İçeriğe geç

Sağlıklı Özgüvenin İşaretleri ve İş Hayatındaki Yeri

İnceleyenisbul.net Editöryal Ekibi
Yayınlanma
Güncelleme
Okuma süresi4 dk
Saglikli Ozguvenin Isaretleri ve Is Hayatindaki Yeri

Özgüven, kişinin bir işi yapabileceğine, bir sorunla başa çıkabileceğine ve kendi kararlarına güvenebileceğine dair gerçekçi inancıdır. Sağlıklı bir özgüvene sahip kişi, güçlü yanlarını abartmadan bilir, eksiklerini saklamadan kabul eder ve hata yapma ihtimali onu harekete geçmekten alıkoymaz.

Buradaki kilit kelime "gerçekçi"dir. Kırıkkale İl Millî Eğitim Müdürlüğü'nün özgüven bilgi notu da kavramı, kişinin kendisi ve yetenekleri hakkında olumlu ve gerçekçi bir anlayışa sahip olması diye tanımlar. Yapamayacağı bir işi üstlenen kişi kendine güvenen biri değil, gerçekçilikten uzaktır; yapabileceği bir işten kaçınan kişi ise yeteneğini değil, kendine olan inancını eksik kullanır.

Özgüven Nereden Gelir?

Kendine güven doğuştan gelen sabit bir özellik değil, deneyimle beslenen bir inançtır. Bir işi denemek, zorlanmak ve sonunda başarmak, kişinin benzer bir işi tekrar yapabileceğine olan güvenini artırır.

Başarıları görünür kılmak da bu inancı destekler. CV hazırlama sırasında tamamladığınız projeleri ve elde ettiğiniz sonuçları tek tek yazmak, unuttuğunuz yetkinlikleri hatırlatır ve kendinizi değerlendirmeniz için somut bir dayanak sunar.

Kendine Güven ile Kibir Arasındaki Fark

Özgüven ile kibir dışarıdan benzer görünebilir, ama kaynakları farklıdır. Kendine güvenen kişi başkalarının fikrini dinleyebilir ve haklı bir eleştiriyi kabul edebilir; kibirli kişi ise eleştiriyi kendine yönelik bir saldırı olarak algılar.

Kibirli davranış bazen bir güvensizliği örtme çabası olabilir. Gerçekten kendine güvenen kişinin başkalarını küçümsemeye ihtiyacı yoktur, çünkü değerini başkalarıyla kıyaslayarak ölçmez.

Kendine Güvensizliğin İşaretleri

Düşük özgüven, kendini yetersiz görme ve başkalarının onayına fazlaca ihtiyaç duyma biçiminde ortaya çıkabilir. Toplantıda bildiği bir konuda söz almaktan kaçınmak, övgüyü kabul edememek ve her başarıyı şansa bağlamak bu işaretlerdendir.

Kendine güvenmeyen kişi "hayır" demekte zorlanır ve kendisine ağır gelen işleri sırf reddetmemek için üstlenebilir. Zamanla bu durum yorgunluğa ve kendini daha da yetersiz hissetmeye yol açan bir döngüye dönüşebilir. Bu işaretler kendinizi ya da bir başkasını değerlendirmek için bir test değildir; yalnız fark etmeyi kolaylaştıran gündelik örneklerdir.

İş Hayatında Kendine Güven

İş arayan biri için özgüven, ilandaki her şartı karşılamasa da başvurabilmektir. Güncel iş ilanlarında aranan niteliklerin önemli bir kısmını karşılıyorsanız, eksik kalan kısmı öğrenmeye hazır olduğunuzu belirterek başvurmak makul bir adımdır.

Çalışma hayatında kendine güvenmek, fikrini açıkça söylemek, bilmediği bir konuda soru sormaktan çekinmemek ve hak ettiği ücreti konuşabilmektir. Bu davranışlar yöneticiye işinize sahip çıktığınızı ve sorumluluk almaya hazır olduğunuzu gösterir.

Örnek: İki Adayın Aynı Soruya Cevabı

Mülakatta "Bu pozisyon için neden uygun olduğunuzu düşünüyorsunuz?" sorusu sorulsun. Birinci aday "Aslında çok deneyimim yok ama elimden geleni yaparım" der; ikinci aday "Stajımda müşteri şikâyetlerini kayıt altına alan sistemi kurdum, bu pozisyonda da benzer bir düzen kurabilirim" diye cevap verir.

İki adayın deneyimi aynı olabilir, fark kendi deneyimini anlatma biçimindedir. İkinci aday kendine güvenini abartılı bir iddiayla değil, somut bir örnekle gösterir ve bu cevap işverende daha güçlü bir izlenim bırakır.

Kendine Güven Nasıl Geliştirilir?

Özgüven geliştirmenin sağlam yollarından biri küçük ve ulaşılabilir hedefler koymaktır. Her tamamlanan hedef, bir sonraki daha zor hedefi denemek için gereken inancı besler.

Gün sonunda yaptığınız üç işi not etmek, kendinizi başkalarıyla değil dünkü hâlinizle karşılaştırmak ve eksik gördüğünüz bir beceri için kısa bir kursa başlamak somut adımlardır. Beden diline dikkat etmek de işe yarar: dik durmak ve göz teması kurmak hem karşı tarafa hem kişinin kendisine güven verebilir.

Kendini Abartmanın Riskleri

Aşırı özgüven, kişinin becerisini olduğundan yüksek görmesidir. Bu durum hazırlıksız bir sunuma girmeye, riskleri hafife almaya ve ekipten gelen uyarıları dinlememeye yol açabilir.

Becerisini abartan bir çalışan hata yaptığında bunu kabul etmekte zorlanır ve aynı hatayı tekrarlayabilir. Sağlıklı denge, kendine güvenirken geri bildirime açık kalmak ve kararları veriyle sınamaktır.

Kendine Güveni Zedeleyen Alışkanlıklar

Sürekli kendini başkalarıyla kıyaslamak, sosyal medyada başkalarının seçilmiş anlarına bakıp kendi sıradan gününü yetersiz bulmak kendine güveni aşındırır. İç konuşmada "Ben zaten beceremem" gibi cümleleri tekrar etmek de aynı etkiyi yapar.

Mükemmeliyetçilik de kendine güvenin gizli düşmanıdır. Her işin kusursuz olmasını beklemek, kişiyi işe başlamaktan alıkoyar ve tamamlanmayan her iş kendine güveni biraz daha azaltır.

Ne Zaman Destek Alınmalı?

Yetersizlik duygusu gündelik yaşamda, ilişkilerde ve işteki verimde açıkça sorun yaratır hâle geldiğinde bir ruh sağlığı uzmanına başvurmanın zamanı gelmiştir. Yeni bir işin ilk günlerinde ya da önemli bir sunumdan önce kendinden şüphe etmek olağandır; bu his haftalarca sürüp işe gitmeyi, uyumayı ya da insanlarla görüşmeyi engelliyorsa artık yalnız özgüvenle açıklanmayabilir ve depresyon ya da kaygı bozukluğu gibi durumlar açısından uzman değerlendirmesi gerekebilir. Uzun süren mutsuzluk, uykusuzluk ya da sosyal ortamlardan kaçınma eşlik ediyorsa değerlendirmeyi bir psikolog ya da psikiyatrist yapmalıdır.

Destek almak bir zayıflık değil, sorunu ciddiye almaktır. Psikolojik danışmanlık, kişinin kendisi hakkındaki olumsuz inançları fark etmesine ve onları daha gerçekçi düşüncelerle değiştirmesine yardımcı olabilir. Kendinize zarar verme düşünceleri belirdiyse beklemeyin; 112'yi arayın ya da en yakın acil servise gidin.

Sıkça Sorulan Sorular

Kendine güvenen kişi hata yaptığında bunu söyleyebilir, bilmediği konuda yardım isteyebilir ve uygun bulmadığı bir teklife gerekçesiyle itiraz edebilir. Başkasının başarısından rahatsız olmaz, kendi başarısını da gizlemez. Yani bu kavram yüksek sesle konuşmak değil, sakin ve tutarlı davranmaktır.

İki kavram yakın ama farklıdır. Özsaygı, kişinin kendini bir bütün olarak değerli bulmasıdır; kendine güven ise belirli işleri yapabileceğine olan inancıdır. Bir kişi kendini değerli bulduğu hâlde örneğin topluluk önünde konuşmada kendine güvenmeyebilir.

Evet, kendine güven yetişkinlikte de gelişebilir. Yeni beceriler öğrenmek, destekleyici ilişkiler kurmak ve küçük başarıları biriktirmek bu gelişimi besler. Çocukluk deneyimlerinden kaynaklanan derin olumsuz inançlar varsa, terapi süreci bu inançları fark edip dönüştürmede yardımcı olabilir.

Editör

Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Uzmanlık Alanları

Kariyerİş RehberiMeslek TanıtımlarıSektör AnalizleriKişisel GelişimProfesyonel Gelişim
1.090
Yayınlanmış yazı

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar

1000

En az 3 karakter. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorumlar yükleniyor...

Paylaş: