Ego ve Liderlik: Egolu Lider Ekibi Nasıl Etkiler?

Ego ile liderlik arasındaki ilişki, bir yöneticinin kendine duyduğu güvenin ekibe mi yoksa yalnızca kendi imajına mı hizmet ettiğiyle ilgilidir. Egolu lider eleştiriyi kişisel saldırı olarak görür, ekibin başarısını kendine mal eder ve hatayı başkalarına yükler; sağlıklı özgüvene sahip bir lider ise fikir değiştirebilir, emeği sahibine verir ve sorumluluğu üstlenir.
Bu fark, bir ekibin açık konuşup konuşmamasını, fikir üretip üretmemesini ve işyerinde kalıp kalmamasını belirler. Ekip yönetimi isteyen proje yöneticisi iş ilanları gibi pozisyonlarda aranan şey de bu dengeyi kurabilmektir.
Özgüven ile Ego Arasındaki Çizgi
Özgüven, kişinin kendi yetkinliğine dayanan sakin bir güvendir ve başkalarının başarısından tehdit hissetmez. Ego ise sürekli onaylanma ihtiyacıyla beslenir; lider haklı çıkmayı, doğru sonuca ulaşmaktan daha önemli görmeye başlar.
Özgüvenli bir yönetici "Bilmiyorum, araştıralım" diyebilir. Egolu lider için bu cümle bir zayıflık itirafı gibi gelir; bu yüzden bilmediği konuda bile kesin konuşur ve yanlış bir kararı savunmaya devam eder.
Egolu Liderin İşaretleri
Egolu lider toplantıların büyük kısmında kendisi konuşur ve farklı görüş bildirenleri ya sözünü keserek ya da küçümseyerek susturur. Başarı sunumlarında "ben" dili, sorun anlatılırken ise "onlar" dili belirgindir.
Bilgiyi güç aracı olarak saklamak, ekibin üst yönetimle doğrudan iletişim kurmasından rahatsız olmak ve kendisinden daha yetenekli görünen çalışanları geri planda tutmak da bu davranışlar arasındadır. Bu işaretlerin tek tek değil, bir arada ve sürekli görülmesi, sorunun kişiliğe yerleştiğini gösterir.
Ekip Üzerindeki Etkisi
Egolu liderin yönettiği bir ekipte ilk kaybolan şey açık konuşmadır. Fikrini söyleyen kişinin azarlandığı bir ortamda çalışanlar sessiz kalmayı öğrenir ve sorunlar büyüyene kadar yöneticiye ulaşmaz.
İnisiyatif de zamanla azalır: her kararın tek kişiden geçmesi gerektiğini bilen çalışan, risk almak yerine talimat beklemeye başlar. Uzun vadede yetenekli çalışanlar bu ortamdan ayrılır, kalanlar ise işi yalnızca gerektiği kadar yapar.
Ego Neden Büyür?
Bir yöneticinin egolu lidere dönüşmesinin tek bir nedeni yoktur. Hızlı bir terfi, sürekli övgü alan bir başarı dönemi ya da etrafındakilerin itiraz etmekten çekindiği bir konum, yöneticinin kendini eleştiriden muaf görmesine zemin hazırlayabilir.
Bazen de görünen kibir, altta yatan bir güvensizliğin kalkanıdır. Yeni bir rolde yetersiz kalmaktan korkan biri, bu korkuyu sertlik ve kontrolle örtmeye çalışabilir; bu durumda kişiyi değiştirecek olan şey, güvenli bir geri bildirim ortamıdır.
Örnek: Başarılı Bir Projenin Ardından
İki ekibin aynı ay içinde önemli bir müşteri projesini zamanında bitirdiğini düşünün. Birinci yönetici üst yönetime gönderdiği e-postada projeyi "kendi planlaması sayesinde" tamamladığını yazar ve ekipten kimsenin adını anmaz.
İkinci yönetici aynı e-postada katkı veren her çalışanı adıyla anar ve projede yaşanan bir gecikmenin sorumluluğunu da kendisi üstlenir. Bir sonraki projede gönüllü olarak fazla mesaiye kalan çalışanların hangi ekipte olacağını tahmin etmek zor değildir.
Lider Kendi Egosunu Nasıl Fark Eder?
Yöneticinin kendine sorabileceği basit sorular vardır: Son ne zaman bir çalışanın fikriyle kendi kararımı değiştirdim? Ekibim bana kötü bir haberi çekinmeden getirebiliyor mu?
Ekipten, eşitlerden ve üstlerden isimsiz geri bildirim toplayan değerlendirmeler, kör noktaları görmenin yapılandırılmış bir yoludur. Gelen eleştirilere savunmaya geçmeden yalnızca "Teşekkür ederim, düşüneceğim" diye cevap vermek bile, ekibe açık konuşmanın güvenli olduğunu gösterir.
Alçakgönüllü Liderliğin Davranışları
Alçakgönüllü bir lider, toplantıyı kendi fikriyle açmak yerine önce ekibe sorar. Bir çalışanın başarısını üst yönetimin yanında dile getirir ve kendi hatasını herkesin önünde kabul edebilir.
Bu tutum zayıflık değildir; aksine, karar verme yetkisini kaybetmeden ekibin bilgisinden yararlanmanın yoludur. Böyle bir liderin ekibinde çalışanlar sorunları erken bildirir, yeni fikirler önerir ve işyerine bağlılık duyar.
Görüşmede Egolu Bir Yöneticiyi Nasıl Anlarsınız?
İş görüşmesinde müstakbel yöneticinizin ekibinden nasıl söz ettiğine ve sorularınıza nasıl tepki verdiğine bakarak ego belirtilerini çoğu zaman önceden sezebilirsiniz. Görüşme, yalnız işverenin sizi değil, sizin de yöneticinizi tanıdığınız bir fırsattır.
Görüşmeci başarıları anlatırken ekibini mi yoksa yalnız kendini mi öne çıkarıyor, dikkat edin.
"Ekibinizden biri kararınıza itiraz ettiğinde ne olur?" diye sorun ve somut bir örnek isteyin.
Pozisyonun neden boşaldığını sorun; önceki çalışan hakkında küçümseyici bir dil, bir uyarı işaretidir.
Sorularınızın yarıda kesilip kesilmediğini ve cevaplarınızın sonuna kadar dinlenip dinlenmediğini gözleyin.
Mümkünse ekipten biriyle kısa bir tanışma isteyin; bu talebe verilen tepki de bilgi verir.
Tek bir işaret karar vermek için yeterli değildir. Birkaçı bir araya geliyorsa teklifi kabul etmeden önce şirketin çalışan yorumlarına bakmak ve aynı birimde çalışmış birine ulaşmaya çalışmak yerinde olur.
Egolu Bir Yöneticiyle Çalışmak
Egolu liderle çalışıyorsanız önerilerinizi onun hedefleriyle ilişkilendirerek sunmak, kabul edilme ihtimalini artırır. "Bu yöntem, sizin hedeflediğiniz teslim tarihini öne çeker" gibi bir cümle, aynı öneriyi tartışmaya dönüştürmeden iletir.
Önemli kararları ve görev dağılımlarını e-postayla teyit etmek, olası bir suçlama anında elinizde kayıt bulunmasını sağlar. Durum sağlığınızı ve işinizi etkilemeye başladıysa insan kaynakları birimiyle görüşmek ya da yeni bir işyeri aramak meşru seçeneklerdir; yeni pozisyonları iş ilanları sayfasından takip edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular

Kıdemli İçerik Yazarı
Dilşat Zengin, iş dünyasının hızla değişen gündemini derinlemesine araştırmalar ve net analizlerle içeriğe dönüştürmektedir. 10 yılı aşan yazarlık deneyimiyle meslek tanıtımlarından stratejik iş arama süreçlerine kadar geniş bir alanda okuyucunun kariyer yolculuğuna yön veren metinler üretir. Dijital yayıncılığın gereksinimlerine hakim bir yazar olarak; dili doğru kullanan, abartıdan uzak ve bilgi odaklı içerik çözümleri sunmaktadır.
Bu yazı hakkında ne düşünüyorsun?
Yorumlar
Yorumlar yükleniyor...
İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar


