İş Yerinde Sosyal Medya Kullanımı: Sınırlar ve Riskler

İş yerinde sosyal medya kullanımı, çalışanın mesai içinde ve dışında yaptığı paylaşımların işini, işverenini ve iş arkadaşlarını nasıl etkilediğiyle ilgilidir. Kişisel hesap size aittir; ancak işverenle ilgili içerik, şirket sırrı ya da mesai düzenini bozan kullanım, iş ilişkisinin konusu hâline gelir.

Sosyal medyanın iş hayatındaki yeri yalnız şirketlerin reklam kanalı olmakla sınırlı değil. Çalışanlar için asıl soru, hangi paylaşımın sorun çıkarabileceğini önceden bilmektir.

İş Yerinde Sosyal Medya Kullanımı Neden Kurala Bağlanır?

İş yerinde sosyal medya kullanımı, iş güvenliği, verimlilik ve şirket bilgisinin korunması nedeniyle kurala bağlanır. Kurallar iş sözleşmesinde, personel yönetmeliğinde ya da ayrı bir sosyal medya politikasında yer alabilir.

Bir fabrikada makine başında telefon kullanmak iş kazası riski doğurur. Bir çağrı merkezinde ise müşteri ekranı açıkken telefona bakmak, kişisel veri içeren ekranın fotoğraflanması tehlikesini getirir. Bu yüzden kurallar işin türüne göre farklılaşır.

Şirket Hesabını Yönetmek Ayrı Bir İştir

Şirket hesabını yönetmek, kişisel hesap kullanmaktan farklı olarak bir görev tanımı ve onay süreci gerektirir. Bu işi yapan çalışan, paylaşımlarda şirketin sesiyle konuşur.

Kurumsal hesapları yönetmek isteyenler bu işi meslek olarak da seçebilir; içerik planı, topluluk yönetimi ve reklam ölçümü bu rolün parçalarıdır. Bu alandaki açık pozisyonlara sosyal medya uzmanı iş ilanları arasından ulaşabilirsiniz.

Mesai Sırasında Telefon ve Hesap Kullanımı

Mesai sırasında sosyal medyaya girmek, işverenin belirlediği kurallar içinde ve işi aksatmadığı ölçüde mümkündür. Molalarda kişisel hesap kullanmak genel olarak sorun yaratmaz.

Sorun, kullanımın işin yapılmasını engellediği durumlarda başlar. Yapmakla yükümlü olduğunuz görev hatırlatıldığı hâlde yapılmazsa ya da iş güvenliği tehlikeye girerse, İş Kanunu bu davranışları ayrı fesih sebepleri olarak sayar. İşverenin önce uyarı ve tutanakla ilerlemesi beklenir.

Paylaşımda Neler Disiplin Konusu Olur?

İşveren hakkında asılsız suçlama, hakaret ya da şirket sırrı içeren paylaşımlar disiplin ve fesih konusu olabilir. Hesabın kişisel olması bu sonucu değiştirmez.

İş Kanunu'nun 25. maddesi, işçinin işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız isnatta bulunmasını ve meslek sırlarını ortaya atmasını haklı fesih sebepleri arasında sayar. Bir paylaşımın bu kapsama girip girmediğine olayın koşullarına bakılarak karar verilir; anlaşmazlıkta zorunlu arabuluculuk ve iş mahkemesi yolu açıktır.

Riskli paylaşımlar şunlardır:

• İş yerine ait iç yazışmaların, toplantı notlarının ya da fiyat listelerinin ekran görüntüsü.

• Müşterinin, hastanın ya da iş arkadaşının izni olmadan çekilmiş fotoğrafı.

• Yöneticiyi ya da şirketi adıyla hedef alan aşağılayıcı ifadeler.

• Şirket adına konuşuyormuş gibi görünen açıklamalar.

Mesai Dışında Yapılan Paylaşımlar

Mesai dışında yapılan paylaşımlar da işverenle, iş yeriyle ya da iş arkadaşlarıyla ilgiliyse iş ilişkisini etkileyebilir. Hafta sonu yazılmış bir gönderi, pazartesi sabahı bir şikâyetin konusu olabilir.

Siyasi görüş, hobi ya da aile hayatıyla ilgili gönderiler kişisel alandır ve işverenin değerlendirmesine konu olmamalıdır. Belirleyici ölçüt, gönderinin işle bağıdır: şirketin ürününü kötüleyen bir video ile tatil fotoğrafı aynı sonucu doğurmaz.

Kişisel Veriler ve İş Arkadaşlarının Fotoğrafları

İş arkadaşlarınızın ve müşterilerin fotoğrafını izinsiz paylaşmak, kişisel verilerin korunması açısından sorun yaratır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu'ndaki tanım geniştir: yüzü seçilebilen bir fotoğraf, o kişiyi tanınır kıldığı için kişisel veri sayılır.

Ofiste çekilmiş bir doğum günü kutlaması bile arka planda açık bir müşteri listesi ya da beyaz tahtadaki satış hedeflerini gösterebilir. Paylaşmadan önce kareyi büyütüp arka plana bakmak, bu tür kazaları önlemeye yardımcı olur.

İş Yerinde Sosyal Medya Kullanımı İçin Adım Adım Kontrol

İş yerinde sosyal medya kullanımı ile ilgili sorunlar, paylaşımdan önce sorulacak birkaç soruyla önlenebilir. Göndermeden önce şu sırayı izleyin:

1. Şirketin yazılı bir sosyal medya politikası olup olmadığını öğrenin ve okuyun.

2. Paylaşımda iş yerine ait bir belge, ekran ya da yazışma görünüyor mu, kontrol edin.

3. Fotoğrafta yer alan herkesin iznini alın.

4. Kızgınken yazdığınız metni bekletin ve ertesi gün yeniden okuyun.

5. Profilinizde işvereninizin adını yazıyorsanız görüşlerin kişisel olduğunu belirtin.

Örnek: Müşteri Şikâyetini Paylaşan Bir Kasiyer

Örnek bir durum, kuralın nerede devreye girdiğini netleştirir. Bir markette çalışan kasiyer, kendisine bağıran bir müşterinin videosunu çekip "Bugün yaşadığım" notuyla paylaşıyor.

Kasa başında müşteriyle gerginlik yaşanabilir; kasiyer iş ilanlarındaki görev tanımlarında müşteri iletişimi bu yüzden ayrıca vurgulanır.

Paylaşım çalışanın yaşadığı stresi anlatsa da müşterinin yüzü ve market tabelası görünüyor. İşveren bu durumda hem müşteri şikâyeti hem kişisel veri riskiyle karşılaşır ve disiplin süreci başlatabilir. Aynı olayı yöneticiye yazılı olarak bildirmek, çalışanı korurken işvereni de harekete geçirir.