Yıllık İzin Kuralları: Kaç Gün, Nasıl Kullanılır?
Bu içerik nasıl hazırlandı? İçerik, alanında uzman yazarlar tarafından hazırlanmış, güncel iş kanunu ve saha deneyimine göre incelenmiştir.

Yıllık izin, aynı işverene bağlı olarak en az bir yıl çalışan işçinin, deneme süresi de dahil sayılarak kazandığı ücretli dinlenme hakkıdır. Süresi kıdeme ve yaşa göre değişir, işçi bu haktan vazgeçemez ve işveren izni tek taraflı olarak bölemez.
İzin kuralları zaman zaman yapılan kanun değişiklikleriyle yeniden düzenlendiği için çalışanların aklı karışabiliyor. Bugün geçerli kurallar, iznin planlanması ve sözleşme bittiğinde kullanılmayan günlerin akıbeti sırasıyla işleniyor.
Yıllık İzin Kaç Gündür?
Yıllık izin süresi, İş Kanununun 53. maddesine göre kıdeme bağlıdır. Kanundaki alt sınırlar şöyledir:
Bir yıldan beş yıla kadar (beş yıl dahil) kıdemi olan işçiye en az on dört gün verilir.
Beş yıldan fazla, on beş yıldan az kıdemi olan işçiye en az yirmi gün verilir.
On beş yıl ve daha fazla kıdemi olan işçiye en az yirmi altı gün verilir.
Yaşı on sekiz ya da daha küçük olanlar ile elli ve üzerindeki çalışanlar için süre, kıdemden bağımsız olarak yirmi günün altına inemez.
Yer altı işlerinde çalışanların süreleri dörder gün artırılır.
Bu süreler alt sınırdır. İş sözleşmesi ya da toplu iş sözleşmesiyle daha uzun bir süre kararlaştırılabilir; kıdeminize düşen gün sayısını görmek için yıllık izin hesaplama aracına işe giriş tarihinizi yazmanız yeterlidir.
Yıllık İzne Hak Kazanmak İçin Ne Gerekir?
Yıllık izne hak kazanmak için işyerinde işe başladığınız günden itibaren en az bir yıl çalışmış olmanız gerekir. Deneme süresi bu bir yılın içinde sayılır.
Aynı işverenin farklı işyerlerinde geçen süreler de birleştirilerek hesaplanır. Örneğin aynı şirketin önce bir şubesinde, sonra başka bir şubesinde çalıştıysanız iki şubedeki süreniz toplanır; yıl dolduğunda izne hak kazanırsınız. Bir yıldan kısa süren mevsimlik ya da kampanya işlerinde ise bu hükümler uygulanmaz.
İzin Parçalara Bölünebilir mi?
Yıllık izin işveren tarafından bölünemez; işveren izni kesintisiz vermek zorundadır. Ancak işçi ve işveren anlaşırsa izin, bir bölümü on günden az olmamak üzere parçalar hâlinde kullanılabilir.
Bölme kuralı, iznin bir kısmını yaz aylarında, bir kısmını yılın sonunda kullanmak isteyenler için önemlidir. Anlaşmanın yazılı olması, ileride "bu bölmeyi siz istediniz" tartışmasını önler.
İzin Günleri Nasıl Sayılır?
İzin günleri sayılırken izne rastlayan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil günleri izin süresinden düşülmez, izne eklenir. Bu yüzden içinde resmî tatil bulunan bir izin takvimde daha uzun görünür.
İzni şehir dışında geçirecek işçi istekte bulunur ve bunu belgelerse işveren, gidiş ve dönüş yolu için toplam dört güne kadar ücretsiz yol izni vermek zorundadır. Ücretli ya da ücretsiz başka izinler ve hastalık izinleri de yıllık izinden mahsup edilemez.
İzin Ücreti Ne Zaman Ödenir?
Yıllık izin ücreti, işçi izne çıkmadan önce peşin olarak ödenir ya da avans olarak verilir. İzin süresince işçi, çalışıyormuş gibi ücretini alır.
Komisyon ya da prim gibi değişken ücret alan çalışanlarda izin ücreti, son bir yıldaki kazancın fiilen çalışılan günlere bölünmesiyle bulunan ortalamaya göre hesaplanır. İzindeyken ücret karşılığı başka bir işte çalıştığı anlaşılan işçiye ödenen izin ücreti ise geri istenebilir.
İş Sözleşmesi Biterse Kullanılmayan Yıllık İzin Ne Olur?
Sözleşme istifayla, fesihle ya da emeklilikle bitmiş olsun, hak edilip kullanılmamış günlerin karşılığı ayrılış tarihindeki ücret esas alınarak ödenir. Bu alacağın zamanaşımı, sözleşmenin bittiği tarihten başlar.
İstifa eden ya da işten çıkarılan bir çalışan, son bordrosunda kullanılmayan izin ücretinin yer alıp almadığını kontrol etmelidir. Bordroda bu kalem eksikse ayrılmadan önce insan kaynaklarından yazılı açıklama istemek, sonradan yapılacak bir talebi kolaylaştırır.
İzin Talebi Nasıl Planlanmalı?
İzin talebi, işyerindeki izin sırasına ve iş yoğunluğuna göre önceden yazılı olarak yapılmalıdır. İzinlerin hangi dönemlerde ve kimlerin onayıyla kullanılacağı, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği'ne ve işyerinin iç düzenine göre belirlenir.
Yoğun sezonda çalışan işyerlerinde izin planı yılın başında yapılır ve çalışanlar sıraya konur. Talebinizi e-posta ya da işyerinin izin formuyla yapmak, onaylanan tarihleri belgelemenizi sağlar; izin hakkınızı kullandırmayan bir işyerinde bu belgeler alacak talebinin dayanağı olur.
İzin Kullandırılmazsa Hangi Yollar Var?
İzin hakkı kullandırılmayan çalışan, önce işverene yazılı başvuru yapmalı, sonuç alamazsa resmî şikâyet yoluna gitmelidir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na ALO 170 hattından ya da e-Devlet üzerinden şikâyet iletilebilir; kanuna aykırı uygulama işveren için idari para cezası doğurur.
İzin alacağını parasal olarak talep etmek isteyen çalışan ise dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurur. Bu aşamada izin taleplerinizi ve işverenin cevaplarını gösteren yazışmalar en güçlü belgenizdir.
Yeni İşe Geçerken İzin Hakkı Taşınır mı?
Yeni işe geçen çalışanın izin hakkı yeni işverene taşınmaz; kıdem sayacı yeni işyerinde sıfırdan başlar. Eski işyerinde kullanılmayan günlerin karşılığı ise ayrılırken ücret olarak ödenir.
İş değiştirmeyi düşünüyorsanız, kullanılmamış izin ücretini ve yeni işyerinde ilk yılı doldurana kadar izinsiz geçecek süreyi hesaba katın. Yeni pozisyon ararken tam zamanlı iş ilanlarında yan haklar bölümünde ek izin günü sunan işverenleri de karşılaştırabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular

Editör
Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Uzmanlık Alanları
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar


