Üniversite Tercihi Yapacaklara Tavsiyeler: Sırayla Plan

Üniversite tercihi yaparken sırayla şu soruları cevaplamak işinizi kolaylaştırır: hangi meslekte çalışmak istiyorum, bu meslek hangi bölümden geçiyor, başarı sıram bu bölümlerden hangilerine yetiyor ve hangi şehirde okumak bana uygun? Puanınızın yettiği ilk programı yazmak yerine bu sırayla düşünmek, dört yıl sonra memnun olacağınız bir seçim yapma ihtimalini artırır.
Üniversite tercihi, sınav sonucundan sonra verilen belki de en uzun vadeli karardır; bu yüzden aceleye getirilmemelidir. Bölümlerin geçmiş yerleştirme verilerine üniversite taban puanları sayfasından bakarak işe başlayabilirsiniz.
Önce Meslek, Sonra Bölüm
Üniversite tercihi listesini kurmanın ilk adımı, mezun olduktan sonra ne iş yapmak istediğinizi kabaca belirlemektir. Bir meslek seçtiğinizde, o mesleğe giden bir ya da birkaç bölüm karşınıza çıkar ve liste kendiliğinden daralır.
Mesleği tanımak için o işte çalışan biriyle konuşmak, günlük işin gerçekte neye benzediğini gösterir. Masa başında mı, sahada mı, insanlarla mı yoksa makinelerle mi çalışmak istediğinizi bilmek, ilgi alanınızla bölüm arasında köprü kurar.
Başarı Sırasıyla Gerçekçi Bir Liste Kurmak
Puan her yıl değişebilen bir değer olduğu için tercih listesinde asıl ölçüt başarı sırasıdır. Geçmiş yılların yerleştirme sıralamalarına bakarak listenizi üç gruba ayırmak işe yarar: sıranızın biraz üstündeki hedef programlar, sıranıza yakın gerçekçi programlar ve sıranızın altında kalan güvenli programlar.
Listenin yalnızca hedef programlardan oluşması açıkta kalma riskini artırır, yalnızca güvenli programlardan oluşması ise potansiyelinizin altında bir yere yerleşmenize yol açabilir. Tercih hakkınızı bu üç grup arasında dengeli dağıtmak, iki riski de azaltır.
Bölüm mü, Üniversite mi?
Üniversite tercihi aşamasında akla gelen sorulardan biri, istenen bölümü daha az bilinen bir üniversitede mi, yoksa ikinci planda kalan bir bölümü köklü bir üniversitede mi okumak gerektiğidir. İş hayatında diploma üzerindeki bölüm adı, mezunun başvurabileceği pozisyonları doğrudan belirler.
Bu yüzden istemediğiniz bir bölümü yalnızca üniversitenin adı için seçmek, dört yıl boyunca isteksiz okumanıza yol açabilir. Öte yandan aynı bölüm için farklı üniversitelerin laboratuvar imkânlarını, öğretim kadrosunu ve staj bağlantılarını karşılaştırmak yerinde olur.
Bölümün İş Piyasasındaki Karşılığı
Bir bölümü seçmeden önce o alanda mezunlara hangi pozisyonların açıldığına bakmak, kararınızı somutlaştırır. isbul.net'te bölüm adıyla arama yapıp hangi pozisyonların, hangi şehirlerde ve hangi deneyim şartıyla arandığını görmek, birkaç dakikada fikir verir.
Staj imkânı da bu açıdan önemlidir; okurken staj yapılabilen bölümler, mezuniyet öncesinde iş deneyimi kazanmanıza imkân tanır. Öğrencilere ve yeni başlayanlara açılan pozisyonları stajyer iş ilanları arasında inceleyebilirsiniz.
Şehir ve Yaşam Maliyeti
Üniversite tercihinde hangi şehirde okuyacağınız, eğitimin kendisi kadar bütçenizi de etkiler. Kira, ulaşım ve yemek giderlerini önceden hesaplamak, yurt başvurusu yapıp yapmayacağınıza karar vermenizi kolaylaştırır.
Büyük şehirlerde staj ve yarı zamanlı iş seçenekleri daha geniş olabilir, ancak yaşam maliyeti de yüksektir. Ailenize yakın bir şehirde okumak masrafı azaltır; uzak bir şehirde okumak ise kendi ayakları üzerinde durmayı erken öğretir.
Vakıf Üniversiteleri ve Burslar
Vakıf üniversitelerinde aynı bölüm, burs oranına göre farklı kontenjanlarla tercih listesinde yer alır. Tam burslu, kısmi burslu ve ücretli kontenjanlar arasında başarı sırası farkı olabileceği için her birini ayrı bir program gibi değerlendirmek gerekir.
Ücretli bir program yazmadan önce dört yıllık toplam maliyeti, olası zam oranlarını ve hazırlık sınıfı gerekip gerekmediğini öğrenmek önemlidir. Kayıt sonrası burs kaybı koşullarını da üniversitenin yönetmeliğinden okumak, sürprizleri önler.
Örnek: Aynı Sıralama, İki Farklı Karar
Benzer başarı sırasına sahip iki öğrenci düşünün. Birincisi bölümden bağımsız olarak yalnızca yaşadığı şehirdeki üniversiteleri yazar ve ilgisini çekmeyen bir programa yerleşir; ikincisi önce mesleğini seçer, ardından o bölümü farklı şehirlerdeki üniversitelerde sıralar.
İkinci öğrenci başka bir şehre taşınmak zorunda kalsa da istediği alanda okur ve staj dönemlerini de bu alanda geçirir. Bu örnek, tercih sırasının kararın kalitesini nasıl değiştirdiğini gösterir.
Tercihler Sisteme Nasıl Girilir?
Tercihler, ÖSYM'nin ilan ettiği tercih döneminde ÖSYM Aday İşlemleri Sistemi'ne program kodlarıyla girilir. Sisteme oturmadan önce listenin kâğıt üzerinde hazır olması, son dakika kararlarını önler.
ÖSYM'nin yayımladığı tercih kılavuzunu indirin; her programın kodu, kontenjanı ve özel koşul numaraları buradadır.
Hedef, gerçekçi ve güvenli gruplardan oluşan taslak listenizi program kodlarıyla birlikte bir tabloya yazın.
Her kodun karşısına kılavuzdaki özel koşul maddelerini işaretleyin ve size uymayan programı listeden çıkarın.
Sisteme T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle girip kodları en çok istediğiniz programdan başlayarak sırayla yazın.
Listeyi kaydedip onaylayın ve kaydettiğiniz listenin çıktısını saklayın.
Tercih süresi bitene kadar listede değişiklik yapılabilir, ancak her değişiklikten sonra listeyi yeniden kaydetmek gerekir. Yerleştirme listedeki sıraya ve başarı sıranıza göre yapıldığı için en çok istediğiniz programı, girme ihtimali düşük görünse bile üst sıralara koymak size bir şey kaybettirmez.
Üniversite Tercihi Sırasında Yapılan Hatalar
Üniversite tercihi döneminde yapılan hatalardan biri, arkadaşların ya da çevrenin seçimlerini kendi tercihi gibi listeye taşımaktır. Bir diğeri, tercih kılavuzundaki özel koşulları okumadan program yazmaktır; bazı programlar sağlık şartı, yetenek sınavı ya da dil puanı isteyebilir.
Tercihleri son güne bırakmak da sistem yoğunluğu nedeniyle sorun yaratabilir. Kararsız kaldığınızda seçenekleri karşılaştırmak için tercih motoru gibi araçlardan yararlanabilir, listeyi kaydetmeden önce bir kez daha sesli okuyabilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular

Kıdemli İçerik Yazarı
Dilşat Zengin, iş dünyasının hızla değişen gündemini derinlemesine araştırmalar ve net analizlerle içeriğe dönüştürmektedir. 10 yılı aşan yazarlık deneyimiyle meslek tanıtımlarından stratejik iş arama süreçlerine kadar geniş bir alanda okuyucunun kariyer yolculuğuna yön veren metinler üretir. Dijital yayıncılığın gereksinimlerine hakim bir yazar olarak; dili doğru kullanan, abartıdan uzak ve bilgi odaklı içerik çözümleri sunmaktadır.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...


