İşten Çıkarılma Nedeni Mülakatta Nasıl Anlatılır?

İşten çıkarılma nedeni mülakatta sorulduğunda yapılacak şey, iki üç cümlelik doğru ve suçlamasız bir açıklama yapıp konuşmayı vakit kaybetmeden başvurduğunuz pozisyona bağlamaktır. İşveren ayrılığın kendisinden çok, bu soruyu nasıl karşıladığınıza bakar.

İşten çıkarılmış olmak sizi tek başına aday olarak elemez; geçiştirilen, çelişkili ya da öfkeli bir cevap ise eleyebilir. Ayrılık türüne göre cevabın kuruluşu, örnek cümleler ve kaçınılacak ifadeler bu soruya hazırlığın üç parçasıdır. Cevabı kurmadan önce başvurduğunuz ilanı güncel iş ilanları arasında yeniden açıp şartlarını okumak, açıklamanın sonunu o şartlara bağlamanızı kolaylaştırır.

İşverenler İşten Çıkarılma Nedenini Neden Sorar?

İşverenler işten çıkarılma nedenini, aynı sorunun kendi şirketlerinde tekrarlanıp tekrarlanmayacağını anlamak için sorar. Soru bir tuzak değil, risk değerlendirmesidir.

Görüşmeyi yapan kişi üç şeye dikkat eder: anlattığınız neden mantıklı mı, sorumluluk alıyor musunuz ve bu deneyimden ne öğrendiniz. Eski işvereni suçlayan bir aday, yeni işverenin gözünde ileride aynı şikâyetleri onun için de dile getirebilecek biri olarak görünür.

Ayrılık Türüne Göre Cevap Nasıl Kurulur?

Cevap, ayrılığın sizden mi yoksa şirketin kararlarından mı kaynaklandığına göre farklı kurulur. Her iki durumda da gerçeği değiştirmeden, kısa ve geleceğe dönük konuşmak gerekir.

Küçülme, kapanma ya da yeniden yapılanma

Şirket küçüldüyse ya da bölüm kapandıysa işten çıkarılma nedeni sizin performansınızla ilgili değildir ve bunu sade bir dille söylemek yeterlidir. Ekibinizden kaç kişinin etkilendiğini ya da hangi birimin kapandığını belirtmek, açıklamayı somutlaştırır.

Performans ya da uyum sorunu

Ayrılık performans ya da uyum kaynaklıysa durumu kabul edip ardından ne değiştirdiğinizi anlatın. Örneğin hedeflere yetişemediğinizi, sonrasında hangi beceriyi geliştirdiğinizi ve bu pozisyonun neden size daha uygun olduğunu sırayla söyleyin.

Karşılıklı anlaşmayla ayrılık

İkale ya da karşılıklı anlaşmayla ayrıldıysanız bunu açıkça belirtin ve kararın arkasındaki gerekçeyi bir cümleyle özetleyin. Uzun hukuki ayrıntıya girmek gerekmez; ayrılışın haklarınıza etkisini merak ediyorsanız bunu mülakatta değil, bir hukukçuyla konuşun.

Cevabı Hazırlamak İçin Adım Adım

Cevabı hazırlamanın yolu, onu önceden yazıp sesli prova etmektir. Mülakat günü doğaçlama yapılan açıklamalar uzar ve savunmacı bir tona kayar.

1. Gerçeği tek cümleyle yazın: "Şirket bölümümüzü kapattı" ya da "Satış hedeflerine ulaşamadım" gibi.

2. Sorumluluk payınızı ekleyin: Sizden kaynaklı bir kısım varsa onu sahiplenen bir cümle kurun.

3. Öğrendiğinizi söyleyin: O deneyimden sonra neyi farklı yaptığınızı somut bir örnekle anlatın.

4. Pozisyona bağlayın: Yeni işin neden doğru adım olduğunu tek cümleyle açıklayın.

5. Prova edin: Cevabı bir yakınınıza anlatın, otuz saniyeyi aşıyorsa kısaltın.

Bu hazırlığı yaparken özgeçmiş hazırlama aşamasındaki tarihleri ve görev tanımlarını da gözden geçirin; mülakatta anlattığınız hikâye ile özgeçmişteki bilgiler aynı olmalıdır.

Örnek Cevaplar

İyi bir örnek cevap, nedeni söyler, kısa kalır ve bir sonraki cümlede yeni işe geçer. Aşağıdaki iki örnek, farklı ayrılık türlerinde bu yapının nasıl kullanılacağını gösterir.

Küçülme örneği: "Şirket İzmir'deki şubesini kapatınca ekipteki herkesin işine son verildi. O şubede kurduğum müşteri takip düzenini burada da uygulamak istiyorum."

Performans örneği: "Yeni geçtiğim rolde hedeflerin gerisinde kaldım ve işime son verildi. Sonrasında zaman planlama üzerine bir eğitim aldım; bu pozisyonda o düzeni ilk günden kurmayı planlıyorum."

İşten Çıkarılma Nedeni Anlatılırken Kaçınılacak İfadeler

İşten çıkarılma nedeni anlatılırken kaçınılması gereken ilk şey, eski yöneticiyi ya da şirketi kötülemektir. "Yöneticim beni sevmiyordu" gibi cümleler, haklı olsanız bile sizi şikâyet eden taraf olarak konumlar.

Ayrılığı gizlemek ya da istifa ettiğinizi söylemek de risklidir; referans görüşmesinde gerçek ortaya çıkabilir. Uzun açıklamalar, gereksiz ayrıntılar ve kendini acındırma da cevabın etkisini zayıflatır.

Disiplin Nedeniyle Çıkarıldıysanız

Ciddi bir disiplin olayı nedeniyle işten çıkarıldıysanız, olayı ayrıntılandırmadan kabul etmek ve sonrasında aldığınız somut önlemi anlatmak çoğu durumda en sağlıklı yoldur. Bu durumda inkâr, ileride ortaya çıkacak bir çelişkiye dönüşebilir.

Örneğin işe geç kalma ya da kurallara uymama gibi tekrarlayan bir sorun yaşandıysa, düzeninizi nasıl değiştirdiğinizi ve bu değişikliği sonraki bir işte ya da gönüllü bir çalışmada nasıl kanıtladığınızı söyleyin. Bu tür bir geçmişte, ayrılıktan sonra çalıştığınız kısa süreli işler bile güven kazandıran bir referans olur.

Referans ve Başvuru Formlarında Tutarlılık

Mülakatta anlattığınız işten çıkarılma nedeni, başvuru formunda ve referanslarınızın anlatımında da aynı olmalıdır. Bazı işverenler eski işyerini arayarak çalışma tarihlerini ve ayrılık biçimini teyit edebilir.

Referans olarak göstereceğiniz kişiye, ayrılığı nasıl anlattığınızı önceden söylemek iki anlatımın çelişmesini önler. Başvuru formunda "ayrılış nedeni" alanı varsa oraya da kısa ve aynı ifadeyi yazın; formda başka, görüşmede başka bir neden söylemek güven kaybına yol açar.