Öğretim Görevlisi Nedir, Nasıl Olunur?

Öğretim görevlisi ne iş yapar?

Asıl iş ders vermek ve uygulamaları yürütmektir. Meslek yüksekokullarında bu, atölye ve laboratuvarda yapılan uygulamalı derslerle birlikte mesleki derslerin büyük bölümü demektir. Fakültelerde ise ortak zorunlu dersler, yabancı dil dersleri ve öğretim üyesi bulunmayan alan dersleri öne çıkar. Konservatuvarlarda çalgı ve sahne derslerinde görev yapan öğretim görevlileri de vardır.

Derslerin yanında sınav hazırlamak ve değerlendirmek, öğrencilere danışmanlık yapmak, staj ve uygulama süreçlerini izlemek, bölüm ve komisyon görevlerine katılmak da işin parçasıdır. Araştırma ve yayın beklentisi ise kurumun, birimin ve kadronun türüne göre belirgin biçimde değişir. Bu görevler için açılan kadroları öğretim görevlisi iş ilanları sayfasında görebilirsiniz.

Hangi nitelikler gerekir?

Alan bilgisinin yanında bu işte en çok anlatım becerisi belirleyicidir; aynı konuyu farklı düzeydeki öğrencilere anlaşılır biçimde aktarabilmek gerekir. Sınıf yönetimi, ölçme ve değerlendirme bilgisi ve ders materyali hazırlama da günlük işin parçasıdır. Danışmanlık görevlerinde öğrencilerle düzenli ve sabırlı iletişim kurabilmek, uzaktan eğitim derslerinde ise çevrim içi ders araçlarını rahat kullanabilmek beklenir.

Meslek yüksekokullarında sektör deneyimi büyük avantajdır; öğrencilere işin sahadaki karşılığını gösterebilen bir eğitimci, uygulamalı derslerde öne çıkar. Fakültelerde ise akademik yazım, yabancı dil ve lisansüstü çalışmalar daha belirleyicidir.

Öğretim üyesinden ve araştırma görevlisinden farkı

Üç kadro arasındaki fark şöyledir:

• Öğretim üyesi, doktora sonrası akademik basamakları tamamlamış kişidir; ders vermenin yanında bağımsız araştırma yürütür, lisansüstü tez yönetir.

• Öğretim görevliliği öğretim ağırlıklı bir kadrodur; atanmak için doktora şartı aranmaz.

• Araştırma görevlisi, Kanun'a göre yükseköğretim kurumlarında yapılan araştırma, inceleme ve deneylerde yardımcı olan ve yetkili organlarca verilen diğer görevleri yapan öğretim elemanıdır.

Araştırma görevliliği çoğunlukla lisansüstü eğitimini sürdüren genç akademisyenlerin başlangıç noktasıdır; ayrıntılar araştırma görevlisi sayfasında anlatılıyor.

Nasıl öğretim görevlisi olunur?

2547 sayılı Kanun'a göre bu kadroya başvuracak adaylarda en az tezli yüksek lisans derecesi aranır. Bu şartın istisnası, meslek yüksekokullarında Yükseköğretim Kurulunun belirlediği uzmanlık alanlarıdır; bu alanlarda mesleki deneyim ve uzmanlık belirleyicidir.

Kadrolu atamalarda ayrıca merkezi sınav şartları uygulanır. Öğretim üyesi dışındaki öğretim elemanı kadrolarına atamaları düzenleyen yönetmelik, genel kural olarak ALES'ten en az 70, Yükseköğretim Kurulunun kabul ettiği merkezi yabancı dil sınavından en az 50 puan ister; bazı kadrolar için istisnalar vardır.

Başvuranlar önce ön değerlendirmeden geçer, ardından giriş sınavına çağrılır.

Devlet üniversitelerinin kadro ilanları Resmî Gazete'nin ilan bölümünde ve üniversitelerin internet sitelerinde yayımlanır. Her ilan kendi şartlarını ayrıca belirttiği için başvurmadan önce ilan metnini dikkatle okuyun.

Kadrolu, sözleşmeli ve ders saati ücretli çalışma

Kanun, öğretim görevlilerinin rektörün onayıyla kadroya atanabileceğini ya da kadro şartı aranmaksızın ders saati ücreti veya sözleşmeli olarak çalıştırılabileceğini öngörür. Konservatuvarlar ile meslek yüksekokullarına gerektiğinde sürekli olarak öğretim görevlisi atanabilir. Vakıf üniversitelerinde ise çalışma ilişkisi kurumla yapılan sözleşmeye dayanır; sözleşme süresi, ders yükü ve yenilenme koşulları kurumdan kuruma değişir.

Ders saati ücretli görevlendirme, sektörde deneyim kazanmış uzmanların üniversitede ders vermesinin en yaygın yoludur. Bu düzende uzman, asıl işini sürdürürken haftada belirli saatlerde derse girer.

Meslekte ilerleme ve maaş

Doktorasını tamamlayanlar doktor öğretim üyesi kadrolarına başvurarak öğretim üyeliğine geçebilir; doçentlik ve profesörlük ise bunu izleyen basamaklardır. Doçentlik başvurusunun koşulları Üniversitelerarası Kurulun, kadro atamalarındaki ölçütler ise üniversitelerin düzenlemeleriyle belirlenir; hedeflediğiniz basamağın güncel şartlarını bu kurumların duyurularından izleyin. Akademideki basamaklar akademisyen pozisyonu altında bir arada görülebilir. Öğretim ağırlıklı çalışmak isteyenler ise bu kadroda kalarak mesleklerini sürdürebilir.

Devlet üniversitelerinde ücret mevzuatla, vakıf üniversitelerinde sözleşmeyle belirlenir.