Zor İş Arkadaşı Tipleri ve Her Biriyle Başa Çıkma Yolu

Zor iş arkadaşı, işini aksatarak, sürekli eleştirerek ya da emeğinizi sahiplenerek çalışma gününüzü zorlaştıran kişidir. Onunla başa çıkmanın yolu kişiliğini değiştirmeye uğraşmak değil, tekrar eden davranışı adlandırıp ona göre bir adım seçmektir.
Davranışın türü, atacağınız adımı da belirler. Dedikodu yapan biriyle sınır çizmek yeterli olabilir; emeğinizi sahiplenen biriyle ise katkınızı yazılı hale getirmeniz gerekir. Aşağıdaki bölümler, ofiste ve sahada karşılaşılabilen tipleri ve her birine uygun tutumu sırayla ele alıyor.
Zor İş Arkadaşını Nasıl Tanırsınız?
Bir kişiyi zor iş arkadaşı yapan şey tek bir gergin gün değil, işinizi ya da ekibin düzenini tekrar tekrar bozan bir davranış kalıbıdır. Herkesin yorgun ve sabırsız olduğu dönemler olur; bunları kalıcı bir sorun gibi ele almak ilişkiyi gereksiz yere gerer.
Durumu tartmak için kendinize üç soru sorun: Davranış tekrar ediyor mu, işinizi somut olarak etkiliyor mu, ekipte başkaları da aynı şeyi yaşıyor mu? Üç soruya da evet diyorsanız, konuyu kişisel bir kırgınlık olarak değil, çözülmesi gereken bir iş sorunu olarak görmenin zamanıdır. Hakaret ya da sistemli dışlama ise bu kapsamın ötesindedir: Türk Borçlar Kanunu'nun 417. maddesine göre işveren, çalışanları psikolojik ve cinsel tacizden korumak için gereken tedbirleri almak zorundadır.
Dedikodu Yapan ve Bilgi Taşıyan
Dedikodu yapan iş arkadaşına karşı en güvenli tutum, konuşmaya katılmamak ve özel hayatınıza dair bilgiyi sınırlı tutmaktır. Söylediğiniz her cümlenin başka bir masada farklı bir biçimde anlatılabileceğini hesaba katın.
Dedikodu konuşması başladığında konuyu işe çevirmek ya da kısa bir bahaneyle ayrılmak, sizi tarafsız tutar. Ofiste söylentinin ekibe etkisini ve kendinizi nasıl koruyacağınızı işyerinde dedikodu konusundaki yazıda ayrıntılı olarak okuyabilirsiniz.
Sorumluluktan Kaçan Ekip Arkadaşı
Görevini sürekli başkasına bırakan bir ekip arkadaşıyla çalışırken iş dağılımını yazıya dökmek ve teslim tarihlerini herkesin gördüğü bir yerde tutmak gerekir. Sözlü anlaşmalar unutulabilir; ortak bir listede kimin neyi üstlendiği tartışmaya daha az yer bırakır.
İşi onun yerine sessizce tamamlamak kısa vadede rahatlatır ama kalıbı güçlendirir. Eksik kalan bölümü üstlenmeden önce durumu ekip arkadaşınıza açıkça söyleyin, gerekirse yöneticiyle birlikte yeniden paylaştırın.
Emeğinizi Sahiplenen Kişi
Yaptığınız işi kendi işi gibi sunan biriyle başa çıkmak için katkınızı görünür hale getirmelisiniz. Hazırladığınız dosyayı e-postayla ilgili herkese göndermek ve toplantıda kendi bölümünüzü sizin anlatmanız bunun en sade yoludur.
Emeğinizin sahiplenildiğini fark ettiğinizde öfkeyle karşılık vermek yerine sakin bir düzeltme yapın: "Bu analizi geçen hafta ben hazırlamıştım, sorularınızı ben cevaplayabilirim." Böyle kısa ve olgusal bir cümle, suçlama içermeden durumu düzeltmeye yeter.
Sürekli Eleştiren ve Olumsuz Konuşan
Her fikre itiraz eden ya da sürekli şikâyet eden zor iş arkadaşı ile konuşurken eleştiriyi öneriye çevirmesini istemek iyi bir başlangıçtır. "Bu olmaz" diyen birine "Sizce hangi yol işler?" diye sormak, konuşmayı yapıcı bir zemine taşır.
Olumsuz bir dilin moralinizi aşındırmasını önlemek için onunla geçirdiğiniz sohbet süresini işle ilgili konularla sınırlayın. Öğle arası ya da mola gibi zamanları sizi dinlendiren kişilerle geçirmek, gününüzü dengeler.
Zor İş Arkadaşı ile Konuşmayı Planlamak
Zor iş arkadaşı ile yüz yüze konuşmadan önce ne söyleyeceğinizi planlamak, tartışmanın kişiselleşmesini önler. Şu sırayı izleyebilirsiniz:
Davranışı ve tarihini not edin; genel ifadeler yerine somut bir olay seçin.
Konuşmayı başkalarının duymayacağı, ikinizin de sakin olduğu bir zamana ayarlayın.
Olayı "ben" diliyle anlatın: "Rapor gecikince müşteriye ben açıklama yapmak zorunda kaldım."
Ondan ne beklediğinizi tek bir cümleyle söyleyin.
Konuşmanın ardından vardığınız anlaşmayı kısa bir mesajla teyit edin.
Örnek: Teslim Tarihini Kaçıran Ekip Arkadaşı
Bir lojistik ofisinde haftalık sevkiyat raporunu iki çalışan birlikte hazırlıyor ve biri payına düşen verileri sürekli son dakikada gönderiyor olsun. Diğer çalışan önce gecikmeleri tarihleriyle not ediyor, ardından sakin bir anda konuşup verilerin bir gün önce paylaşılmasını istiyor.
Anlaşmayı aynı gün e-postayla teyit eden çalışan, gecikme tekrar ettiğinde yöneticisine elinde kayıtla gidebiliyor. Böylece sorun "kişisel bir çekişme" olarak değil, ekibin iş akışını etkileyen bir aksaklık olarak ele alınıyor.
Sorunu Ne Zaman Yöneticiye Taşımalısınız?
Konuşmanıza rağmen davranış sürüyor ve işinizi etkiliyorsa, tarihli notlarınızla yöneticinize ya da insan kaynaklarına gitmenin zamanı gelmiştir. Görüşmede kişiyi değil, işe etkisini anlatın ve önerdiğiniz çözümü de söyleyin.
Hakaret, tehdit ya da sizi sistemli biçimde ekipten dışlama gibi davranışlar ise zor iş arkadaşı sınırını aşar. Böyle durumlar psikolojik taciz kapsamında değerlendirilebilir ve kurum içi şikâyet yolunun yanında hukuki destek almayı da gerektirebilir.
Kendi İşinizi Korumak
Zor iş arkadaşı ile çalışırken kendi işinizin kalitesini korumak, olası bir anlaşmazlıkta elinizi güçlendirir. Teslimlerinizi zamanında yapmak ve önemli kararları yazılı tutmak, kimin neyi yaptığı sorusunu kendiliğinden cevaplar.
Bütün çabalarınıza rağmen ortam düzelmiyorsa başka bir ekipte ya da şirkette çalışmayı düşünmek bir kaçış değildir. Böyle bir durumda iş ilanlarını sakin bir tempoyla incelemek, aceleyle değil seçerek karar vermenizi sağlar.
Sıkça Sorulan Sorular

Editör
Merhaba, ben Aynur Topal. Editör olarak içerik üretimi, metin düzenleme, imla ve dil bilgisi kontrolleri konusunda özenli ve titiz bir şekilde çalışma üretiyorum.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar


