İçeriğe geç

Her Yöneticinin Bilmesi Gereken İK Analizleri

İnceleyenisbul.net Editöryal Ekibi
Yayınlanma
Güncelleme
Okuma süresi4 dk
Her Yoneticinin Bilmesi Gereken IK Analizleri

İK analizleri, bir ekibin işe alım, bağlılık ve verim durumunu sezgiyle değil ölçümle değerlendirmeyi sağlayan hesaplamalardır. Yönetici; bir pozisyonun kaç günde dolduğunu, yeni gelenlerin ne kadarının deneme süresini tamamladığını ve hangi birimden ayrılışların arttığını bu hesaplarla görür.

Büyük bir yazılıma ihtiyaç yoktur. Düzenli tutulan bir başvuru listesi, bordro kayıtları ve izin çizelgesi, aşağıda anlatılan ölçümlerin hepsini hesaplamaya yeter. Önemli olan aynı yöntemi her dönem aynı şekilde uygulamak ve sayının arkasındaki sebebi sormaktır.

İK Analizleri Neden Yöneticinin İşidir?

İK analizleri, insan kaynakları biriminin değil doğrudan ekip yöneticisinin kararlarını besler. Kimin işe alınacağı, kime eğitim verileceği ve hangi vardiyanın yeniden düzenleneceği gibi kararlar sahada, birim yöneticisi tarafından verilir.

Ölçüm olmadan verilen kararlar en yüksek sesle şikâyet eden kişinin etkisinde kalabilir. Ayrılış oranını, fazla mesai yükünü ve devamsızlığı bilen yönetici ise kaynak talebini üst yönetime somut gerekçeyle sunar.

İşe Alım Süresi ve Aday Kaynağı

İşe alım süresi, ilanın yayınlandığı günden adayın teklifi kabul ettiği güne kadar geçen gün sayısıdır. Bu süre uzadıkça boş kalan pozisyonun işi diğer çalışanlara yüklenir ve fazla mesai artar.

Aday kaynağı analizi ise başvuruların nereden geldiğini ve hangi kaynaktan gelen adayın işe alındığını gösterir. Örneğin ücretsiz iş ilanı ver üzerinden açılan ilanlara gelen başvuruları, çalışan tavsiyesini ve doğrudan başvuruları ayrı ayrı kaydetmek, bütçenin hangi kanala ayrılacağını netleştirir.

İşe Alım Kalitesini Ölçmek

İşe alım kalitesi, işe alınan kişinin deneme süresini tamamlayıp beklenen performansa ulaşıp ulaşmadığıyla ölçülür. Deneme süresinde ayrılan ya da çıkarılan çalışan sayısı, seçim sürecindeki bir sorunun ilk işaretidir.

Kaliteyi izlemek için her yeni çalışanın ilk değerlendirme notunu ve kaçıncı ayda tam verime ulaştığını kaydedin. Aynı mülakatçının seçtiği adaylar tekrar tekrar erken ayrılıyorsa, sorun aday havuzundan çok değerlendirme biçimindedir.

Çalışan Devir Hızı Nasıl Hesaplanır?

Çalışan devir hızı, belirli bir dönemde ayrılan kişi sayısının o dönemdeki ortalama çalışan sayısına oranıdır. Oran yüzde olarak ifade edilir ve aylık ya da yıllık tutulabilir.

Hesaplamayı adım adım şöyle yapabilirsiniz:

  1. Dönem başındaki ve dönem sonundaki çalışan sayısını toplayıp ikiye bölerek ortalama çalışan sayısını bulun.

  2. Aynı dönemde istifa, fesih ve emeklilik dahil ayrılan herkesi sayın.

  3. Ayrılan sayısını ortalama çalışan sayısına bölün ve yüzle çarpın.

  4. Sonucu istifa ve işveren feshi olarak ikiye ayırın; ikisinin sebebi ve çözümü farklıdır.

Devamsızlık ve Fazla Mesai Analizi

Devamsızlık analizi, planlanmamış izin ve rapor günlerinin toplam çalışma gününe oranını gösterir. Belirli bir ekipte ya da belirli günlerde yoğunlaşan devamsızlık, iş yükü veya yönetim tarzıyla ilgili bir soruna işaret edebilir.

Fazla mesai verisi devamsızlıkla birlikte okunmalıdır. Uzun süre yüksek seyreden fazla çalışma, önce yorgunluğa sonra rapora ve ayrılışa dönüşebilir; maliyeti görmek için fazla mesai hesaplama aracıyla birim bazında toplam yükü çıkarabilirsiniz.

Eğitim Etkinliği Analizi

Eğitim etkinliği, verilen eğitimin işte gözle görülür bir değişiklik yaratıp yaratmadığını ölçer. Katılımcı memnuniyeti tek başına yeterli değildir; eğitimden önce ve sonra hata sayısı, işlem süresi ya da müşteri şikâyeti karşılaştırılmalıdır.

Ölçülebilir hedefi olmayan bir eğitim, bütçe kesintisinde ilk gözden çıkarılan kalem olur. Eğitimi planlarken hangi göstergeyi iyileştireceğini yazmak, sonradan değerini savunmayı kolaylaştırır.

Çıkış Görüşmesi Verilerini Okumak

Çıkış görüşmeleri, ayrılan çalışanın gerçek sebebini öğrenmenin en doğrudan yoludur. Her görüşmede aynı soruları sormak ve cevapları ücret, yönetici, iş yükü, gelişim ve ulaşım gibi başlıklara ayırmak, dağınık yorumları sayılabilir hâle getirir.

Tek bir çıkış görüşmesi kişisel bir hikâyedir; birkaç dönemin toplamı ise bir eğilimdir. Aynı başlık art arda öne çıkıyorsa, o konudaki iyileştirme ayrılışları azaltacak ilk adımdır.

Örnek: Mağaza Zincirinde Erken Ayrılış

İK analizleri, gözden kaçan bir sorunu somut hâle getirir. Bir mağaza zincirinde yeni kasiyerlerin önemli bir kısmının ilk birkaç hafta içinde ayrıldığını düşünün; yöneticiler bunu adayların sorumsuzluğuna bağlıyordu.

Aday kaynağı ve çıkış görüşmesi verileri birlikte incelendiğinde, ilan metninde hafta sonu çalışmasının yazılmadığı ortaya çıktı. İlan düzeltildikten sonra başvuru sayısı azaldı ama deneme süresini tamamlayanların payı arttı.

İK Analizleri Hangi Sıklıkla Yapılmalı?

İK analizleri için aylık takip ve üç aylık değerlendirme pratik bir düzendir. Aylık sayılar ani bir değişikliği erken yakalar; üç aylık bakış ise mevsimsel dalgalanmayı kalıcı eğilimden ayırır.

Sonuçları ekip yöneticileriyle paylaşmak, ölçümün bir denetim aracı gibi algılanmasını önler. Yöneticiler kendi biriminin sayısını gördüğünde iyileştirme önerisini de kendisi getirir.

Sonuçlar Yorumlanırken Yapılan Hatalar

İK analizleri yanlış yorumlandığında doğru ölçüm bile yanlış karara götürebilir. Tek bir ayın yüksek ayrılış oranı, bayram ya da okul dönemi gibi geçici bir etkiden kaynaklanabilir; kalıcı bir sorun saymadan önce önceki dönemlerle karşılaştırmak gerekir.

İkinci hata, birimleri birbiriyle körü körüne kıyaslamaktır. Gece vardiyası olan bir depo ile gündüz çalışan bir muhasebe ekibinin devir hızı doğal olarak farklıdır; her birimi kendi geçmişiyle karşılaştırmak daha adil bir tablo sunar. Üçüncü hata ise sayıyı bulup sebebini sormamaktır; oran yalnızca nereye bakılacağını gösterir, çözümü çalışanlarla yapılan görüşme getirir.

Sıkça Sorulan Sorular

Başlangıç için başvuru kayıtları, işe giriş ve çıkış tarihleri, izin ve rapor günleri, puantaj ile çıkış görüşmesi notları yeterlidir. Bu kayıtların aynı biçimde ve eksiksiz tutulması, kullanılan programdan daha önemlidir. Kişisel verilerin işlenmesinde Kişisel Verileri Koruma Kanunu'na uygun davranmak ve analizlerde isim yerine kimliksiz toplam kullanmak gerekir.

Evet. Birkaç kişilik bir ekipte oranlar hızla oynadığı için yüzde yerine kişi bazında not tutmak daha anlamlıdır. Kimin neden ayrıldığını, açık pozisyonun ne kadar beklediğini ve fazla çalışmanın kimde biriktiğini basit bir defterde izlemek bile yöneticiye erken uyarı verir.

Rapor, işletmenin büyüklüğüne göre genel müdüre, işletme sahibine ya da birim yöneticilerine sunulur. Etkili bir rapor kısa tutulur; değişen göstergeyi, olası sebebini ve önerilen eylemi içerir. Geçmiş dönemle karşılaştırma eklemek, okuyanın durumu tek bakışta anlamasına yardım eder.

Editör

Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Uzmanlık Alanları

Kariyerİş RehberiMeslek TanıtımlarıSektör AnalizleriKişisel GelişimProfesyonel Gelişim
1.090
Yayınlanmış yazı

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar

1000

En az 3 karakter. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorumlar yükleniyor...

Paylaş: