Kendi İsteğiyle Ayrılan Kıdem Tazminatı Alabilir mi?

Kendi isteğiyle işten ayrılan çalışan kural olarak kıdem tazminatı alamaz. Ancak işçinin en az bir yıllık kıdemi varsa ve iş sözleşmesini haklı nedenle feshediyorsa tazminat hakkı doğabilir. Askerlik, emeklilik koşullarının sağlanması ve kadın çalışanın evlilikten sonraki bir yıl içinde ayrılması da kıdem tazminatı alınabilen durumlar arasındadır.

Türk İş Hukukunda istifa eden işçi kural olarak kıdem tazminatı alamaz. Ama bu kural mutlak değil. İster işçi iş ilanları üzerinden işe girmiş ol istersen üst düzey yönetici ol fark etmez. İşçi, 4857 sayılı İş Kanunu’nun 24. maddesinde yer alan haklı nedenlerden biriyle iş sözleşmesini feshederse diğer koşulları da taşıması hâlinde 1475 sayılı Kanun’un 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatı talep edebilir. Gelin bu 14. Madde ne içeriyor, yakından bakalım.

Kendi İsteğiyle İşten Ayrılan Kıdem Tazminatı Alabilir Mi?

Normal koşullarda hayır. Herhangi bir gerekçe göstermeden istifa eden işçi kıdem tazminatı alamaz. Üstelik İş Kanunu'nun 17. Maddesi gereği ayrılacağını yazılı olarak bildirmeyen işçi ihbar tazminatı ödemek zorunda kalabilir. Yani hem tazminat alamazsın hem de borçlu çıkabilirsin. O zaman "Kendi isteğiyle işten ayrılan kıdem tazminatı alabilir mi?", "Hangi durumlarda alabilir?" Haklı bir sebep varsa işçi kendi isteği ile ayrılmışsa bile tazminata hak kazabilir. 1475 sayılı İş Kanunu'nun 14. maddesine göre aşağıdaki durumlarda kıdem tazminatı talebinde bulunabilirsin:

• İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sağlığın bozulduysa ve bu gerekçeyle iş akdini feshediyorsan,

• İşyerinde mobbinge maruz kaldığını belgelerle kanıtlayabiliyorsan,

• Maaşın sözleşmede yazandan eksik ödeniyorsa,

• İkramiye, prim veya yıllık izin gibi haklarından mahrum bırakılıyorsan,

• SGK primlerin gerçek ücret üzerinden yatırılmıyorsa,

• Resmi ve dini bayramlarda zorla çalıştırılıyorsan ya da bu çalışmanın karşılığında ücret almıyorsan.

Kadın çalışanlar evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde işten ayrılırsa kıdem tazminatı hakkı doğar. Erkek çalışanlar askerlik nedeniyle işten ayrılmak zorunda kalırsa aynı hak geçerlidir.

Kıdem Tazminatı Alabilmek İçin İstifa Dilekçesini Nasıl Yazmalısın?

İstifa dilekçesi yazarken çalışanların çoğu hata yapıyor. "İstifa ediyorum." yazan bir dilekçe kıdem tazminatı talebini neredeyse imkansız hale getirir. Bunun yerine dilekçeni; "İş akdimi, ücretimin zamanında ödenmemesi / SGK primlerimin yatırılmaması / ikramiyelerimin ödenmemesi gibi haklı gerekçelerle tek taraflı olarak feshediyorum." gibi gerekçelere yer vererek yazmalısın. Eğer dilekçeni bunları göz önünde bulundurarak yazmazsan "Kendi isteğiyle işten ayrılan kıdem tazminatı alabilir?" konusundaki araştırmaların boşa gidebilir.

İstifa dilekçesinin nasıl yazıldığı önemsiz gibi görünüyor ama mahkemede belirleyici oluyor. Ayrıca her iddiayı belgeleyen banka dekontları, yazışmalar veya tanık ifadeleri olmadan hakkını ispatlamak güçleşir. İstifa mektubu yazma rehberi sana bu konuda yol gösterebilir.

Boş Kağıda İmza Attırma Durumunda Ne Olur?

İşe girişte boş kağıda imza attıran ve bunu sonradan istifa dilekçesi olarak kullanan işverenler var. Yargı bu konuda işçiden yana kararlar veriyor. Böyle bir durumda dilekçe geçersiz sayılıyor ve kıdem tazminatı hakkın korunuyor. Ama bunu ispatlaman gerekiyor. Tanık veya somut delil olmadan sadece "Boş kağıda imza attırdı." demek yeterli olmayabilir.

Yargıtay'ın Kıdem Tazminatı Konusundaki Tutumu Ne Yönde?

Yargıtay, uzun süre çalışan bir kişinin kendiliğinden istifa ederek kazanılmış haklarını bırakmasının "Hayatın olağan akışına aykırı" olduğunu kabul ediyor. Bu yaklaşım, özellikle uzun yıllar çalışıp ardından istifa eden kişilerin tazminat davalarında işçi lehine sonuç doğurabiliyor. Yani yıllarca çalışıp sonra baskıyla istifa ettirildiysen, mahkeme bu durumu değerlendiriyor.

Kendi İsteği ile İşten Ayrılan İşçinin Kıdem Tazminatı Hakkında Genel Değerlendirme

Kendi isteğinle işten ayrılmak otomatik olarak kıdem tazminatından vazgeçmek anlamına gelmiyor. Gerekçen haklıysa ve bunu belgelerle destekleyebiliyorsan hakkını alabilirsin. Ama dilekçeni doğru yazmak, süreci takip etmek ve gerekirse hukuki destek almak şart. Eğer iş ararken aynı anda haklarını da korumak istiyorsan, isbul.net üzerinden binlerce iş ilanını inceleyebilir ve kariyer planlamanı daha sağlam bir zemine oturtabilirsin.