Mesleki Gelişim Kaç Yaşında Başlar?

Bireylerin, hangi mesleğin kendi kişilik yapılarına, ilgi ve becerilerine uygun olduğu konusunda net bir karar vermeleri gerekmektedir. Pek çoğumuz meslek seçimimizin üniversite sınavına hazırlanırken belirlendiğini düşünmektedir. Bu oldukça yanlış bir düşüncedir. Eğitim bilimleri ve çocuk gelişimi alanlarında yapılan araştırmaların ve ortaya atılan kuramların ortak verilerine göre, mesleki gelişimin ilk belirtileri henüz 3 ile 5 yaşları arasında başlar. Bu belirtileri de en iyi şekilde anlayacak olanlar elbette anne-babalar ve kreş/anaokulu öğretmenleridir. Fakat ne yazık ki toplumumuzda genel bir kanı olarak, henüz bu yaşlardaki çocuklara anne babalar çocuğun değil kendilerinin istediği herhangi bir mesleği çocuklarının bilinçaltına sokmaya çalışırlar. Bu meslekler genellikle doktor, mühendis, pilot gibi mesleklerdir.

İlgi ve yeteneğimiz yoksa ailelerimizin bizlere baskıladığı meslekler bilinçaltımızdan zamanla silinmektedir. Fakat bu durum, özellikle ilk belirtilerinin oluşması gereken yaşta, gerçekten olmak istediğimiz mesleğin seçiminde yıkıcı etki yaratmaktadır. Aldığımız eğitime paralel bir meslek seçmek yerine, ilgi ve becerilerimiz doğrultusunda bir eğitim almak, meslek seçiminde en doğru olan davranıştır. Bu da ailenin ve bireyin kendini iyi tanımasından geçmektedir. Bu noktada önem arz eden başka bir nokta ise mesleki gelişim sürecinin aşamalarını bilmektir.

Ünlü eğitim bilimci Isaacson’a bu konuda oldukça detaylı araştırmalar yapmıştır ve ona göre mesleki gelişim sürecinin bazı aşamaları vardır. Peki mesleki gelişim kaç yaşında başlar? Toplamda 5 aşamadan oluşan bu süreç şöyledir: İlk olarak uyanış ve farkına varma evresi gelmektedir ve okul öncesi dönem ile ilkokul dönemini kapsamaktadır. Çocuklar bu dönemde çevresindeki insanların mesleklerini tanımaya, anlamaya çalışır. Hem meslekler arasındaki farklılıkları anlamaya başlar hem de kendisindeki ilgi ve becerilerin yaşıtları ile farklı olduğunu kavrar. 12-15 yaşları arasında meslekleri teorik ve pratik açıdan anlamaya başlayan çocuklar, 18 yaşına kadar kendilerini değerlendirmeye başlarlar. 18-23 yaşında seçtiği alanda teorik bilgilerle donanan bireyler mesleklerine de ilk adımı somut olarak atmış olurlar, mesleklerini nasıl icra edecekleri konusunda hazırlık yapmaya başlarlar. Daha sonraki ve son süreç ise iş arama ve işe yerleşme sürecidir. Eğer bu aşamalar doğru bir şekilde atlatıldıysa bireylerin mesleklerini severek ve isteyerek yapması kaçınılmazdır.