Finansal Rehber

Asgari ücret ne kadar olacak sorusunun cevabını, işçi, işveren ve hükümet temsilcilerinden oluşan Asgari Ücret Tespit Komisyonu verir. Komisyon kararını oylamayla alır, karar Resmî Gazete'de yayımlandığı anda kesinleşir; o güne kadar dolaşan rakamlar yalnızca beklenti ya da taleptir.

İşten çıkış kodları, işveren iş sözleşmesini sona erdirdiğinde SGK'ya verdiği işten ayrılış bildirgesine yazılan ve ayrılışın nedenini gösteren numaralardır. İşsizlik maaşından kimlerin yararlanabileceği bu nedene bağlıdır: kendi istek ve kusuru dışında işsiz kalan sigortalı hak kazanır, istifa eden ya da ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık nedeniyle çıkarılan kişi kazanamaz.

İşsizlik maaşı hesaplama, son dört aydaki prime esas brüt kazancınızın günlük ortalamasının yüzde kırkı alınarak yapılır; bulunan tutar, brüt asgari ücretin yüzde sekseninden fazla olamaz. Ödeneğin kaç gün süreceği ise işten ayrılmadan önceki son üç yılda biriktirdiğiniz işsizlik sigortası prim gününe bağlıdır.

Zengin olmak ya da olamamak bir kader değil, büyük ölçüde gelir, harcama ve birikim alışkanlıklarının yıllar içindeki sonucudur. Doğduğunuz aile, eğitim imkânlarınız ve yaşadığınız şehir başlangıç noktanızı etkiler; ama bu noktadan sonra atacağınız adımlar maddi durumunuzu önemli ölçüde değiştirebilir.

Gemi adamı belgesi, gemide tayfa, zabit ya da yardımcı personel olarak çalışabilmek için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'nca verilen yeterlik belgesidir ve gemiadamı cüzdanıyla birlikte düzenlenir. Belgeyi almak için yetkili bir kurumda eğitimi tamamlamak, sağlık yoklamasından geçmek, sınavı vermek ve başvuruyu sicil limanı olarak seçtiğiniz liman başkanlığı üzerinden yapmak gerekir.

GSS prim borcu, çalışmayan, kimsenin bakmakla yükümlü olduğu kişi sayılmayan ve başka bir sağlık güvencesi bulunmayan vatandaşa SGK'nın genel sağlık sigortası primi tahakkuk ettirmesiyle oluşan borçtur. Bu kişiler 5510 sayılı Kanun gereği genel sağlık sigortalısı sayılır ve gelir durumları belgelenmedikçe primi kendileri öder.

Ek gelir, asıl işinizden ya da ana gelir kaynağınızdan bağımsız olarak elde ettiğiniz ikinci bir kazançtır. Fiyatların hızla arttığı dönemlerde tek bir gelirle bütçeyi dengelemek zorlaştığı için pek çok kişi boş zamanını değerlendirebileceği yollar arar. Bu yolların bir kısmı düzenli ve güvenli, bir kısmı ise emek ve zaman açısından beklenenden daha maliyetlidir.

E-tebligat, vergi dairesinin ihbarname, ceza ve yazı gibi belgeleri kâğıt ve posta yerine Hazine ve Maliye Bakanlığının elektronik tebligat sistemi üzerinden muhatabın elektronik adresine göndermesidir. Dayanağı Vergi Usul Kanunu'nun 107/A maddesidir ve sistemi Gelir İdaresi Başkanlığı yürütür.

Yetkili eğitim merkezi, bir teknoloji üreticisinin kendi ürünleri için hazırladığı resmî müfredatı, üreticinin onayladığı eğitmenler ve laboratuvar ortamıyla vermeye yetkilendirdiği kurumdur. Huawei, Microsoft ya da Cisco gibi firmaların yürüttüğü eğitim ortaklığı programları bu yetkiyi belirli standartları karşılayan kurumlara tanır ve onları kendi ortak listelerinde gösterir.

Kısa çalışma ödeneği, işyerindeki çalışma süresi kriz, salgın ya da zorlayıcı bir sebeple geçici olarak azaldığında veya faaliyet durduğunda, çalışamadığınız süre için İŞKUR'un doğrudan size ödediği gelir desteğidir. Desteğin yasal dayanağı İşsizlik Sigortası Kanunu'dur; talebi kuruma çalışan değil, işvereniniz iletir.

İki işte çalışma, Türkiye'de yasal olarak mümkündür; İş Kanunu bir işçinin birden fazla işverene çalışmasını genel olarak yasaklamaz. Ancak iş sözleşmesindeki ek iş yasağı, sadakat yükümlülüğü, sigorta bildirimi ve çalışma süresi kuralları, aynı anda iki işin nasıl yürütüleceğini belirler.

Bireysel emeklilik, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınacak emekli aylığına ek olarak, kişinin kendi katkı paylarıyla birikim yaptığı ve devletin bu birikime katkı eklediği tamamlayıcı bir sistemdir. Sisteme gönüllü olarak girilebilir; belirli yaşın altındaki çalışanlar ise işverenleri aracılığıyla otomatik katılım kapsamında dahil edilir.