İş Yerinde Konuşmaktan Kaçınılması Gerekenler

İş yerinde konuşmaktan kaçınılması gerekenler arasında ilk sıraları maaş ve borç gibi parasal konular, siyaset ve din, iş arkadaşları hakkında dedikodu, şirketin gizli bilgileri ve özel hayatın ayrıntıları alır. Bu konuların ortak noktası, söylendiği an masum görünüp sonradan güveni, ekip uyumunu ya da işinizi zedeleyebilmesidir.

Sınır her iş yerinde aynı yerden geçmez. Küçük bir aile işletmesinde doğal karşılanan bir sohbet, kurumsal bir şirkette yanlış anlaşılabilir. Aşağıdaki başlıklar, hangi konunun neden riskli olduğunu ve konuşmak zorunda kaldığınızda nasıl bir yol izleyebileceğinizi anlatıyor.

İş yerinde hangi konular konuşulmamalı?

Genel ölçüt basittir: Bir konuşma oradaki birine zarar verebilecekse, gerginlik yaratacaksa ya da sizi işinizle değil özel hayatınızla tanınır hâle getirecekse, ondan uzak durmak daha iyidir. Bu ölçüte göre öne çıkan konular şunlardır:

• Maaş ve yan haklar kıyas, kırgınlık ve yönetimle gerginlik doğurur; ücretinizi yalnız yöneticinizle ya da insan kaynaklarıyla konuşun.

• Borç, harcama ve varlık konuşulduğunda ayrıcalıklı ya da zor durumda biri olarak algılanırsınız; bu konuları ayrıntı vermeden geçin.

• Siyaset ve din ekipte taraflar oluşturur, en iyi niyetli yorum bile yanlış anlaşılır; konu açılırsa fikir bildirmeden sohbeti değiştirin.

• İş arkadaşları hakkında dedikodu güveni hızla aşındırır ve sözlerin sahibi olarak anılırsınız; sorun varsa kişiyle ya da yöneticiyle doğrudan konuşun.

• Şirketin gizli bilgilerini paylaşmanın hukuki sonucu olabilir; kime ne söyleyebileceğinizi sözleşmeden ve yöneticinizden öğrenin.

• Başka işe geçme planı projelerden geri çekilmenize yol açabilir; kararınız netleşene kadar iş yerinde paylaşmayın.

• Özel hayatın ayrıntılarını anlattığınızda savunmasız kalırsınız ve bilgi kontrolünüzden çıkar; genel hatlarıyla anlatın, ayrıntıyı yakın çevrenize bırakın.

Dedikodu neden en zararlısıdır?

Dedikodu kısa sürede yayılır, ama o sözlerin sahibi olarak anılmak uzun sürer. Başkalarının ilişkileri, sağlığı ya da performansı hakkında konuşmak o an bir yakınlık hissi yaratabilir. Bedeli ise ağırdır: Dinleyen kişi, sizin onun hakkında da aynı şeyleri başkasına anlatabileceğinizi düşünür.

Dedikodunun bir de hukuki yanı vardır. İş Kanunu, işçinin işverenin başka bir işçisine sataşmasını ve işveren hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız isnatlarda bulunmasını, işverene sözleşmeyi bildirimsiz feshetme hakkı veren hâller arasında sayar. İş yerinde konuşmak serbesttir; ama bir iş arkadaşını küçük düşüren ya da yöneticiniz hakkında gerçeğe dayanmayan bir iddia taşıyan konuşma bu sınıra yaklaşabilir.

Maaş ve para konuları

İş arkadaşınızın maaşınızı öğrenmesi, ikinizin de bilmediği bir kıyası başlatır. Aranızdaki fark açığa çıktığında motivasyon düşebilir ve yönetimle gerginlik başlayabilir. Bazı iş sözleşmelerinde ücretin gizli tutulmasına ilişkin bir madde de bulunabilir; böyle bir madde olup olmadığını sözleşmenizden kontrol edin.

Borçlarınızı, harcamalarınızı ya da sahip olduğunuz değerli varlıkları iş yerinde konuşmak da aynı riski taşır. Ya ayrıcalıklı biri olarak görülürsünüz ya da zor durumda biri olarak; ikisi de işinizle ilgili değildir. Ücretinizle ilgili bir beklentiniz varsa doğru muhatap iş arkadaşlarınız değil, yöneticinizdir.

Siyaset ve din

Siyaset hakkında iş yerinde konuşmak, çoğu zaman niyetinizden bağımsız sonuçlar doğurur. Görüşünüzü paylaştığınız an, farkında olmadan ekipte bir taraf seçmiş olursunuz. Farklı görüşteki bir iş arkadaşınızla yaptığınız kısa bir tartışma, aylarca süren bir soğukluğa dönüşebilir. Din ise kişiden kişiye çok farklı anlamlar taşıdığı için iyi niyetli bir yorum bile kırıcı algılanabilir.

Bu konular kendiliğinden açılırsa fikir bildirmek zorunda değilsiniz. "Bu konuda iş yerinde konuşmamayı tercih ediyorum" demek, kimseyi karşınıza almadan sınırınızı gösterir.

Şirket sırları ve gizli bilgiler

Yeni bir ürün, büyük bir müşteri, işten çıkarma planı ya da fiyat bilgisi gibi konular, iş arkadaşlarınızla bile her zaman paylaşılamaz. İş Kanunu, işverenin meslek sırlarını ortaya atmayı doğruluk ve bağlılığa uymayan davranışlar arasında sayar ve bu da işverene sözleşmeyi bildirimsiz feshetme hakkı verir. Hangi bilginin gizli olduğundan emin değilseniz, iş yerinde konuşmak yerine önce yöneticinize sorun.

Aynı dikkat iş yeri dışında da geçerlidir; iş yerinde konuşmak ile internette yazmak arasında yalnız ölçek farkı vardır. Sosyal medyada şirket içi bir konuyu anlatmak, iş arkadaşlarınızla yan yana konuşmaktan daha geniş bir kitleye ulaşır.

Başka işe geçme planı ve özel hayat

Farklı bir şirkette çalışma planınızı iş yerinde anlatmak, kararınız netleşmeden sizi projelerin dışında bırakabilir. İş değiştirmeye karar verdiyseniz bunu önce yöneticinize, uygun bir zamanda ve kendiniz söyleyin.

Özel hayatınız hakkında iş yerinde konuşmak doğaldır, ama ayrıntının dozu önemlidir. Sağlık sorunları, aile içi anlaşmazlıklar ya da ilişki ayrıntıları bir kez anlatıldığında artık sizin kontrolünüzde değildir. İş yerinde konuşmaktan kaçınılması gerekenler listesi aslında bir yasak listesi değil, hangi bilgiyi kime emanet ettiğinizi düşünmenin bir yoludur.