Mesai Dışında Başka Yerde Çalışmak İşten Atılmak İçin Gerekçe Değil!

Mesai Dışı Ek İş Yapan Çalışan İşten Çıkarılabilir Mi?

Türkiye'de pek çok çalışan, ana işinin yanında mesai saatleri dışında ek iş yapıyor. Kimi maddi ihtiyaç nedeniyle, kimi bir yakınına yardım etmek için. Ama bu durumun işveren tarafından öğrenilmesi çoğu zaman sorun yaratıyor. Peki işveren, mesai dışı ek iş yaptığı için bir çalışanı işten çıkarabilir mi? Yargıtay'ın bu konudaki kararı oldukça net.

Yargıtay 7. Hukuk Dairesi, daha önce incelediği bir davada şu hükme vardı: Bir çalışanın mesai saatleri dışında başka bir yerde çalışması, tek başına iş akdinin feshi için haklı neden sayılamaz. Bu karar, benzer bir durumda işini kaybeden ya da kaybetme riskiyle karşı karşıya kalan çalışanlar için emsal niteliği taşıyor. Ek iş ararken İstanbul iş ilanlarına ya da Ankara iş ilanlarına göz atabilirsin. Hakların hakkında daha fazla bilgi edinmek istiyorsan iş hukuku rehberimiz de işine yarayabilir.

Örnek Bir Davada Neler Yaşandı?

İzmir'de özel bir şirkette boya teknikeri olarak çalışan biri, yeni iş yeri açan bir arkadaşına mesai sonrasında yardım etmeye başladı. Patron bu durumu fark etti ve "müşteri çalabileceği" endişesiyle iş akdini feshetti. Kıdem ve ihbar tazminatını ödedi; ama ardından bu tazminatların geri alınması için dava açtı.

İzmir 10. İş Mahkemesi davayı kabul etti ve ödenen tazminatların geri alınmasına hükmetti. İşçi kararı temyize taşıdı. Yargıtay 7. Hukuk Dairesi ise alt mahkemenin kararını bozdu ve işçi lehine hüküm kurdu.

Yargıtay Kararı Ne Anlama Geliyor?

Kararın özü şu: Mevcut işini aksatmıyorsan, mesai dışında kimin yanında, ne iş yaptığının tek başına hukuki bir önemi yok. İşveren, sırf bu gerekçeyle seni işten çıkaramaz. Çıkarırsa da tazminat hakkını kaybetmez.

Ama burada önemli bir ayrım var. Kendi işyerinin müşterilerini başka bir yere çekmeye çalışmak farklı bir meseledir. Bu, hem iş etiğiyle hem de hukukla çelişir. Yargıtay'ın emsal kararı bu ikisini birbirinden ayırıyor: Ek çalışma meşrudur, ama müşteri transferi meşru değildir.

İşverenin Haklı Fesih Gerekçeleri Nelerdir?

İş Kanunu'na göre işveren, yalnızca belirli durumlarda iş akdini haklı nedenle feshedebilir. Bunlar arasında işçinin işini ağır biçimde ihmal etmesi, işyerine zarar vermesi, güveni kötüye kullanması veya rakip firmada çalışarak ticari sırları ifşa etmesi sayılabilir. Mesai dışında başka bir işte çalışmak bu gerekçelerin hiçbirine girmeyerek, tek başına yeterli değil.

Açıkçası, bazı iş sözleşmelerinde "başka işte çalışma yasağı" maddesi yer alıyor. Böyle bir madde varsa durum farklı değerlendirilebilir. Sözleşmeni dikkatli okuman bu yüzden çok önemli.

Böyle Bir Durumda Çalışan Olarak Ne Yapmalısın?

İşveren seni mesai dışı ek iş yaptığın gerekçesiyle işten çıkardıysa ve başka somut bir neden göstermediyse, tazminat alma hakkın büyük olasılıkla devam ediyor. İş mahkemesine başvurmadan önce birkaç şeyi netleştirmen gerek: İş sözleşmende ek çalışmayı yasaklayan bir madde var mı, işyerine ait müşterilerle temas kurup kurmadığın ve ana işini aksatıp aksatmadığın.

Bunların hiçbiri yoksa Yargıtay içtihadı senin tarafında. Bir iş avukatına danışman süreci çok daha net hale getirecektir.

Sonuç

Yargıtay'ın bu kararı, "ek iş yapıyorsa kovabiliriz" anlayışını hukuken geçersiz kılıyor. Mesai dışı çalışmak, kendi başına işten çıkarma gerekçesi değil. Ama işini ihmal etmek, işyerinin müşterilerini başka yere yönlendirmek ya da sözleşme yasaklarını çiğnemek bambaşka bir tablo ortaya çıkarır. İş hayatında haklarını bilmek, çalışma koşullarını daha sağlıklı değerlendirmeni sağlar. Yeni bir iş arayışına girmeden önce ya da ek iş fırsatlarını araştırırken isbul.net üzerinden güncel iş ilanlarını inceleyebilirsin.