Nasıl Zam İstenir?

Çalışmaya başladığınız ilk günden itibaren aklınızda bir soru vardır aslında: "Ne zaman zam alacağım?" Herkesin beklentisi farklıdır ama ortak olan bir şey var ki o da emeğin karşılığını almak istemektir. Zamanla işinizi öğrenir, sorumluluk alır, belki de ekstra işlere girersiniz. İşte o noktada zam istemek masaya yatırılır. Eğer mühendislik gibi uzmanlık gerektiren bir alanda çalışıyorsanız, mevcut pozisyonunuzun piyasa karşılığını görmek için mühendis iş ilanları üzerinden benzer pozisyonları ve aranan yetkinlikleri inceleyebilirsiniz.

Her şirketin kendi zam politikası vardır. Kimi yılda iki kez maaşları günceller, kimi sadece bir kez ve sabit bir oranda artış yapar. Hatta bazıları hiç yapmaz, siz zam istemedikçe. Bu tamamen şirketin mali durumuna, büyüme hızına ve sektördeki konumuna göre değişir.

Çalışan olarak en azından yılda bir kez zam istemek en doğal hakkınızdır. Ama işin püf noktası, bu beklentinizi nasıl dile getireceğinizde saklı. Yöneticinizle konuşmadan önce şirketin içinde bulunduğu ekonomik tabloyu da göz önünde bulundurmanızda fayda var. Yoksa "Ben zam istiyorum" demek kadar kolay değil bu iş.

Peki, zam istemek için doğru adımları biliyor musunuz? Gelin birlikte bakalım.

1. Uygun Ortam Sağlayın

İşe önce yöneticinizle bir görüşme talep ederek başlayın. Ama bu görüşmenin konusunu baştan söylemeyin. Çünkü "zam" kelimesini duyar duymaz yöneticiniz ya görüşmeyi öteler ya da kısa geçiştirir. Sonra uygun bir zaman dilimi ve sessiz bir ortam ayarlayın. Ne iş yoğunluğunun zirvesinde ne de koşturmacanın içinde... Bunun için sakin ve kimsenin sizi bölmeyeceği bir an seçin. Ortam uygun olursa karşı taraf da sizi daha iyi dinler, siz de daha iyi ifade edersiniz kendinizi.

2. Kendinizden Emin Olun

Zam isterken en önemli şey kendinize olan güveninizdir. Konuşma boyunca sesinizin tınısı bile belirleyicidir. Yöneticinizin gözlerinin içine bakarak, eğilip bükülmeden, net bir dille konuşun. "Bu zam benim hakkım çünkü..." diyerek başlamak işinizi kolaylaştırır. Kararsız ve tereddütlü bir tavır, karşı tarafa sizi ciddiye almamak için bahane verir. Kararlı olun, ama kibirli değil.

3. Zamları Araştırın

Zam isterken elinizde veri olmazsa olmaz. O yüzden önce bir piyasa araştırması yapın. Sizin pozisyonunuzda çalışan başka şirketlerdeki insanlar ne kadar kazanıyor? Sektör ortalaması nedir? Bu bilgileri toplayın. Sonra kendi maaşınızla kıyaslayın. Eğer maaşınız piyasanın altındaysa zaten güçlü bir argümanınız var demektir. Piyasanın üzerindeyse de pes etmeyin; belki yetenekleriniz, ek sorumluluklarınız veya şirkete özel katkılarınız bu farkı haklı çıkarıyordur. Bunu somut gerekçelerle anlatmanız şart. Şayet iş modelinizi değiştirip part time çalışmak istiyorsanız zam periyodundaki beklentinizi en baştan konuşmalısınız. Part time iş ilanlarısayfasından güncel ilanları inceleyebilirsiniz.

4. İkna Etmek İçin Somut Örnekler Verin

Yöneticiler, şirket düzeni dışında zam istenmesinden hiç hoşlanmaz. Özellikle de birebir yüz yüze gelip "Ben zam istiyorum" dendiğinde içleri gider. Bu yüzden işi şansa bırakmayın. Geçen yıl hangi projelerde görev aldınız, ne kadar satış getirdiniz, hangi süreçleri iyileştirdiniz, kaç saat fazla mesai yaptınız? Tüm bunları listeleyin. İkna edici olmak istiyorsanız, rakamlarla konuşun. Çünkü rakamlar yalan söylemez ve karşı tarafın inkar edemeyeceği şeylerdir.

5. Zam İstemekten Vazgeçmeyin

Zam isteği içten içe sizi kemiriyor ama bir türlü cesaret edemiyorsanız, içinizdeki sesi dinleyin ve bir an önce adım atın. Belki ilk görüşmenizde "Şu an olmaz, biraz sonra konuşalım" gibi bir cevap alacaksınız. Pes etmeyin. Yöneticinizin verdiği süreyi not alın ve o süre dolduğunda mutlaka konuyu yeniden açın. Unutmayın, hatırlatmak ısrarcılık değil, hakkınızı aramaktır. İlk denemede ertelense bile, ikinci kez gündeme getirdiğinizde kabul edilme ihtimali ciddi oranda artar.

Piyasadaki mevcut pozisyonların maaş skalasını incelemek ve kariyeriniz için yeni alternatifleri değerlendirmek isterseniz isbul.net'i ziyaret edebilirsiniz.