İçeriğe geç

Kişilik Testi: İşe Alımda Nasıl Kullanılır?

İnceleyenisbul.net Editöryal Ekibi
Yayınlanma
Güncelleme
Okuma süresi4 dk
Kisilik Testi: Ise Alimda Nasil Kullanilir?

Kişilik testi, işe alım sürecinde adayın çalışma tarzını, iletişim biçimini ve baskı altında nasıl davrandığını anlamak için uygulanan soru setidir. Bir sınav değildir: doğru ya da yanlış cevabı yoktur ve sonuç tek başına işe alım kararını belirlememelidir.

Çalışanın karakteri işe doğrudan yansır; kimi ayrıntıda güçlüdür, kimi insanlarla çalışırken. İşverenler bu farkı mülakattan önce görmek için test kullanabilir. Aşağıda testin neden uygulandığını, hangi türlerle karşılaşabileceğinizi ve teste nasıl yaklaşmanız gerektiğini bulacaksınız.

Kişilik Testi Neden Uygulanır?

İşverenler kişilik testini, adayın görevle ve ekiple ne kadar uyumlu olabileceğine dair ek bir veri toplamak için uygular. Müşteriyle sürekli konuşan bir pozisyonla tek başına veri analiz eden bir pozisyon farklı eğilimler ister.

Test sonuçları mülakatı yönlendiren bir harita da olur. Görüşmeci, sonuçta öne çıkan bir eğilimi somut bir örnekle sorarak adayı daha iyi tanır. Ofislerde görülen farklı çalışma tarzlarını merak ediyorsanız kişilik tipleri yazısı bu çeşitliliği gündelik örneklerle anlatıyor.

Karşılaşabileceğiniz Test Türleri

İşe alımda kullanılan kişilik testleri yapılarına göre birkaç gruba ayrılır. Hangisinin uygulanacağı işverene ve pozisyona göre değişebilir.

  • Beş faktör modeline dayanan envanterler; deneyime açıklık, sorumluluk, dışadönüklük, uyumluluk ve duygusal denge boyutlarını ölçer.

  • Tip temelli testler; adayı belirli bir kişilik tipine yerleştirir ve ekip içi rolleri tartışmak için kullanılır.

  • Durumsal yargı testleri; işte yaşanabilecek bir sahneyi anlatır ve adaydan en uygun tepkiyi seçmesini ister.

  • Dürüstlük ve güvenilirlik ölçekleri; kurallara ve şirket varlıklarına bakışı yoklar, kasa ya da depo gibi görevlerde tercih edilebilir.

Kişilik Testi ile Yetenek Testi Arasındaki Fark

Kişilik testi nasıl çalıştığınızı, yetenek testi ise ne kadar iyi yapabildiğinizi ölçer. Yetenek testlerinde sayısal akıl yürütme, sözel anlama ya da dikkat gibi alanlarda doğru cevap vardır ve süre sınırlıdır.

Kişilik envanterinde ise puanı yüksek ya da düşük olmak tek başına iyi veya kötü anlamına gelmez. Bazı firmalar iki testi aynı gün art arda uygular; bu durumda yetenek bölümünde hız ve dikkate, kişilik bölümünde ise samimiyete ve tutarlılığa odaklanmak gerekir.

Test Sorusu Örnekleri

Test soruları, bir ifadeye ne kadar katıldığınızı ya da iki ifadeden hangisinin size daha yakın olduğunu sorar. "Planlarım son anda değişince huzursuz olurum" gibi bir cümleye beş basamaklı bir ölçekte cevap verebilirsiniz.

Zorunlu seçimli sorularda ise "Toplantıda ilk konuşan ben olurum" ile "Konuşmadan önce başkalarını dinlerim" arasından birini seçmeniz istenir. Bu tür soruların amacı, iki olumlu özellik arasında hangisine daha yakın durduğunuzu görmektir.

Teste Hazırlık: Adım Adım

Kişilik testine hazırlanmak, cevapları ezberlemek değil, testi doğru koşullarda ve odaklanarak çözmek demektir. Şu sıra işinize yarar:

  1. Testin bağlantısı geldiğinde talimatları ve son tarihi baştan okuyun.

  2. Bölünmeyeceğiniz, sessiz bir saat seçin; yorgunken ya da acele içindeyken başlamayın.

  3. Soruları iş ortamındaki hâlinizi düşünerek cevaplayın, özel hayattaki tavrınızı değil.

  4. İlk aklınıza gelen cevabı verin; bir soru üzerinde uzun süre durmak tutarlılığı bozar.

  5. Testi bitirdikten sonra işverenden sonuçlar hakkında kısa bir geri bildirim isteyip isteyemeyeceğinizi sorun.

"Doğru" Cevabı Bulmaya Çalışmak Neden Ters Teper?

İşverenin duymak istediğini tahmin ederek cevap vermek, testin tutarlılık kontrollerine takılır. Aynı özelliği farklı cümlelerle ölçen sorular arasında çelişki çıkarsa sonuç güvenilmez kabul edilebilir.

Kendini olduğundan farklı göstermek işe girdikten sonra da sorun yaratır. Sakin ve bağımsız çalışmayı seven biri, kalabalık bir satış ekibine uygunmuş gibi görünürse, ilk aylarda zorlanan taraf yine kendisi olur.

Sonuçlar Nasıl Kullanılır?

Kişilik testinin sonucu, mülakatta konuşulacak başlıkları belirleyen bir kaynak olarak kullanılmalıdır. Sonuçta düşük çıkan bir boyut, aday için otomatik bir eleme nedeni olmamalıdır.

Test cevapları kişisel veridir. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu, adaya verilerinin işlenip işlenmediğini öğrenme ve bu konuda bilgi talep etme hakkı tanır. Testin hangi amaçla kullanılacağını açıklayan bir aydınlatma metni almadıysanız, insan kaynakları biriminden isteyebilirsiniz.

İşverenler İçin Dikkat Edilecekler

İşverenler, kişilik testini tek başına bir eleme aracı olarak değil, mülakat ve referans kontrolüyle birlikte kullanmalıdır. Pozisyon için hangi özelliklerin gerçekten önemli olduğu testten önce yazılı olarak belirlenmelidir.

Güvenilirliği ve geçerliliği gösterilmiş araçlar seçmek, yorumlamayı bu alanda eğitim almış bir psikolog ya da insan kaynakları uzmanına bırakmak hatalı kararları azaltır. Aynı testi aynı pozisyondaki bütün adaylara aynı koşullarda uygulamak da eşit davranmanın gereğidir.

Örnek Bir Senaryo

Bir çağrı merkezi pozisyonuna başvuran ve dışadönüklük puanı görece düşük çıkan bir adayı düşünelim. Test sonucu tek başına bakıldığında olumsuz görünebilir.

Mülakatta aday, önceki işinde zor müşterilerle sakin kalarak şikâyetleri çözdüğünü somut örneklerle anlatıyor. Görüşmeci bu bilgiyi test sonucuyla birlikte değerlendirip adayı ikinci aşamaya alıyor. İkinci aşamada adaya kısa bir canlandırma yaptırılıyor ve öfkeli bir müşteriyi nasıl karşıladığı gözlemleniyor; karar, testin değil bu gözlemin ağırlığıyla veriliyor. Müşteri temsilciliği gibi rollerde şansınızı denemek isterseniz güncel iş ilanları içinde pozisyon adını ve ilçenizi yazarak başlayabilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Olumsuz bir sonuç, yalnızca o pozisyon için aranan eğilimle sizin profilinizin şu an uyuşmadığını gösterir. Aynı profil, analiz, planlama ya da arka ofis görevlerinde avantaj sayılabilir. Bir firmadan ret aldıktan sonra benzer niteliklerdeki başka işverenlere başvurmanız önünde bir engel yoktur.

Bazı sistemler telefonu destekler, bazıları ise bilgisayar ister. Bağlantı açıldığında sayfanın düzgün göründüğünü kontrol edin, sabit internet tercih edin ve bildirimleri kapatın. Bağlantı yarıda koparsa ekran görüntüsü alıp işverene hemen yazmak, testi yeniden açtırmanızı kolaylaştırır.

İlan açıklamasında işe alım aşamaları yazılıysa değerlendirme adımı orada belirtilir. Yazılı değilse ön görüşmede sürecin kaç aşamalı olduğunu sormak doğaldır. Başvurunuzun hangi aşamada olduğunu "Başvurularım" sayfasından izleyebilir, firmadan gelen davetleri buradan kaçırmadan görebilirsiniz.

Editör

Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Uzmanlık Alanları

Kariyerİş RehberiMeslek TanıtımlarıSektör AnalizleriKişisel GelişimProfesyonel Gelişim
1.090
Yayınlanmış yazı

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar

1000

En az 3 karakter. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorumlar yükleniyor...

Paylaş: