Kiralık İşçi Olur Mu? Avantajları ve Yasal Süreç
Bu içerik nasıl hazırlandı? İçerik, alanında uzman yazarlar tarafından hazırlanmış, güncel iş kanunu ve saha deneyimine göre incelenmiştir.

Kiralık İşçi Sistemi Nedir?
Kiralık işçi, özel istihdam büroları aracılığıyla geçici bir süre için başka bir işverenin yanında çalıştırılan işçiye deniyor. Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilen yasa, bu modelin çerçevesini çiziyor.
İşleyiş aslında sadedir. İşveren büroya başvuruyor, büro işverenle kiralık işçi sözleşmesi ve işçiyle iş sözleşmesi imzalıyor. İşveren büroya bir bedel ödüyor. Sen de bu üçlü yapının ortasında bir yerde duruyorsun. Yarı zamanlı iş arıyorsan yarı zamanlı iş ilanları da işine yarayabilir.
İşyerindeki mevcut bir çalışan hamilelik, askerlik, yıllık izin ya da hastalık nedeniyle işten geçici olarak ayrılırsa, kiralık işçi bu süre için o görevi üstlenebiliyor. Çalışan dönünce kiralık işçinin işi bitiyor. Mevsimlik tarım işleri ve ev hizmetleri de bu kapsamdadır.
Bir de beklenmedik iş artışı durumu var. İş hacmi öngörülemeyen bir şekilde artarsa ya da dönemsel ve aralıklı işler söz konusuysa kiralık işçi çalıştırılabiliyor. Süre dört ayla sınırlı. Ama iki kez yenilenebiliyor. Yani toplamda sekiz aya kadar uzayabiliyor. Aynı iş için yeniden başvurmak isteyenler altı ay beklemek zorunda.
Kaç Kiralık İşçi Çalıştırılabilir?
Kiralık işçi sayısının bir tavanı var. İşyerindeki toplam çalışan sayısının dörtte birini geçemez. Ama on veya daha az kişiyle çalışan küçük işyerleri için beş işçiye kadar kiralık çalıştırma hakkı tanınmış. Geçici işçi olarak çalışmayı düşünüyorsan bu sayı sınırlarını göz önünde bulundurmakta fayda var. Çünkü kontenjan dolduğunda başvurun havada kalabilir.
Kiralık İşçilerin Hakları Ne Olacak?
Geçici işçiyi çalıştıran işveren, iş hukuku açısından işveren sayılmıyor. Özel istihdam bürosunun işveren yükümlülüğü ise yalnızca işçinin kiralık çalıştığı süreyle sınırlı tutuluyor.
Yani patron işini görüyor, büro komisyonunu alıyor, işçi ortada kalıyor. İş güvencesi yok. Uzun vadeli bir ilişki de yok. Hangi tarafa dönsen net bir yanıt bulmak zor.
Bu tablo aslında yeni değil. Benzer bir yasa 2009'da Meclis'ten geçmişti. O dönemin Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, sendika temsilcileriyle görüştükten sonra yasayı veto etmişti. Gerekçe olarak işçilerin emeğinin istismarına ve insan onuruna yakışmayan durumların doğmasına yol açabileceği ifadelerini kullanmıştı. O günden bugüne işçinin durumunda kayda değer bir şey değişmedi.
Kiralık İşçi Sistemi Hakkında
Kiralık işçi sistemi, işverene esneklik ve işçiye kısa vadeli fırsatlar sunuyor gibi görünüyor. Ama madalyonun diğer yüzünde iş güvencesi tartışması duruyor. Sen bu modelde çalışmayı düşünüyorsan haklarını, süreleri ve sözleşme detaylarını iyi okumalısın. Kendine uygun ilanları ve daha güvenli iş fırsatlarını değerlendirmek için isbul.net üzerinden aramanı sürdürebilirsin. Kararı verecek olan sensin, koşulları bilmek de sana düşüyor.
Sıkça Sorulan Sorular
Kiralık İşçi Sistemi Hangi Sektörlerde Uygulanabilir?
Yasa esas olarak tarım, ev hizmetleri ve işçinin geçici olarak ayrıldığı işyerlerini kapsıyor. Dönemsel iş artışı yaşayan sektörler de bu sistemden yararlanabiliyor.
Kiralık İşçi Olarak Çalışmak İş Güvencesi Sağlar mı?
Geçici iş sözleşmesi belirli bir süreyle sınırlı. Süre dolunca iş ilişkisi sona eriyor, uzun vadeli bir güvence sunulmuyor.
Özel İstihdam Bürosu İşçinin Tüm Haklarından Sorumlu mu?
Yalnızca işçinin kiralık çalıştığı dönemle sınırlı bir sorumluluk var. Bu sürenin dışında kalan haklar için başvurulacak taraf net değil.
Bir İşveren Aynı Pozisyon İçin Defalarca Kiralık İşçi Alabilir mi?
Aynı iş için altı ay geçmeden uygulama yenilenemez. Toplamda sekiz aylık üst sınır belirlenmiş.
Kiralık İşçi Ücretini Kimden Alır?
İşçi ücretini özel istihdam bürosundan alır. İşveren bedeli büroya öder, büro kendi komisyonunu ayırıp kalan tutarı işçiye aktarır.

Editör
Merhaba, ben Aynur Topal. Editör olarak içerik üretimi, metin düzenleme, imla ve dil bilgisi kontrolleri konusunda özenli ve titiz bir şekilde çalışma üretiyorum.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...