İş Ararken Başkalarıyla Kıyaslama ve Özgüven

Başkalarıyla kıyaslama, iş arayan birinin özgüvenini en hızlı aşındıran alışkanlıklardan biridir, çünkü kişi kendi sürecinin zor anlarını başkalarının yalnızca vitrine çıkan başarılarıyla karşılaştırır. Özgüveni yüksek tutmanın yolu kıyaslamayı tamamen bırakmak değil, onu bilgi edinmenin aracına dönüştürmek ve ölçütü kendi ilerlemenize çevirmektir.
Sınıf arkadaşınızın yeni işini duyurduğu bir paylaşım ya da tanıdığınızın aldığı terfi haberi, kendi başvurularınıza cevap beklerken ağır gelebilir. Aşağıda bu duygunun nereden kaynaklandığını ve onu nasıl yöneteceğinizi adım adım bulacaksınız.
Başkalarıyla Kıyaslama Neden Bu Kadar Etkilidir?
Başkalarıyla kıyaslama etkilidir, çünkü insan kendi değerini çevresindekilere bakarak tartmaya eğilimlidir ve iş arayışındaki belirsizlik bu eğilimi güçlendirir. Ne zaman iş bulacağınızı bilmemek, zihni başkalarının durumuna bakarak tahmin yürütmeye iter.
Sosyal medya bu karşılaştırmayı sürekli hale getirir. Kimse "bu ay on başvurudan hiç dönüş alamadım" diye paylaşım yapmaz; görünen yalnız işe kabul, terfi ve kutlama anlarıdır. Bu yüzden karşılaştırdığınız tablo eksik ve tek taraflıdır. Kendi durumunuzu ölçmek için arkadaşlarınızın paylaşımları yerine yeni mezun iş ilanlarına bakmak, piyasanın sizin seviyenizden ne beklediğini daha doğru gösterir.
Görünen Sonuç, Görünmeyen Süreç
Bir başkasının işe girdiğini gördüğünüzde onun kaç başvuru yaptığını, kaç kez elendiğini ve hangi tanıdık aracılığıyla görüşmeye çağrıldığını bilmezsiniz. Sonuç görünür, süreç görünmez.
Kendi sürecinizin her zorluğunu bildiğiniz için bu karşılaştırma baştan dengesizdir. Bir arkadaşınızla gerçekten konuştuğunuzda, onun da benzer belirsizliklerden geçtiğini öğrenmek bu dengesizliği düzeltir.
Başlangıç Noktaları Farklıdır
Aynı bölümden mezun iki kişinin bile başlangıç noktası farklıdır; şehir, aile desteği, staj fırsatları ve sektörün o dönemki ihtiyacı arayışın süresini doğrudan etkiler. Yazılım alanında iş arayan biriyle kamu sınavına hazırlanan birinin takvimini karşılaştırmak anlamlı değildir.
Kendi alanınızdaki giriş seviyesi fırsatları tanımak, gerçekçi bir beklenti kurmanıza yardım eder. Kendi bölümünüze uygun pozisyonların hangi şehirlerde ve hangi şartlarla açıldığını incelemek, karşılaştırmayı başkasının hikâyesi yerine gerçek veriye dayandırır.
Kıyaslamayı Bilgiye Çevirmek
Başkalarıyla kıyaslama, kıskançlık yerine merakla yapıldığında işinize yarayan bir bilgi kaynağına dönüşebilir. Şu sıra bunu sağlar:
Sizi rahatsız eden karşılaştırmanın tam olarak neyle ilgili olduğunu yazın: unvan mı, şirket mi, hız mı?
O kişinin bu sonuca ulaşırken hangi adımları attığını merak edin ve mümkünse kendisine sorun.
Öğrendiğiniz adımlardan size uygun olanı seçin, uymayanı bırakın.
Seçtiğiniz adımı önümüzdeki iki hafta içinde deneyebileceğiniz somut bir göreve çevirin.
Sonucu kendi notlarınıza ekleyin; başkasının hızını değil, kendi denemenizi değerlendirin.
Kendi İlerlemenizi Ölçmek
Özgüveni korumanın en sağlam ölçütü, bugünkü halinizi bir ay önceki halinizle karşılaştırmaktır. Güncellenen özgeçmiş, öğrenilen bir program, daha rahat geçen bir görüşme bu karşılaştırmanın somut kalemleridir.
Bu ilerlemeyi bir deftere ya da telefon notuna haftalık olarak yazmak, moralin düştüğü günlerde elinizde bir kanıt bulunmasını sağlar. Kendi çizginizdeki yükselişi gördükçe başkalarının hızı daha az belirleyici hale gelir.
Sosyal Medyada Sınır Koymak
Sosyal medyada geçirdiğiniz süre özgüveninizi aşağı çekiyorsa, iş arama döneminde bu süreye sınır koymak makul bir önlemdir. Hesapları tamamen kapatmanız gerekmez; bildirimleri kısmak ya da belirli saatlerde bakmak yeterli olabilir.
Sizi kötü hissettiren hesapları bir süre sessize almak da işe yarar. Bunun yerine alanınızla ilgili bilgi paylaşan, ilan ve eğitim duyurusu yapan hesapları takip etmek, ekrandaki zamanı kıyas yerine öğrenmeye ayırır.
Güçlü Yönlerinizi Yazıya Dökmek
Kendi güçlü yönlerinizi yazıya dökmek, kıyas anında elinizde tutunacak somut bir dayanak oluşturur. Başardığınız işleri, aldığınız olumlu geri bildirimleri ve çözdüğünüz sorunları bir listede toplayın.
Bu liste aynı zamanda başvuru belgeleriniz için ham malzemedir. Listedeki her maddeyi bir deneyim cümlesine çevirip CV hazırlama şablonlarından birine yerleştirdiğinizde, hem belgeniz güçlenir hem de kendinize dair daha dengeli bir resim görürsünüz.
Örnek: Aynı Sınıftan İki Mezun
Aynı bölümden mezun iki arkadaştan birinin hemen işe girdiğini, diğerinin aylardır aradığını düşünelim. Arayışı süren mezun önce kendini yetersiz hisseder, ardından arkadaşına nasıl iş bulduğunu sorar.
Arkadaşının staj yaptığı şirkette kaldığını öğrenince, kendisi de alanında kısa süreli bir proje işine başvurur. Birkaç ay sonra o projeden kazandığı deneyimle görüşmelere daha rahat girer. Kıyaslama burada kıskançlık değil, yeni bir yol fikri üretmiştir.
Sıkça Sorulan Sorular

Editör
Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.
Uzmanlık Alanları
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...


