Yoğun Bakım Hemşiresi Nedir, Nasıl Olunur?

Yoğun bakım hemşiresi ne iş yapar?

Vardiya, bir önceki ekipten hasta devralmakla başlar. Yoğun bakım hemşiresi kendisine verilen hastaların tanısını, tedavi planını, son bulgularını ve gece yaşanan değişiklikleri devralır. Ardından hastanın nabız, tansiyon, oksijen satürasyonu, solunum ve bilinç durumunu düzenli aralıklarla izler ve kaydeder.

Tedavi tarafında hekimin istemine göre ilaçları hazırlar ve uygular; damar yolu, sonda ve dren bakımlarını yapar, sıvı giriş-çıkış takibini tutar. Mekanik ventilatör, monitör, infüzyon pompası gibi cihazların ayarlarını ve alarmlarını izler. Kan alma, kan gazı örneği gönderme ve laboratuvar sonuçlarını takip etme de günlük işin parçasıdır.

Bakım işleri de en az tedavi kadar önemlidir. Hareket edemeyen hastanın pozisyonunu düzenli olarak değiştirmek, bası yaralarını önlemek, ağız ve göz bakımı yapmak, enfeksiyonu önleyecek kurallara titizlikle uymak yoğun bakımda hemşirenin sorumluluğundadır. Hastanın durumu ani biçimde kötüleştiğinde canlandırma ekibinin içinde yer alır.

Hasta yakınlarıyla iletişim de işin parçasıdır. Ziyaret saatlerinde yakınlara hastanın bakımına dair bilgi verir, tıbbi durumla ilgili soruları hekime yönlendirir. Ağır hastalık sürecinde ailelerin sorularını sakin ve anlaşılır biçimde karşılamak bu görevin zor ama önemli bir yanıdır.

Yoğun bakım hemşiresi nasıl olunur?

İlk şart hemşire olmaktır. 6283 sayılı Hemşirelik Kanunu'na göre hemşire unvanı, hemşirelik lisans eğitimini tamamlayan ve diploması tescil edilenlere verilir. Mesleğin genel çerçevesini hemşire nedir sorusunun cevabında bulabilirsiniz.

Yoğun bakıma geçiş için ikinci adım bu alana özgü eğitimdir. Yataklı Sağlık Tesislerinde Yoğun Bakım Hizmetlerinin Uygulama Usul ve Esasları Hakkında Tebliğ, yoğun bakım servislerinde görevlendirilen hemşirelerin Bakanlıkça belirlenen usul ve esaslara göre yoğun bakım ve resüsitasyon eğitimi almalarının sağlanmasını öngörür. Bu eğitim, Sağlık Bakanlığınca onaylanmış yoğun bakım hemşireliği sertifikalı eğitim programları aracılığıyla verilir; programlar teorik derslerin yanında yoğun bakım servisinde uygulamalı eğitim de içerir.

Tebliğ, sertifikanın bazı durumlarda doğrudan şart olduğunu da gösterir: nöbetlerin pratisyen hekimlerce tutulduğu sağlık tesislerinde mesai dışındaki birinci seviye yoğun bakım hizmeti, her vardiyada eğitim almış sertifikalı yoğun bakım hemşiresi bulunması kaydıyla verilebilir. Pek çok hastane yoğun bakıma yeni başlayan hemşireyi önce serviste deneyimli bir hemşirenin yanında uyum sürecinden geçirir, sertifika eğitimine de bu dönemde yönlendirir.

Gerekli beceriler

Yoğun bakımda hata payı küçüktür. İlaç dozlarını doğru hesaplamak, cihaz alarmlarının anlamını hızla kavramak ve bir hastadaki değişikliği erken fark etmek temel becerilerdir. Bu yüzden dikkat, sakinlik ve baskı altında doğru karar verebilme yeteneği en çok aranan özelliklerdir.

Ekip çalışması da belirleyicidir. Yoğun bakım hemşiresi hekimler, fizyoterapistler, diyetisyenler ve diğer hemşirelerle aynı hasta için birlikte çalışır. Kayıtları eksiksiz ve okunaklı tutmak, vardiya devrinde bilgiyi doğru aktarmak hastanın güvenliği için zorunludur. Teknolojiyle rahat çalışabilmek de gerekir; monitörler, ventilatörler ve hastane bilgi sistemleri sürekli güncellenir ve yeni cihazlara hızla uyum sağlamak beklenir.

Çalışma koşulları ve ilerleme

Yoğun bakım servisleri günün her saati açık olduğu için iş vardiyalı ya da nöbet usulüdür. Ağır hasta bakımı, hasta kaybı ve uzun süre ayakta çalışma işin fiziksel ve duygusal yükünü artırır; enfeksiyon kontrolü kurallarına uymak bu ortamda kendi sağlığınızı korumak için de önemlidir.

Deneyim kazanan bir yoğun bakım hemşiresi sorumlu hemşire ya da yoğun bakım eğitim hemşiresi olabilir; hemşirelikte yüksek lisans yaparak akademiye ya da yönetime yönelebilir.