2 Yıllık Ön Lisans Tercihi Nasıl Yapılır?

Ön lisans tercihi, iki yıllık meslek yüksekokulu programları için TYT puanıyla yapılır. Tercih listesi lisans programlarıyla aynı ekranda ve aynı dönemde hazırlanır; aradaki fark, bu programların yalnızca TYT sonucuna göre öğrenci almasıdır.

İki yıllık ön lisans eğitimi, kısa sürede meslek sahibi olmak ve iş hayatına erken başlamak isteyenler için güçlü bir seçenektir. Aşağıda bu tercihi lisans tercihinden ayıran noktaları, program seçerken sorulacak soruları ve mezuniyet sonrası seçenekleri bulacaksınız.

Ön Lisans Nedir?

Ön lisans, üniversitelerin meslek yüksekokullarında ve bazı fakültelerin bünyesindeki programlarda verilen iki yıllık yükseköğretimdir. Mezunlar diplomalarıyla kamuda ya da özel sektörde kendi alanlarındaki pozisyonlara başvurabilir.

Ön lisans programları uygulamaya ağırlık verir. Bilgisayar programcılığı, tıbbi laboratuvar teknikleri, muhasebe ve vergi uygulamaları, elektrik, adalet ve aşçılık gibi bölümlerde derslerin önemli bir kısmı atölyede, laboratuvarda ya da işletmede geçer. Bu yüzden mezunlar iş hayatına teorik bilginin yanında el becerisiyle de başlar.

Lisans Tercihinden Farkı

Ön lisans ile lisans tercihi arasındaki en temel fark puan türüdür. Lisans programları AYT ya da YDT'ye dayalı puan türleriyle öğrenci alırken, meslek yüksekokulu programları TYT puanıyla öğrenci alır. Bu nedenle yalnızca TYT'ye giren adaylar da bu programları tercih edebilir.

İkinci fark, ön lisans programlarının meslek odaklı olmasıdır. Lisans eğitimi geniş bir alan bilgisi verirken, iki yıllık programlar doğrudan bir mesleğe hazırlar. Tercih yaparken bölümün adından çok, mezunun hangi işte çalışacağını düşünmek gerekir.

Ön lisans ve lisans programlarının tercih ekranı ortaktır. İki türden programı aynı listeye, istediğiniz sırayla yazabilirsiniz; yerleştirme puanınıza ve listenizdeki sıraya göre yapılır. Programların geçmiş yıllardaki en düşük puan ve sıralamalarını üniversite taban puanları sayfasından karşılaştırabilirsiniz.

Program Seçerken Sorulacak Sorular

• Seçtiğim programın mezunları hangi işlerde çalışıyor ve bu işlerin ilanları yaşadığım şehirde var mı?

• Program uygulamalı eğitim veya staj için hangi işletmelerle çalışıyor?

• Mezuniyetten sonra çalışmak için ayrıca bir belge ya da sertifika gerekiyor mu?

• Okulun bulunduğu şehirde barınma ve ulaşım maliyeti bütçeme uygun mu?

Aynı program farklı şehirlerde çok farklı sıralamalarla dolabilir. Listeye birden fazla şehirden seçenek koymak yerleşme ihtimalinizi artırır, ama her şehrin yaşam maliyetini ve staj olanaklarını da hesaba katın.

Okul yıllarında yapılan staj, mezuniyetten sonra iş bulmayı kolaylaştıran en önemli deneyimdir. Zorunlu stajın dışında yaz aylarında ek staj yapmak isterseniz stajyer iş ilanları arasında alanınıza uygun işletmeleri bulabilirsiniz.

Okul ve Şehir Seçimi

Meslek yüksekokullarının bir kısmı ilçelerde yer alır. Bu okullarda yaşam maliyeti büyük şehirlere göre düşük olabilir, ama staj yapılacak işletme sayısı da sınırlı kalabilir.

Barınma için devlet yurtlarına başvurulabilir; burs ve kredi imkânları da öğrencilerin bütçesini rahatlatır. Tercih öncesinde okulun internet sayfasından yurt, ulaşım ve staj olanaklarını incelemek, iki yılın nasıl geçeceğini önceden görmenizi sağlar.

Mezuniyet Sonrası İş İmkânları

Ön lisans mezunları, eğitim aldıkları alanın teknik ve uygulamalı pozisyonlarında çalışır. Sağlık programlarında hastane ve laboratuvarlar, teknik programlarda üretim tesisleri ve servisler, büro programlarında ise muhasebe ve idari birimler başlıca işverenlerdir.

Mezun olduktan sonra ilk işinizi ararken deneyim şartı aramayan pozisyonlar iyi bir başlangıçtır. Bu ilanlara yeni mezun iş ilanları sayfasından ulaşabilirsiniz.

Dikey Geçiş ve Kamuda Çalışma

İki yıllık ön lisans programını bitirenler, Dikey Geçiş Sınavı (DGS) ile alanlarıyla ilgili lisans programlarına geçebilir. Bu yol, önce meslek edinip çalışmaya başlamak, sonra lisans eğitimini tamamlamak isteyenler için esnek bir seçenektir.

Kamuda çalışmak isteyen ön lisans mezunları ise KPSS'ye kendi öğrenim düzeylerinde girer ve kurumların bu düzeye açtığı kadrolara başvurur. Programı seçerken iki yolu da göz önünde bulundurmak, mezuniyetten sonra hangi kapıların açılacağını önceden görmenizi sağlar.

Meslek hayatına başladıktan sonra da öğrenme sürmeli. Alanınızdaki sertifika programları, mesleki yeterlilik belgeleri ve işverenin sunduğu eğitimler, iki yıllık diplomanızı güçlendirir ve terfi için gereken yetkinlikleri kazandırır. Birkaç yıllık deneyimden sonra dikey geçişe başvurmak, lisans eğitimini işinizle birlikte daha bilinçli yürütmenizi de sağlar. Bu yüzden iki yıllık bir programı bir son durak değil, uzun bir meslek yolunun sağlam ilk adımı olarak görmek doğru olur; yeter ki seçtiğiniz alanın iş piyasasındaki karşılığını önceden ve dikkatle araştırın, mezunlarla da konuşun.