Kendine Uygun İş Nasıl Bulunur? Adım Adım İş Seçimi

Kendine uygun iş, yapacağınız görevin becerilerinize, çalışma koşullarının da hayatınıza uyduğu iştir. Bunu bulmanın yolu rastgele başvuru yapmak değil, önce neye ihtiyacınız olduğunu netleştirmek, sonra ilanları bu ölçütlerle filtrelemek ve görüşmede işi siz de sınamaktır.

Bu yazı meslek seçmekle değil, mesleğiniz ya da yöneldiğiniz alan belli olduktan sonra doğru işi ve doğru işyerini bulmakla ilgili. Hangi mesleğe yöneleceğinizden henüz emin değilseniz önce hangi meslek bana uygun rehberindeki adımlara bakabilirsiniz.

1. Olmazsa olmazlarınızı yazın

Bana uygun işler hangileri diye düşünürken çoğu kişi önce ilanlara bakar. Daha verimli olanı, ilanlara bakmadan önce kendi şartlarınızı kâğıda dökmektir. Dört başlıkta düşünün:

• Evden işe gidiş süresine en çok ne kadar katlanabileceğinizi ve şehir değiştirmeye açık olup olmadığınızı belirleyin.

• Tam zamanlı mı yarı zamanlı mı çalışmak istediğinize, vardiya, gece ya da hafta sonu çalışıp çalışamayacağınıza karar verin.

• Geçinmek için gereken en düşük net ücreti hesaplayın. İlanlarda brüt yazılan ücretin elinize geçecek kısmını brütten nete maaş hesaplama aracıyla görebilirsiniz.

• Hangi görevleri severek yaptığınızı, hangilerinden kesinlikle kaçınmak istediğinizi yazın.

Bu listeyi ikiye ayırın: vazgeçilmezler ve esneyebilecekleriniz. Size uygun iş, vazgeçilmezlerin hepsini, esneyebileceklerinizin ise bir kısmını karşılayan iştir. Bu ayrımı yapmadan aranan uygun iş, her ilanda başka bir eksik bulunduğu için hiç bulunamayan işe dönüşebilir. Listeyi yanınızda tutun ve her ilanı aynı ölçütlerle tartın; böylece duygusal kararlar yerine karşılaştırılabilir kararlar verirsiniz.

2. Nerede çalışabilirim? Arama alanını belirleyin

Olmazsa olmazlar netleştiğinde "nerede çalışabilirim" sorusunun cevabı da daralır. Önce yaşadığınız il ve ilçedeki ilanlara bakın; ulaşım süresi işten aldığınız memnuniyeti doğrudan etkiler. Şehrinizdeki ve ilçenizdeki ilanları illere göre iş ilanları sayfasından seçerek görebilirsiniz.

Ardından deneyiminizin hangi sektörlerde karşılık bulduğunu düşünün. Muhasebe bilen biri yalnız muhasebe bürolarında değil, üretim, perakende ve lojistik şirketlerinin muhasebe birimlerinde de çalışabilir. Aynı becerinin farklı sektörlerde nasıl adlandırıldığını bilmek, gözden kaçan ilanları bulmanızı sağlar.

3. İlanı doğru okuyun

Uygun iş arayışında en çok zaman kaybettiren şey, ilanı yalnız başlığından değerlendirmektir. İlanın görev tanımı, aranan nitelikler ve çalışma koşulları bölümlerini ayrı ayrı okuyun.

Aranan niteliklerin hepsini karşılamanız gerekmez; şartların büyük kısmına uyuyorsanız başvurun. Buna karşılık çalışma koşullarında vazgeçilmezlerinizden birine ters düşen bir madde varsa, ilan ne kadar cazip görünürse görünsün başvurmadan önce iki kez düşünün. Ücret, mesai ve lokasyonu belirtmeyen ilanlarda bu bilgileri ilk görüşmede mutlaka sorun.

4. Mülakatta işi siz de sınayın

Mülakat yalnız işverenin sizi tanıdığı bir görüşme değildir; sizin de işi ve işyerini tanıdığınız tek fırsattır. Şu soruları sormaktan çekinmeyin:

• Bu pozisyonda sıradan bir gün nasıl geçiyor?

• Ekip kaç kişi, kime bağlı çalışacağım?

• Bu pozisyon neden boşaldı?

• İlk üç ayda benden ne bekleniyor?

Cevapların netliği kadar soruya nasıl yaklaşıldığı da bilgi verir. Mümkünse işyerini görün, çalışanların yüzündeki ifadeye ve ortamın düzenine dikkat edin.

5. Deneme süresini iyi kullanın

İşe başladıktan sonra da karar süreci devam eder. 4857 sayılı İş Kanunu'na göre iş sözleşmesine deneme kaydı konursa bu süre en çok iki aydır; toplu iş sözleşmesiyle dört aya kadar uzatılabilir. Deneme süresinde iki taraf da sözleşmeyi bildirim süresi beklemeden ve tazminatsız feshedebilir; çalıştığınız günlerin ücreti ve diğer haklarınız ise saklıdır.

Bu süreyi yalnız işverenin sizi değerlendirdiği bir dönem olarak görmeyin. Görevlerin ilanda yazana uyup uymadığını, ekibin çalışma biçimini ve yöneticinizle iletişiminizi bu dönemde değerlendirin. Uygun iş olmadığı ortaya çıkarsa, bunu erken fark etmek sizin için de kazançtır.

Uygun iş bulamıyorsanız

Aylardır başvuru yapıp sonuç alamıyorsanız ölçütlerinizi yeniden gözden geçirin. Vazgeçilmez dediğiniz şartlardan biri piyasada nadir bulunuyor olabilir; ya da deneyiminiz istediğiniz pozisyonun bir basamak altındaki işlere daha uygun olabilir. Bir basamak aşağıdan başlayıp kısa sürede yükselmek, aylarca beklemekten çoğu zaman daha hızlı sonuç verir.

Yeni mezunsanız ilk işte her şeyi bir arada aramak yerine, öğrenebileceğiniz ve referans kazanabileceğiniz bir işi öne almak iyi bir stratejidir. Bu dönem için hazırlanmış pozisyonları yeni mezun iş ilanları arasında bulabilirsiniz.