Muhasebe Nedir, Nasıl Olunur?

Muhasebe nedir, muhasebeci ne iş yapar?

Muhasebeci, bir işletmenin alış, satış, ödeme ve tahsilat gibi para ile ölçülebilen bütün hareketlerini belgeye dayanarak kayda geçiren, sınıflandıran ve raporlayan kişidir. Muhasebe de bu işin yapıldığı alanın adıdır. Tutulan kayıtlar işletme sahibinin doğru karar vermesini sağlar, vergi beyannamelerinin ve mali tabloların temelini oluşturur.

Muhasebe alanında çalışanlar tek bir unvan taşımaz. İş ilanlarında fatura ve kasa işine bakan elemandan dönem kapanışını yöneten müdüre kadar farklı unvanlar görülür; günlük dilde hepsine muhasebeci denir. Faturayı kesen, banka hareketini işleyen, defteri tutan ve beyannameyi hazırlayan kişiler aynı zincirin farklı halkalarıdır. Bu zincirin hangi halkasında çalışmak istediğinize göre açık pozisyonları muhasebe iş ilanları arasından inceleyebilirsiniz.

Günlük işleyişte muhasebecinin görevleri

Görevlerin dağılımı işletmenin büyüklüğüne göre değişse de bir muhasebecinin ayı çoğunlukla şu işlerle geçer:

• Alış ve satış faturalarını, irsaliyeleri ve masraf belgelerini kontrol edip sisteme kaydeder.

• Kasa ve banka hareketlerini işler, cari hesapları izler ve müşteri ile tedarikçi mutabakatı yapar.

• Çek, senet ve ödeme planlarının vadelerini takip eder, tahsilat ve ödeme listelerini hazırlar.

• Yevmiye kayıtlarını, mizanı ve dönem sonu kapanış işlemlerini yapar ya da bunlara destek verir.

• Vergi beyannamelerinin ve sosyal güvenlik bildirgelerinin hazırlığı için gereken verileri derler.

• e-Fatura, e-Arşiv ve e-Defter gibi elektronik belge uygulamalarını yürütür.

Muhasebe alanında çalışmak için hangi eğitim ve belgeler gerekir?

Bu alana girişin birkaç yolu vardır. Meslek liselerinin Muhasebe ve Finansman alanı, ön lisansta Muhasebe ve Vergi Uygulamaları programı, lisansta ise işletme, iktisat ve maliye gibi bölümler bu işe hazırlar. Fatura ve kasa işiyle başlayan pozisyonlarda lise ya da ön lisans mezuniyeti çoğu zaman yeterli görülür; defter ve beyanname işini yürüten uzman unvanlarında lisans daha sık aranır.

Kendi büronuzu açıp mali müşavir olarak çalışmak ise ayrı bir yoldur. Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu, bu unvan için ilgili bir lisans eğitimini, stajı ve yeterlilik sınavını şart koşar. Bu unvanın şartlarını ve yetkilerini mali müşavir nedir sayfası ayrıntılı anlatır.

İşyerine göre muhasebede çalışma koşulları

Muhasebe çalışanları çoğu zaman iş yerinde, hafta içi gündüz mesaisiyle çalışır. Beyanname dönemlerine ve ay sonu kapanışlarına denk gelen günlerde iş yoğunlaşır, mesai uzayabilir. Mali müşavirlik bürosunda aynı anda birçok işletmenin kaydı tutulduğu için bu dönemler daha belirgin hissedilir.

İşveren türüne göre işin ağırlığı değişir. Sanayide stok ve maliyet kayıtları, ticaret firmalarında cari hesap ve tahsilat takibi, sağlık kurumlarında hasta faturalandırması, konaklama işletmelerinde günlük gelir kontrolü öne çıkar. Finans sektöründe ve kamu kurumlarında kendi mevzuatına bağlı bir kayıt düzeni vardır.

İşverenlerin muhasebe çalışanında aradığı yetkinlikler

Muhasebe işinde hata çoğu zaman ay sonunda, mizan tutmadığında ya da beyanname verilirken ortaya çıkar. Bu yüzden işverenler adayın teorik bilgisinden çok, kaydı ilk seferde doğru girme alışkanlığına bakar. İlanlarda en sık aranan yetkinlikler şunlardır:

• Hesap planı bilgisi: Tek düzen hesap planını tanımak ve her belgeyi doğru hesaba işleyebilmek.

• Program kullanımı: Yaygın muhasebe ve ön muhasebe programlarıyla, elektronik belge uygulamalarıyla rahat çalışabilmek.

• Vergi takvimi: Beyanname ve bildirge tarihlerini izleyip hazırlığı zamanında tamamlayabilmek.

• Tablolama: Mutabakat ve raporlama için hesap tablosu programlarını formül ve özet tablolarla kullanabilmek.

• Dikkat ve gizlilik: Rakamları titizlikle kontrol etmek, işletmenin mali bilgilerini dışarıya taşımamak.

Mevzuat sık değiştiği için vergi ve sosyal güvenlik düzenlemelerindeki yenilikleri takip etmek de işin parçasıdır. Meslek odalarının ve eğitim kurumlarının kısa süreli kursları, bu değişikliklere uyum sağlamanın pratik bir yoludur.

Muhasebeci maaşı neye göre değişir?

Piyasa maaş verilerine göre muhasebe alanında aylık ücretler 29.900 ₺ seviyesinden başlıyor, ortalama 40.200 ₺ çevresinde seyrediyor ve deneyimli unvanlarda 71.300 ₺ düzeyine çıkıyor. Bu aralığı en çok unvan ve deneyim belirler: fatura ve kasa işiyle başlayan bir çalışan ile dönem kapanışını ve beyannameleri yöneten biri aynı ücreti almaz. Kayıt programlarına ve elektronik belge uygulamalarına hâkim olmanız da pazarlıkta öne çıkar.

İşverenin büyüklüğü, şehir ve yan haklar da toplam kazancı etkiler. Büro ile şirket kadrosunun çalışma düzeni farklı olduğundan beyanname dönemlerindeki fazla mesainin nasıl karşılandığını, yemek ve yol desteğini teklifle birlikte değerlendirin. Unvana ve şehre göre dağılımı muhasebe maaşları sayfasında bulabilirsiniz.

Ön muhasebe ile genel muhasebe farkı

Ön muhasebe, belgenin işletmeye girdiği ilk aşamadır: fatura ve irsaliye düzenlemek, kasa ve banka hareketini işlemek, cari hesabı izlemek. Sonraki aşama ise bu kayıtları yevmiye defterine, mizana ve mali tablolara dönüştürür. Küçük işletmelerde iki aşamayı çoğu zaman aynı kişi yürütür, büyük şirketlerde ise ön muhasebe ve genel muhasebe ayrı ekiplerdir.

Muhasebeci olmak için ruhsat gerekir mi?

Bir şirkette kadrolu olarak kayıt tutmak için ruhsat gerekmez; işveren eğitim ve deneyime bakar. Ruhsat yalnız başka işletmelerin defterini meslek olarak tutmak, beyanname imzalamak ve büro açmak isteyenler için gerekir. Bu yüzden büroda mı yoksa tek bir şirketin kadrosunda mı çalışacağınız, mesleğe başlarken vereceğiniz ilk karardır.

Deneyimsiz muhasebeci olunur mu?

Deneyimsiz adaylar için en yaygın giriş noktası fatura ve kasa işine bakan pozisyonlar ile mali müşavirlik bürolarındaki yardımcı görevlerdir. Bürolarda farklı sektörlerden işletmelerin kayıtlarını görmek kısa sürede geniş bir pratik kazandırır. Okul döneminde staj yapmış ve bir kayıt programını kullanmış olmak, ilk başvuruda belirgin bir avantaj sağlar.