" ifadesinden daha güven verir.

Özgeçmişi Yerel İşverene Göre Uyarlamak

Yurt dışından dönüş yapan bir adayın özgeçmişi, yabancı ülkede alışılan biçimden yerel işverenin beklediği düzene çevrilmelidir. Şirket adlarının yanına sektörünü ve büyüklüğünü kısaca yazmak, işverenin tanımadığı bir firmadaki deneyiminizi doğru konumlandırmasını sağlar.

Unvanlar ülkeden ülkeye farklı anlamlar taşıyabildiği için yalnız unvana güvenmek yerine yaptığınız işi ve sorumluluğunuzu birkaç maddeyle açıklayın. CV hazırlama aşamasında hazır bir şablon kullanmak, Türkçe özgeçmişin bölüm sırasını ve başlıklarını oturtmayı kolaylaştırır; İngilizce sürümü de ayrıca hazır tutmak uluslararası firmalara başvururken işe yarar.

Yurt Dışı Deneyimini Somut Anlatmak

Yurt dışı deneyimi, işverene yalnızca "yurt dışında çalıştım" diye değil, kazandırdığı somut becerilerle anlatıldığında değer kazanır. Farklı bir saat diliminde çalışan ekiplerle proje yürütmek, yabancı dilde müşteri yönetmek ya da farklı bir mevzuata uyum süreci yaşamak bu becerilere örnektir.

Her deneyimi bir sonuçla birlikte anlatmak etkilidir: hangi sorunu çözdünüz, hangi süreci iyileştirdiniz, kaç kişilik bir ekipte hangi rolü üstlendiniz. Mülakatta bu örnekleri, işverenin kendi sektöründe karşılaşabileceği durumlarla ilişkilendirmek deneyimin aktarılabilir olduğunu gösterir.

Yurt Dışından Dönüşte Belgeleri Tamamlamak

Yurt dışından dönüş sürecinde belgeler, işe başlamadan önce tamamlanması gereken ayrı bir iş kalemidir. Sırayla şu işlemleri gözden geçirin:

1. Diploma denkliği: Yurt dışında aldığınız lisans ya da lisansüstü diploma için Yükseköğretim Kurulundan denklik gerekip gerekmediğini hedeflediğiniz işe göre kontrol edin; kamu kadroları ve bazı meslekler denklik ister.

2. Sigortalılık süresi: Yurt dışında geçen çalışma sürelerinin emeklilik hesabına nasıl katılabileceğini, yurt dışı borçlanması ve sosyal güvenlik sözleşmeleri açısından SGK'dan öğrenin.

3. Referans mektupları: Yurt dışındaki yöneticilerinizden ayrılmadan önce yazılı referans ve iletişim izni alın.

4. Sertifika çevirileri: Mesleki sertifikaların ve transkriptin noter onaylı çevirilerini hazırlatın.

5. Kimlik ve adres: Yerleşim yeri adresinizi nüfus müdürlüğünde güncelleyin; işe girişte adres bilgisi istenir.

Maaş Beklentisini Yerel Piyasaya Göre Kurmak

Yurt dışında alınan ücret yerel teklifler için doğrudan bir ölçüt değildir; teklifler şehir, sektör ve şirket büyüklüğüne göre değişebilir. Beklentiyi gerçekçi kurmanın yolu, benzer pozisyonlardaki ilanlarda belirtilen ücret bilgilerini karşılaştırmak ve aynı alandaki meslektaşlarla konuşmaktır.

Pazarlıkta ücretin yanında yan hakları da değerlendirmek gerekir: özel sağlık sigortası, uzaktan çalışma günleri, eğitim bütçesi ve yıllık izin düzeni toplam paketin parçasıdır. Yabancı dil ve uluslararası proje deneyimi, bu görüşmede somut bir avantaj olarak öne çıkarılabilir.

Uzaktan Çalışma Seçeneği

Yurt dışından dönüş yapan bazı uzmanlar, yabancı bir şirket için uzaktan çalışmaya devam ederek ya da yerel bir şirkette uzaktan pozisyon bularak geçişi yumuşatır. Bu seçenek, dönülen şehirde alanınızda yeterli işveren yoksa da bir çözüm olabilir.

Yabancı bir şirket için Türkiye'den çalışmanın vergi ve sigorta boyutu, şirketle kurulan ilişkinin biçimine göre değişir; bu konuda bir mali müşavirden görüş almak gerekir. Yerel seçenekler için uzaktan iş ilanları arasında alanınızdaki pozisyonları takip edebilirsiniz.

Örnek: Almanya'dan Dönen Bir Yazılım Geliştirici

Yurt dışından dönüş planını bir örnekle düşünmek adımları netleştirir. Birkaç yıl Almanya'da bir yazılım firmasında çalışan bir geliştirici, ailesine yakın olmak için İzmir'e dönmeye karar verir ve dönüşten önce görüntülü görüşmelerle iki şirketin süreçlerine katılır.

Özgeçmişinde Alman firmasının sektörünü ve ekip yapısını kısaca açıklar, uluslararası ekiplerle yürüttüğü projeleri sonuçlarıyla yazar. Teklifleri karşılaştırırken haftanın bazı günleri uzaktan çalışma imkânını ücret kadar önemser ve dönüşünden kısa süre sonra işe başlar.

Mülakatta Dönüş Gerekçesini Anlatmak

Mülakatta yurt dışından dönüş gerekçesi sorulduğunda kısa, kalıcılığı gösteren ve pozisyona bağlanan bir cevap vermek en çok güven veren yoldur. İşveren bu soruyla çoğunlukla adayın birkaç ay sonra yeniden yola çıkıp çıkmayacağını anlamaya çalışır.

Cevabı iki parçada kurmak işe yarar: önce kişisel ya da mesleki gerekçeyi tek cümleyle söyleyin, ardından bu şirkette neden uzun süre çalışmak istediğinizi anlatın. "Annemle babama yakın yaşamak için kalıcı olarak yerleştim; uluslararası projelerde kazandığım planlama deneyimini sizin satış operasyonunuzda kullanmak istiyorum" gibi bir cevap, belirsiz bir "orada sıkıldım" ifadesinden daha ikna edicidir.

Ayrıldığınız işveren ya da yaşadığınız şehir hakkında olumsuz yorum yapmaktan kaçının; görüşmeci aynı tutumun ileride kendi şirketi için de gösterilebileceğini düşünebilir. Görüntülü görüşmede randevu saatini Türkiye saatiyle teyit etmek de küçük ama fark edilen bir özendir.