Öz Değerlendirme Nasıl Yazılır? Çalışanlar İçin Adımlar

Öz değerlendirme, çalışanın belirli bir dönemdeki işini, hedeflerine ne ölçüde ulaştığını ve geliştirmesi gereken alanları kendi gözünden yazdığı değerlendirmedir. Pek çok şirkette yıllık ya da dönemlik performans görüşmesinden önce istenir ve yöneticinin değerlendirmesiyle yan yana konur.

"İşimi en iyi şekilde yapıyor muyum?" sorusunun dürüst cevabını vermek için de iyi bir fırsattır. Yöneticinin bakış açısını ve kullandığı ölçütleri merak ediyorsanız performans değerlendirme sürecini ayrıca okuyabilirsiniz; aşağıdaki bölümler formu dolduran çalışan içindir.

Öz Değerlendirme Neden Önemlidir?

Öz değerlendirme, yöneticinin göremediği emeği görünür kılmanın doğrudan bir yoludur. Bir yönetici, ekibindeki herkesin her gün neyle uğraştığını bilemez; yazdığınız metin bu boşluğu doldurur.

Ayrıca performans görüşmesinin gündemini belirler. Kendi başarılarınızı ve zorlandığınız konuları önceden yazdığınızda görüşme bir sınav olmaktan çıkar, iki tarafın birlikte plan yaptığı bir konuşmaya dönüşür.

Formda Hangi Başlıklar Bulunur?

Öz değerlendirme formları şirketten şirkete değişse de benzer bir iskelete sahiptir. Önce dönemin hedefleri ve bunlara ulaşma durumu sorulur, ardından görevin gerektirdiği yetkinlikler tek tek ele alınır.

Formun son bölümünde güçlü yönler, geliştirilecek alanlar ve bir sonraki dönem için beklentiler yer alır. Bazı şirketler çalışanın yöneticisinden ve şirketten ne tür destek istediğini de sorar; bu alanı boş bırakmamak, eğitim ya da görev değişikliği talebini kayda geçirmenin resmî yoludur.

Hazırlık İçin Adım Adım

İyi bir öz değerlendirme, son gece yazılan bir metinden değil, dönem boyunca toplanan notlardan çıkar. Şu sırayı izleyin:

1. Dönem başında size verilen hedefleri ve görev tanımınızı önünüze alın.

2. Takviminize, e-postalarınıza ve iş listelerinize bakıp tamamladığınız önemli işleri sıralayın.

3. Her iş için "ne yaptım, sonuç ne oldu?" sorusuna tek cümlelik cevap yazın.

4. Hedefe ulaşamadığınız konuları ve bunun nedenini dürüstçe not edin.

5. Bir sonraki dönem için öğrenmek istediğiniz bir beceriyi ve bunun için ihtiyacınız olan desteği belirtin.

Hazırlığa Ne Zaman Başlanmalı?

Öz değerlendirmeye hazırlık, form gelmeden çok önce, dönemin ilk haftasında başlamalıdır. Ay sonlarında beş dakika ayırıp o ay bitirdiğiniz işleri ve aldığınız olumlu geri bildirimleri bir dosyaya eklemek yeterlidir.

Bu küçük alışkanlık, dönem sonunda hafızanızın yalnız son haftaları hatırlamasını önler. Dönemin başında yaptığınız ama unuttuğunuz bir iyileştirme, değerlendirmenin en güçlü satırı olabilir.

Başarıları Kanıtla Anlatmak

Başarıyı anlatırken sıfat yerine sonuç yazmak, metni ikna edici kılar. "Çok çalıştım" ya da "Sorumluluk sahibiyim" cümleleri değerlendirmeyi okuyan kişiye bir şey kanıtlamaz.

Bunun yerine somut bir değişiklik yazın: "Sayım sürecini yeniden düzenledim, ay sonu stok farkları belirgin biçimde azaldı" ya da "Müşteri şikâyetlerini tek bir tabloda toplayıp tekrar eden sorunu satın alma birimine bildirdim." Elinizde bir ölçüm varsa onu ekleyin, yoksa değişikliği kimlerin fark ettiğini yazın.

Zayıf Yönleri Yazmak

Öz değerlendirmede zayıf yönleri yazmak, kendinizi küçültmek anlamına gelmez; gelişime açık olduğunuzu gösterir. Eksikliği hiç yazmayan bir metin, yöneticinin gözünde gerçekçi değildir.

Zayıf yönü bir planla birlikte yazın: "Sunum yaparken heyecanlanıyorum; önümüzdeki dönemde ekip toplantılarında kısa sunumları ben üstlenmek istiyorum." Böyle bir cümle, sorunu hem kabul eder hem de çözüm için sorumluluk alır.

Örnek: Bir Satış Danışmanının Öz Değerlendirmesi

Bir mağazada çalışan satış danışmanı, dönem sonunda öz değerlendirme formunu dolduruyor. Başarılar kısmına, yeni gelen iki çalışana kasa ve iade işlemlerini öğrettiğini ve mağazadaki ürün yerleşimini müşteri sorularına göre yeniden düzenlemeyi önerdiğini yazıyor.

Geliştirilecek alan olarak çevrim içi siparişlerin mağazadan teslim sürecini yeterince bilmediğini belirtiyor ve bu konuda eğitim istiyor. Yönetici görüşmede bu iki başlığı gündeme alıyor; değerlendirme genel bir sohbet yerine somut işlere dayanıyor.

Yöneticinin Puanıyla Fark Çıkarsa

Öz değerlendirmeniz ile yöneticinizin değerlendirmesi arasında fark çıkması olağandır ve bir çatışma işareti sayılmamalıdır. Önemli olan, farkın nedenini anlamaktır.

Görüşmede savunmaya geçmek yerine "Bu konuda sizin gördüğünüz ama benim atladığım bir şey var mı?" diye sorun. Haklı olduğunuzu düşündüğünüz bir noktada ise yazdığınız somut örneği hatırlatın; şirketin değerlendirmeye itiraz için yazılı bir yolu varsa onu kullanabilirsiniz.

Nelere Dikkat Etmeli?

Öz değerlendirmeyi kısa tutmak kadar eksik bırakmamak da önemlidir; her hedef için en az bir cümle yazın. Başkalarının hatalarını anlatarak kendi sonucunuzu açıklamaya çalışmak, metnin güvenilirliğini düşürür.

Formu doldurduktan sonra bir kopyasını saklayın. Bir sonraki dönemde neyin değiştiğini görmek ve iş değiştirdiğinizde başarılarınızı CV hazırlama aşamasında hatırlamak için bu kayıtlar değerli bir kaynaktır.