İçeriğe geç

Taşeron Ne Demek? Asıl İşverenin Sorumluluğu ve İşçi Hakları

İnceleyenisbul.net Editöryal Ekibi
Yayınlanma
Güncelleme
Okuma süresi3 dk

Bu içerik nasıl hazırlandı? İçerik, alanında uzman yazarlar tarafından hazırlanmış, güncel iş kanunu ve saha deneyimine göre incelenmiştir.

Taseron Ne Demek? Asil Isverenin Sorumlulugu ve Isci Haklari

Taşeron ne demek sorusunun hukuki cevabı "alt işveren"dir: bir işverenden, işyerindeki yardımcı işleri ya da uzmanlık gerektiren bir bölümü alıp kendi işçileriyle yürüten işverendir. Temizlik, güvenlik, yemek ve teknik bakım hizmetleri taşerona verilen işlere örnektir.

Taşeronun sorumluluğu asıl işverene de uzanır. İş Kanunu, asıl işvereni alt işverenin işçilerine karşı o işyeriyle ilgili yükümlülüklerden alt işverenle birlikte sorumlu tutar. Yani ücreti ödenmeyen bir taşeron işçisi, alacağını iki işverenden birlikte isteyebilir.

Taşeron Ne Demek, Günlük Dilde Nasıl Kullanılır?

Taşeron ne demek sorusunun günlük dildeki karşılığı, bir işin bir parçasını üstlenen dış firmadır. Kelime Fransızcadan geçmiştir ve İş Kanunu'nda kullanılmaz; kanundaki terim alt işverendir.

İnşaat sektöründe "taşeron firma" sıva, elektrik ya da boya gibi işleri ana yükleniciden alan şirketi anlatır. Hizmet sektöründe ise taşeron ne demek diye sorulduğunda akla gelen, temizlik ve güvenlik personelini kurumlara sağlayan şirketlerdir. İki kullanımda da işçiyi işe alan ve ücretini ödeyen taraf taşeron firmadır.

Hangi İşler Taşerona Verilebilir?

Taşeron ne demek sorusu, verilebilecek işin sınırıyla birlikte cevaplanmalıdır: Kanun her işin alt işverene verilmesine izin vermez. Yardımcı işler serbestçe verilebilir, asıl iş ise yalnız belirli koşullarda bölünebilir.

İş Kanunu'nun 2. maddesi, asıl işin bir bölümünün ancak işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektirmesi hâlinde alt işverene verilebileceğini söyler. Bir fabrikanın yemekhanesi yardımcı iştir; üretim bandının kendisi ise asıl iştir ve uzmanlık gerekçesi olmadan taşerona verilemez.

Asıl İşveren Hangi Borçlardan Sorumludur?

Asıl işveren, taşeron işçisinin o işyerinde çalıştığı döneme ait Kanun, iş sözleşmesi ve toplu iş sözleşmesinden doğan haklarından alt işverenle birlikte sorumludur. Ücret, fazla çalışma, yıllık izin ücreti ve tazminatlar bu kapsama girer.

Sosyal güvenlik tarafında da durum aynıdır. 5510 sayılı Kanun, sigorta primleri ve bildirim yükümlülüklerinde asıl işvereni alt işverenle birlikte sorumlu sayar. Bu sorumluluk, işçinin o işyerinde geçen süreyle sınırlıdır; taşeronun başka işyerlerindeki borçları asıl işverene geçmez.

Taşeron İşçinin Hakları

Taşeron işçisi, İş Kanunu'nun bütün korumalarından asıl işverenin işçisi gibi yararlanır. Çalışma süresi, hafta tatili, yıllık izin ve fesih kuralları aynıdır.

Alt işveren değiştiği hâlde aynı işyerinde çalışmaya devam eden işçinin yıllık izin süresi, o işyerinde geçen toplam süreye göre hesaplanır. Asıl işveren, taşeron işçilerinin izinlerini kullanıp kullanmadığını kontrol etmekle de yükümlüdür. Fesihte alacağınız tutarı önceden görmek isterseniz kıdem ve ihbar tazminatı hesaplama aracına çalışma sürenizi ve brüt ücretinizi girin.

Muvazaa: Taşeron İşçi Hangi Durumda Asıl İşverenin İşçisi Sayılır?

Taşeron ilişkisi muvazaalı, yani kâğıt üzerinde kurulmuş bir görüntü ise işçi başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılır. Kanun bu durumu açıkça düzenler.

Asıl işverenin kendi işçilerini taşeron üzerinden çalıştırmaya devam ederek haklarını kısıtlaması ya da daha önce o işyerinde çalışan biriyle alt işveren ilişkisi kurulması muvazaa sayılır. Asıl işin uzmanlık gerekçesi olmadan bölünmesi de aynı sonuca varır. Bu tespiti iş müfettişleri ya da iş mahkemesi yapar.

Kamuda Taşeron ve Kadro Meselesi

Kamuda taşeron işçilerin sürekli işçi kadrosuna geçişi, belirli şartlar ve bir başvuru dönemiyle özel olarak düzenlenmiş bir uygulamaydı. Bu geçiş kendiliğinden devam eden bir hak değildir.

Kamu kurumlarında alt işveren aracılığıyla çalışan işçilerin kıdem tazminatı ise İş Kanunu'ndaki ayrı bir hükümle ilgili kamu kurumu tarafından ödenir. Yeni bir kadro düzenlemesi gündeme gelirse bunu Resmî Gazete ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı duyurularından takip edin; sosyal medyadaki "kadro geliyor" paylaşımları resmî kaynak değildir.

Ücreti Ödenmeyen Taşeron İşçisi Ne Yapmalı?

Ücreti ödenmeyen taşeron işçisi alacağını hem alt işverenden hem asıl işverenden isteyebilir. Süreci şu sırayla yürütmek hakkınızı korur:

  1. Bordro, banka dökümü ve puantaj kayıtlarını saklayın.

  2. Alt işverene yazılı olarak ödeme talebinde bulunun ve tarihini not edin.

  3. Asıl işverenin insan kaynakları ya da satın alma birimine aynı talebi bildirin.

  4. Ödeme yapılmazsa Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına şikâyette bulunun.

  5. Dava açmadan önce zorunlu arabuluculuğa başvurun ve iki işvereni de taraf gösterin.

Örnek: Hastanede Çalışan Bir Temizlik İşçisi

Bir hastanede temizlik hizmetini yürüten taşeron şirketin işçisi, şirket değişince aynı işte yeni taşeronla çalışmaya devam ediyor. Eski şirket son iki ayın ücretini ödemeden işten çekiliyor.

İşçi ödenmeyen ücreti eski taşerondan ve hastaneden birlikte isteyebilir, çünkü alacak o hastanedeki çalışmadan doğmuştur. Yıllık izin süresi ise iki şirkette geçen süre birleştirilerek hesaplanır. Bu alandaki güncel pozisyonlara temizlik görevlisi iş ilanları sayfasından ulaşabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kadrolu işçi doğrudan işyeri sahibiyle, taşeron işçi ise o işyerinde hizmet veren alt işverenle sözleşme yapar. Ücreti ödeyen ve işe alan taraf alt işverendir. Taşeron ne demek sorusunun işçi açısından cevabı da budur: fark hak kapsamında değil, işverenin kim olduğundadır; ödeme yapılmazsa işyeri sahibi de sorumluluğa ortak olur.

Hayır, iş sözleşmesi sona ermeden yeni alt işverenle aynı işyerinde devam edildiyse önceki süreler korunur ve yıllık izin hesabında birlikte dikkate alınır. Kıdem tazminatında ise sürelerin nasıl birleşeceği sözleşmelerin nasıl sona erdiğine göre değişir. Hesap öncesinde SGK hizmet dökümünü kontrol etmek faydalıdır.

Evet, alt işveren işçileri çalıştıkları işkolundaki bir sendikaya üye olabilir ve toplu iş sözleşmesinden yararlanabilir. Asıl işveren de alt işverenin taraf olduğu toplu sözleşmeden doğan yükümlülüklerde birlikte sorumludur. Sendika üyeliği e-Devlet üzerinden yapılabilir.

Resmî kaynaklar

Editör

Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Uzmanlık Alanları

Kariyerİş RehberiMeslek TanıtımlarıSektör AnalizleriKişisel GelişimProfesyonel Gelişim
1.090
Yayınlanmış yazı

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar

1000

En az 3 karakter. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorumlar yükleniyor...

Paylaş: