İçeriğe geç

Dönüş Göçü: Yurt Dışındaki Uzmanlar Neden Döner?

İnceleyenisbul.net Editöryal Ekibi
Yayınlanma
Güncelleme
Okuma süresi3 dk
Donus Gocu: Yurt Disindaki Uzmanlar Neden Doner?

Dönüş göçü, bir süre yurt dışında yaşayıp çalışan ya da okuyan kişilerin kendi ülkesine geri dönmesidir; nitelikli kişilerin geri dönüşü için "tersine beyin göçü" ifadesi de kullanılır. Dönüş kararı tek bir sebeple değil, aile, iş fırsatı, yaşam maliyeti ve aidiyet duygusunun bir arada tartılmasıyla verilir.

Göç tartışmaları gidenler üzerinden yürüyebilir; oysa dönenlerin hikâyesi hem bireyler hem de onları işe alan şirketler için ayrı sorular doğurur. Dönen kişi yurt dışında kazandığı bilgiyi nasıl kullanacak, işveren bu deneyimi nasıl değerlendirecek ve uyum süreci nasıl işleyecek?

Dönüş Göçü ile Beyin Göçü Arasındaki Fark

Beyin göçü nitelikli kişilerin ülkeden ayrılmasını, dönüş göçü ise bu kişilerin bir süre sonra geri gelmesini anlatır. İki kavram aynı hareketin iki yönüdür ve bir ülkenin aynı dönemde hem giden hem dönen uzmanları olabilir.

Gitme kararının nedenleri ayrı bir konudur ve beyin göçü yazımızda ele alınır. Dönüş tarafında ise belirleyici olan, yurt dışında geçen sürenin kişiye ne kazandırdığı ve geri döndüğünde bu birikimi kullanabileceği bir ortam bulup bulamayacağıdır.

İnsanlar Neden Geri Döner?

Geri dönüşün nedenleri aile bağları, kültürel aidiyet, meslekte yeni fırsatlar ve yurt dışındaki yaşamın beklentiyi karşılamaması olarak özetlenebilir. Yaşlanan anne babaya yakın olmak, çocukları kendi kültüründe büyütmek ya da dil ve sosyal çevre yüzünden yalnız hissetmek, dönüşü düşündüren kişisel etkenlerdir.

İş tarafında ise ülkedeki bir şirketten gelen yönetici teklifi, kendi işini kurma fikri ya da yurt dışındaki bir işin ülkeden uzaktan yürütülebilmesi dönüşü kolaylaştırır. Oturma izni ve vize koşullarındaki belirsizlik de bazı kişiler için dönüşü bir tercih olmaktan çıkarıp zorunluluğa çevirebilir.

Dönüş Göçünün Türleri

Dönüş göçü, kalıcılık ve plan derecesine göre farklı biçimler alır. Göç çalışmalarında yapılan başlıca ayrımlar şunlardır:

  • Planlı dönüş: Kişi yurt dışına belirli bir eğitim ya da iş süresi için gider ve süre bitince önceden planladığı gibi döner.

  • Fırsat dönüşü: Ülkeden gelen iyi bir iş teklifi ya da girişim imkânı, kişinin planladığından erken dönmesine yol açar.

  • Zorunlu dönüş: Vize, oturma izni ya da işten çıkarılma gibi nedenlerle dönüş kişinin isteği dışında gerçekleşir.

  • Emeklilik dönüşü: Çalışma hayatını yurt dışında tamamlayan kişi emeklilik dönemini ülkesinde geçirmek için döner.

  • Geçici dönüş: Kişi bir süre ülkesinde çalıştıktan sonra yeniden yurt dışına gitmeyi seçer; bu durum dairesel göç olarak da anılır.

Dönenlerin İş Dünyasına Katkısı

Dönen uzmanlar, yurt dışında edindikleri teknik bilgi, yabancı dil ve uluslararası iş ağıyla şirketlere doğrudan katkı sağlayabilir. Yazılım, mühendislik, sağlık ve akademi gibi alanlarda farklı çalışma yöntemlerini görmüş biri, ekibine yeni süreçler ve bakış açıları taşıyabilir.

Dönüş göçünün şirketlere bir başka katkısı, yurt dışı müşterileri ve ortaklarıyla kurulan ilişkilerdir. İhracat yapan ya da yabancı müşteriyle çalışan bir işletme için, o pazarın iş kültürünü bilen bir çalışan iletişimi hızlandırır.

Geri Dönenlerin Karşılaştığı Zorluklar

Dönüş göçü yaşayan kişiler, ters kültür şoku olarak adlandırılan bir uyum süreci yaşayabilir. Yıllar sonra dönülen ülke, bürokrasi, iş temposu, trafik ve sosyal ilişkiler açısından hatırlanandan farklı gelebilir ve bu fark beklenmedik bir yabancılık hissi yaratabilir.

İş tarafında ise yurt dışı deneyiminin her işveren tarafından aynı değerde görülmemesi, ücret beklentisinin yerel piyasayla uyuşmaması ve profesyonel ağın zayıflamış olması karşılaşılabilecek sorunlardır. Bu zorlukları önceden bilmek, dönüşü planlarken gerçekçi bir takvim kurmayı sağlar.

Dönüş Kararından Önce Sorulacak Sorular

Dönüş kararı, kişisel ve mesleki beklentileri yazıya döken birkaç soruyla daha sağlıklı verilir:

  1. Dönüşün asıl nedeni nedir: aile mi, iş mi, yoksa yurt dışındaki yaşamdan duyulan memnuniyetsizlik mi?

  2. Dönülecek şehirde alanınızda iş imkânı var mı, yoksa uzaktan çalışmaya devam mı edeceksiniz?

  3. Yurt dışında geçen sürenin sosyal güvenlik ve diploma denkliği açısından yapılması gereken işlemleri nelerdir?

  4. Çocuklarınız varsa eğitimlerine nasıl devam edecekler?

  5. Bir yıl sonra kendinizi nerede ve hangi işte görmek istiyorsunuz?

Bu soruların cevapları, dönüşün hangi türe girdiğini ve hazırlığın nereden başlaması gerektiğini gösterir.

Şehir Seçimi ve İş İmkânı

Dönen uzmanlar, uluslararası şirketlerin, teknoloji firmalarının ve üniversitelerin yoğunlaştığı büyük şehirlere yönelebilir. Şehir seçimi; alanınızdaki işveren sayısı, yaşam maliyeti ve aile çevresine yakınlık arasında yapılan bir dengedir.

Büyük şehirlerdeki fırsatları görmek için İstanbul iş ilanları gibi şehir sayfalarını taramak, alanınızdaki pozisyonların hangi semtlerde ve hangi sektörlerde yoğunlaştığına dair bir fikir verir. Dönüş göçü planlayan biri için bu tarama, taşınmadan önce gerçekçi bir iş arama takvimi çıkarmanın ilk adımıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Ailece dönülecekse eşin iş durumu ve çocukların okul geçişi ayrı birer plan gerektirir. Çocukların yurt dışında tamamladığı sınıflar için okul kaydı öncesinde Millî Eğitim Bakanlığının denklik işlemleri hakkında il ya da ilçe millî eğitim müdürlüğünden bilgi almak gerekir. Dönüşü öğretim yılının başına denk getirmek, çocukların yeni sınıfa uyumunu kolaylaştırır.

Ülkeye dönmek, ileride yeniden yurt dışına gitme ihtimalini ortadan kaldırmaz; ancak daha önce sahip olunan oturma ya da çalışma izninin ülke dışında geçen sürede geçerliliğini koruyup korumadığı ülkeden ülkeye değişir. Ayrılmadan önce izin belgenizin bu koşullarını ilgili ülkenin resmî makamlarından öğrenmek, kapıyı açık tutmak isteyenler için önemli bir adımdır.

Göç çalışmalarında bu durum çoğunlukla ayrı bir başlık altında, "köke dönüş" olarak incelenir. Anne babasının ülkesine yerleşen genç aslında ilk kez taşındığı için yaşadığı süreç bir geri gelişten çok yeni bir göçe benzer. Dil, okul geçmişi ve aile çevresi açısından ihtiyaçları da yurt dışında birkaç yıl kalıp dönen bir uzmanınkinden farklıdır.

Editör

Sera Erdağı kariyer, iş dünyası, meslek rehberleri ve çalışma hayatı üzerine içerikler üretmektedir. İş arama süreçlerinden profesyonel gelişime, sektör analizlerinden meslek tanıtımlarına kadar farklı alanlarda araştırma temelli ve kullanıcı odaklı içerikler hazırlamaktadır. SEO uyumlu içerik üretimi ve dijital yayıncılık alanında aktif olarak çalışmalarını sürdürmekte; güncel, anlaşılır ve fayda odaklı içerikleriyle okuyuculara kariyer yolculuklarında rehberlik etmeyi amaçlamaktadır.

Uzmanlık Alanları

Kariyerİş RehberiMeslek TanıtımlarıSektör AnalizleriKişisel GelişimProfesyonel Gelişim
1.090
Yayınlanmış yazı

Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar

1000

En az 3 karakter. Yorumlar onaylandıktan sonra yayınlanır.

Yorumlar yükleniyor...

Paylaş: