Uluslararası Lojistikte Çalışmak: Görevler ve Belgeler

Uluslararası lojistik elemanı, bir ülkeden diğerine gönderilen yüklerin taşıma planını yapan, gerekli belgeleri hazırlayan, taşıyıcı ve gümrük süreçlerini koordine eden ve sevkiyatı varış noktasına kadar takip eden çalışandır. İhracatçı, ithalatçı ve taşıyıcı arasında köprü kurar; yükün doğru zamanda, doğru maliyetle ve eksiksiz belgeyle ulaşmasını sağlar.

Bu meslek, dış ticaretin büyüdüğü her ekonomide ihtiyaç duyulan bir uzmanlık alanıdır. Ofis ağırlıklı yürütülür, ancak yabancı dil, belge bilgisi ve hızlı karar verme becerisini bir arada ister.

Uluslararası Lojistik Elemanının Görevleri

Uluslararası lojistik elemanının ilk görevi, müşteriden gelen taşıma talebine uygun güzergâh ve taşıma türünü belirleyip fiyat teklifi hazırlamaktır. Teklif kabul edildiğinde taşıyıcı firma, gemi ya da uçakta yer ayırtılır ve yükleme tarihi planlanır. Yükleme sonrasında aracın ya da konteynerin konumu düzenli olarak izlenir ve müşteriye bilgi verilir.

Sevkiyat sürecinde ortaya çıkan sorunları çözmek de bu işin parçasıdır. Gümrükte bekleyen bir yük, eksik bir belge ya da limanda yaşanan bir gecikme hızlı müdahale gerektirir. Sektörün genel tablosunu ve hangi alanlarda personel arandığını lojistik sektörü iş fırsatları yazımızda ayrıca ele aldık.

Taşıma Türleri Arasındaki Farklar

Uluslararası lojistikte dört ana taşıma türü kullanılır ve her birinin güçlü yanı farklıdır. Karayolu taşımacılığı yakın ülkelere kapıdan kapıya teslimat sağlar; denizyolu ise uzak mesafede büyük hacimli yükler için daha düşük maliyet sunar. Havayolu hız gerektiren ve değeri yüksek yüklerde, demiryolu ise belirli koridorlarda hacimli yüklerde tercih edilir.

Bir yükün hangi türle taşınacağına karar verirken maliyet, süre, yükün niteliği ve alıcının beklentisi birlikte tartılır. Bazı sevkiyatlarda birden fazla tür birleştirilir; örneğin yük limana kadar kamyonla, oradan gemiyle taşınır. Bu karma taşımaların planlanması, sektörde ayrı bir uzmanlık olarak görülür.

Belgeler ve Teslim Şekilleri

Uluslararası lojistik işleri, doğru hazırlanmış belgeler üzerine kuruludur. Ticari fatura, çeki listesi, menşe belgesi, deniz taşımasında konşimento ve karayolu taşımasında uluslararası hamule senedi bu belgelerin başlıcalarıdır. Bir belgedeki küçük bir hata, yükün gümrükte günlerce beklemesine yol açabilir.

Teslim şekilleri, yani Incoterms kuralları, taşıma masrafının ve riskin alıcı ile satıcı arasında nerede el değiştireceğini belirler. Fabrikada teslimden alıcının kapısına teslime kadar uzanan bu kurallar, teklif hazırlarken ve fatura kesilirken doğru kullanılmalıdır. Yanlış yorumlanan bir teslim şekli, beklenmeyen bir masrafın firmaya kalmasına neden olabilir.

Lojistik Firmalarında Çalışma Ortamı

Uluslararası lojistik elemanları taşıma işleri organizatörü firmalarda, nakliye şirketlerinde, gümrük müşavirliklerinde ve ihracat yapan üreticilerin lojistik birimlerinde çalışır. Büyük firmalarda karayolu, denizyolu ve havayolu için ayrı ekipler bulunurken küçük firmalarda tek bir kişi birden fazla taşıma türünü yürütebilir. Depo ve antrepo hizmeti de veren firmalarda sahadaki ekiplerle yakın çalışılır ve bu alandaki pozisyonlar depo elemanı iş ilanları arasında yer alır.

Çalışma düzeni ofis saatlerine dayansa da farklı saat dilimlerindeki ortaklarla iletişim mesainin uzamasına yol açabilir. Acil bir sevkiyat ya da gümrükte yaşanan bir sorun akşam saatlerinde telefon trafiği yaratabilir. Bu yüzden işe başlamadan önce firmanın çalışma temposu hakkında bilgi almak faydalıdır.

Örnek: Bir İhracat Sevkiyatının Yolculuğu

Bursa'daki bir tekstil üreticisinin Almanya'daki bir müşteriye kumaş gönderdiğini düşünelim. Uluslararası lojistik elemanı önce teslim şeklini kontrol eder, ardından karayolu taşıması için uygun bir tır firmasıyla anlaşır ve yükleme tarihini belirler. Üreticiden gelen fatura ve çeki listesini kontrol edip gümrük müşavirine iletir.

Tır yola çıktıktan sonra sınır kapısındaki geçiş, transit ülkelerdeki ilerleme ve varış gümrüğündeki işlemler takip edilir. Alıcı firma yükü teslim aldığında teslim belgesi sisteme işlenir ve süreç kapanır. Yol boyunca yaşanan her gecikme, hem gönderici hem alıcıya zamanında bildirilir.

Gereken Beceriler

Bu meslekte yabancı dil bilgisi temel bir şarttır; yazışmaların, belgelerin ve telefon görüşmelerinin önemli bir kısmı İngilizce yürür. Almanca, Rusça ya da Arapça gibi ikinci bir dil, belirli pazarlarla çalışan firmalarda ayrıca değer görebilir. Dilin yanında dış ticaret terimlerine hâkim olmak da gerekir.

Detaylara dikkat, zaman baskısı altında sakin kalabilmek ve aynı anda birden fazla sevkiyatı takip edebilmek bu işin gerektirdiği kişisel özelliklerdir. Müzakere becerisi, taşıyıcılardan uygun fiyat almayı sağlar. Lojistik yazılımlarını ve elektronik tablo programlarını rahat kullanmak da günlük işleri hızlandırır.

Eğitim ve Sertifikalar

Mesleğe giriş için üniversitelerin uluslararası ticaret ve lojistik, lojistik yönetimi ya da dış ticaret bölümleri doğrudan bir temel sunar. İşletme, iktisat ve uluslararası ilişkiler mezunları da alanda çalışmaya başlayabilir. Meslek yüksekokullarının lojistik ve dış ticaret programları ise ön lisans düzeyinde bir giriş kapısıdır.

Mezuniyet sonrası gümrük mevzuatı, tehlikeli madde taşımacılığı ve teslim şekilleri gibi konularda alınan eğitimler bilgi düzeyini artırır. Sektör derneklerinin düzenlediği kurslar ve firma içi eğitimler, teorik bilgiyi uygulamaya taşır. Staj döneminde bir taşıma firmasında geçirilen süre, mezuniyet sonrası iş bulmayı kolaylaştırır.

Bu Alanda İş Bulmak

Uluslararası lojistik alanında ilk iş, operasyon asistanı ya da ihracat-ithalat operasyon elemanı gibi pozisyonlarla başlayabilir. Bu pozisyonlar belge hazırlama ve sevkiyat takibi gibi temel işleri öğreterek mesleğin altyapısını kurar. Üreticilerin ihracat birimlerindeki fırsatları dış ticaret elemanı iş ilanları arasında bulabilirsiniz.

Özgeçmişte yabancı dil seviyesini, bildiğiniz yazılımları ve staj sırasında takip ettiğiniz sevkiyat türlerini somut olarak yazmak fark yaratır. Mülakatlarda teslim şekilleri ya da belge türleri hakkında soru gelebileceği için bu konulara önceden hazırlanmak gerekir. Deneyim arttıkça operasyon sorumlusu, satış temsilcisi ya da bölge yöneticisi gibi görevlere geçiş mümkün olur.