Geri Bildirim Almak: Kendinizi Geliştirmenin Kısa Yolu

Geri bildirim almak, işinizin başkalarının gözünden nasıl göründüğünü öğrenmek ve bu bilgiyle kendinizi geliştirmek demektir. Kendi çabanızla aylar sürecek bir fark edişi, doğru kişiye sorulmuş tek bir soru birkaç dakikada sağlayabilir.

Birçok çalışan geri bildirimi yalnızca yılda bir yapılan değerlendirme görüşmesinden bekler. Oysa en kullanışlı geri bildirim, iş sıcakken ve sizin talebinizle gelendir; çünkü neyi soracağınızı siz belirlersiniz.

Geri Bildirim Almak Neden Gelişimin Kısa Yoludur?

Geri bildirim almak gelişimi kısaltır, çünkü kör noktalarınızı ancak dışarıdan bakan biri görebilir. Bir sunumda çok hızlı konuştuğunuzu ya da e-postalarınızın gereğinden uzun olduğunu siz fark etmeyebilirsiniz; dinleyen ve okuyan kişi ise ilk anda görür.

İşe yeni başlayanlar için bu daha da önemlidir. Yeni mezun iş ilanlarıyla ilk işine giren biri, ilk aylarda düzenli geri bildirim isterse işin yazılı olmayan kurallarını da hızla öğrenir.

Kimden Geri Bildirim İstenmeli?

Geri bildirim, işinizi farklı açılardan gören kişilerden istenmelidir. Yönetici öncelikleri ve beklentiyi, iş arkadaşı birlikte çalışmanın kolaylığını, müşteri ise sonucun dışarıdan nasıl göründüğünü anlatır.

Yöneticisi olduğunuz bir ekip varsa, ekip üyelerinizin görüşü de değerlidir. Ancak bu kişiler sizinle açık konuşmaktan çekinebilir; bu nedenle onlara kısa ve yazılı bir soru yöneltmek, yüz yüze sormaktan daha dürüst cevaplar getirebilir.

Doğru Soruyu Sormak

İyi geri bildirimin anahtarı, genel değil belirli bir soru sormaktır. "Nasıl gidiyorum?" sorusu kolayca "iyi gidiyorsun" cevabıyla kapanır ve size yeni bir bilgi vermez.

Bunun yerine tek bir işe ve tek bir davranışa odaklanın: "Dünkü toplantıda rakamları anlatırken anlaşılır mıydım?" ya da "Hazırladığım teklifte müşteriyi ikna etmek için neyi eklerdiniz?" gibi sorular, uygulanabilir cevaplar doğurur.

Adım Adım Geri Bildirim Alma

Geri bildirim alma sürecini düzenli bir alışkanlığa çevirmek için şu adımları izleyebilirsiniz:

1. Gelişmek istediğiniz tek bir beceriyi seçin.

2. Bu beceriyi gözlemleyebilecek bir ya da iki kişiyi belirleyin.

3. İşten hemen sonra, belirli bir soruyla görüşlerini isteyin.

4. Cevabı savunmaya geçmeden dinleyin ve not alın.

5. Bir değişiklik deneyin ve birkaç hafta sonra aynı kişiye farkı sorun.

Olumsuz Eleştiriyi Dinlerken

Olumsuz eleştiriyi dinlerken ilk kural, hemen açıklama yapmamaktır. Kendinizi savunmaya başladığınızda karşınızdaki kişi bir dahakine açık konuşmaktan vazgeçebilir.

Anlamadığınız bir nokta varsa örnek isteyin: "Hangi e-postada böyle bir izlenim oluştu?" Görüşmeyi teşekkürle kapatın; eleştiriyi kabul etmek zorunda değilsiniz, ama dinlediğinizi göstermek ilişkinin güvenini korur.

Duyduğunuzu Uygulamaya Dökmek

Bir yorumu gelişime çevirmenin yolu, onu tek bir gözlemlenebilir davranışa indirgemektir. "Daha özenli ol" gibi geniş bir eleştiriyi "raporu göndermeden önce rakamları ikinci kez kontrol et" gibi somut bir alışkanlığa dönüştürün.

Değişikliği küçük tutun ve birkaç hafta aynı şekilde uygulayın. Ardından aynı kişiye yeniden sorduğunuzda, hem ilerlemeyi görür hem de karşınızdakine görüşünü ciddiye aldığınızı gösterirsiniz; bu da sonraki geri bildirimlerin daha açık olmasını sağlar.

Hangi Geri Bildirim Dikkate Alınmamalı?

Her yorum, gelişim için değerli bir geri bildirim değildir. Kişiliğinize yönelik aşağılayıcı ifadeler, somut bir işe dayanmayan genellemeler ve tek bir kişinin sürekli tekrarlanan olumsuz yorumları ayrıca değerlendirilmelidir.

Aynı konuyu farklı kişilerden duyuyorsanız ciddiye alın; yalnızca bir kişiden ve her seferinde farklı bir gerekçeyle geliyorsa, sorun işinizde değil iletişimde olabilir. Sistematik bir aşağılama söz konusuysa bunu geri bildirim olarak değil, insan kaynakları birimine taşınması gereken bir sorun olarak görün.

Örnek: Müşteri Şikâyetinden Gelişim Planına

Bir kargo şubesinde müşteri hizmetlerinde çalışan birini düşünün. Bir müşteri, gönderisinin gecikmesiyle ilgili açıklamanın soğuk olduğunu söyleyerek şikâyette bulunuyor.

Çalışan, şube sorumlusundan bu görüşmeyi dinleyip bir öneri vermesini istiyor. Aldığı cevap net: özür yerine doğrudan süreci anlatmaya başlıyor. Birkaç hafta boyunca görüşmelere kısa bir anlayış cümlesiyle başlamayı deniyor ve sorumludan tekrar görüş istiyor. Tek bir geri bildirim alma girişimi, somut bir davranış değişikliğine dönüşüyor.

İş Ararken Geri Bildirim İstemek

İş ararken de geri bildirim istemek mümkündür. Olumsuz sonuçlanan bir mülakatın ardından işe alım sorumlusuna kısa ve nazik bir e-postayla gelişime açık yanlarınızı sormak denemeye değer; cevap gelmese bile kaybınız olmaz.

Gelen cevaplar, sonraki iş başvurusu için özgeçmişinizi ve görüşme hazırlığınızı düzeltmenize yardım eder. Cevap gelmezse, güvendiğiniz bir tanıdıkla deneme mülakatı yapıp ondan görüş almak da benzer bir fayda sağlar.