Belirsizlikle Başa Çıkma: İş Hayatında Bilinmezlik

Belirsizlikle başa çıkma, sonucu henüz bilinmeyen bir durumda kontrol edebildiğiniz işlere odaklanmak, olası senaryolara hazırlanmak ve beklerken günlük işinizi sürdürebilmektir. İş hayatında bilinmezlik; başvuru sonucunu beklerken, şirkette yeniden yapılanma konuşulurken ya da sözleşmenin yenilenip yenilenmeyeceği belli değilken ortaya çıkar.
Bilinmezlik uzadığında kişi kararsızlığa sürüklenebilir: ne beklemeye ne de harekete geçmeye karar verebilir. Aşağıdaki bölümler, belirsiz bir dönemde neyi bekleyip neyi şimdiden yapabileceğinizi ayırmanıza yardım eder.
Belirsizlik ile Kararsızlık Arasındaki Fark
Kararsızlık seçenekler arasında seçim yapamamaktır; belirsizlik ise seçeneklerin sonucunun henüz bilinmemesidir. İkisi birbirini besler ama çözümleri farklıdır.
Kararsızlıkta seçenekler ortadadır ve onları sıralı bir yöntemle değerlendirmek işe yarar; bunun için karar alma aşamaları bir çerçeve sunar. Belirsizlikte ise eksik olan bilgidir ve bazen bu bilgi ancak zamanla gelir. Bu yüzden belirsizlik karşısında amaç, bilgiyi beklerken hazırlıklı kalmaktır.
İş Hayatında Belirsizlik Yaratan Durumlar
İş hayatındaki belirsizlik, sonucu sizin dışınızda verilecek bir kararın beklendiği her durumda ortaya çıkar. Bu durumlar tanıdık olsa da her biri farklı bir hazırlık ister.
Mülakattan sonra işverenden dönüş beklemek, iş arayanların yaşadığı tipik bekleme dönemlerinden biridir.
Şirkette birleşme, küçülme ya da yeniden yapılanma konuşulması, çalışanın kendi pozisyonunu sorgulamasına yol açar.
Belirli süreli sözleşmenin yenilenip yenilenmeyeceğinin bilinmemesi, gelecek planını erteletir.
Yeni bir yöneticinin gelmesi, iş yapış biçiminin değişip değişmeyeceği sorusunu doğurur.
Kontrol Edebildiklerinizi Ayırmak
Belirsizlik karşısında ilk iş, durumu kontrol edebildiğiniz ve edemediğiniz parçalara ayırmaktır. Şirketin kararını değiştiremezsiniz ama özgeçmişinizin güncelliğini, birikiminizi ve iş performansınızı yönetebilirsiniz.
Bir kâğıdı ikiye bölüp bir tarafa etkileyebildiklerinizi, diğer tarafa etkileyemediklerinizi yazmak bu ayrımı somutlaştırır. Enerjiyi yalnızca ilk sütundaki işlere harcamak, bekleme döneminin boşa geçmesini önler.
Senaryo Kurmak
Senaryo kurmak, belirsiz durumun olası üç sonucunu önceden yazıp her biri için ilk adımı belirlemektir: iyi sonuç, olası sonuç ve olumsuz sonuç. Hazır bir ilk adım, sonuç geldiğinde panik yerine harekete geçmeyi sağlar.
Olumsuz senaryoyu yazmak kötümserlik değildir; aksine korkuyu somut bir plana dönüştürür. "Pozisyonum kaldırılırsa ilk hafta ne yaparım?" sorusunun cevabı yazılı olduğunda, bu ihtimal zihni daha az meşgul eder.
Doğru Kaynaktan Bilgi Almak
Belirsiz dönemde bilgi, söylentiden değil yetkili kişiden alınmalıdır. Yöneticinize "Önümüzdeki dönemde ekibimizde bir değişiklik bekleniyor mu?" diye açıkça sormak, koridor konuşmalarından daha güvenilir sonuç verir.
Yöneticinin cevabı belirsizse bir sonraki bilgilendirmenin ne zaman yapılacağını sormak da bir kazanımdır. Böylece bekleme süresi sınırsız olmaktan çıkar ve bir tarihe bağlanır.
Belirsizlikle Başa Çıkma Adımları
Belirsizlikle başa çıkmak için aşağıdaki adımlar, bekleme dönemini plana dönüştürür:
Neyi beklediğinizi ve sonucun ne zaman belli olacağını yazın.
Kontrol edebildiğiniz ve edemediğiniz konuları ayırın.
Olası sonuçlar için birer ilk adım belirleyin.
Bilgiyi yetkili kişiden isteyin ve bir sonraki bilgilendirme tarihini sorun.
Bekleme süresine bir sınır koyun; bu tarihte durumu yeniden değerlendirin.
Günlük işinizi ve düzeninizi aksatmadan sürdürün.
Beklerken Seçenekleri Açık Tutmak
Belirsiz bir dönemde seçenekleri açık tutmak, aceleyle ayrılmadan alternatifleri sessizce hazırlamaktır. Özgeçmişi güncellemek ve sektördeki açık pozisyonları izlemek bu hazırlığın parçasıdır.
Yeniden yapılanma konuşulan bir şirkette çalışırken iş ilanları üzerinden aramaya başlamak, işinizi bırakmanız gerektiği anlamına gelmez. Yalnızca olumsuz senaryo gerçekleşirse sıfırdan başlamamanızı sağlar. Bu sessiz hazırlık sürerken mevcut işteki performansınızı korumak da önemlidir; iki süreci birbirine karıştırmamak, hangi sonuç çıkarsa çıksın elinizi güçlü tutar.
Belirsizlik Uzarsa
Belirsizlikle başa çıkma çabası uzun sürdüğünde yorgunluk ve kaygı artabilir. Uyku düzeni bozuluyor, işe odaklanmak zorlaşıyorsa bu durumu bir ruh sağlığı uzmanıyla konuşmak doğru adımdır.
Destek almak, belirsizliği ortadan kaldırmaz ama onu taşınabilir kılar. Güvendiğiniz bir iş arkadaşı ya da aile üyesiyle durumu paylaşmak da yükü yalnız taşımamanıza yardım eder.
Örnek: Yeniden Yapılanma Duyurusundan Sonra
Bir lojistik firmasında operasyon sorumlusu olarak çalışan biri, şirketin bölge ofislerini birleştireceği duyurusunu alıyor olsun. Hangi pozisyonların kalacağı birkaç hafta sonra açıklanacak.
Operasyon sorumlusu önce yöneticisine açıklamanın tarihini sorar, sonra iki senaryo yazar: pozisyon kalırsa yeni yapıda üstleneceği işleri, kalmazsa ilk hafta yapacaklarını. Bu arada özgeçmişini günceller ve işini aksatmaz. Açıklama geldiğinde hangi sonuç çıkarsa çıksın, ne yapacağı bellidir.
Sıkça Sorulan Sorular

Editör
Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Uzmanlık Alanları
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...


