Araştırma Geliştirme / AR-GE Uzmanı Nedir, Nasıl Olunur?

Ar-Ge ne demek?

Araştırma ve geliştirme, mevcut bilgi birikimini artırmak ve bu bilgiyi yeni süreç, sistem ve uygulamalar tasarlamak için kullanmak üzere sistematik biçimde yürütülen yaratıcı çalışmalardır. 5746 sayılı Kanun'daki tanımın önemli bir ayrıntısı, Ar-Ge'nin bilimsel ya da teknolojik bir belirsizliğe odaklanması ve çıktısının özgün, deneysel bir içerik taşımasıdır.

Bu ayrım işin doğasını anlatır. Sonucu önceden bilinen rutin iyileştirmeler, standart testler ya da mevcut bir ürünün yalnız görünüşünün değiştirilmesi Ar-Ge sayılmaz. Ar-Ge uzmanının asıl uğraşı, cevabı henüz bilinmeyen teknik bir soruyu yöntemli biçimde çözmektir.

Ar-Ge uzmanı ne iş yapar?

Görevler projenin aşamasına göre değişir, ama çoğu birimde şu işler öne çıkar:

• Teknik literatürü, patentleri ve rakip ürünleri tarayarak bir fikrin yeni olup olmadığını ve uygulanabilirliğini değerlendirmek.

• Proje planı hazırlamak; hedefleri, iş paketlerini, takvimi ve bütçeyi belirlemek.

• Deney, simülasyon ya da prototip çalışmalarını tasarlamak ve teknisyenlerle birlikte yürütmek.

• Sonuçları analiz etmek, başarısız denemelerden ders çıkarıp yöntemi düzeltmek.

• TÜBİTAK gibi kurumların destek programlarına proje başvurusu ve dönem raporu yazmak.

• Ürünü üretime aktarırken üretim, kalite ve satın alma birimleriyle birlikte çalışmak; gerekiyorsa patent başvurusu sürecine katkı vermek.

İşin önemli bir kısmı belgelemektir. Teşvik ve destek kapsamındaki projelerde hangi çalışmanın ne zaman, kim tarafından ve hangi maliyetle yapıldığı kayıt altında tutulur.

Nasıl Ar-Ge uzmanı olunur?

Bu pozisyonun asgari eğitim şartı lisans mezuniyetidir. 5746 sayılı Kanun, Ar-Ge faaliyetlerinde görev alan araştırmacıyı en az lisans mezunu uzman olarak tanımlar; teşvik kapsamındaki birimler bu yüzden araştırmacı kadrosuna lisans altı mezun alamaz. Mühendislik ve temel bilimler bölümleri en yaygın girişlerdir; gıda, ilaç ya da tekstil gibi sektörlerde o alanın bölümü öne çıkar.

Yüksek lisans ve doktora hem işe alımda tercih sebebidir hem de bu birimlerdeki gelir vergisi teşvikinde daha yüksek oran sağlar. Yenilik ve Ar-Ge süreçlerinin yönetimine odaklanan programlar için ar-ge ve inovasyon yönetimi bölümü sayfasına bakabilirsiniz.

Mesleğe çoğu zaman uzman yardımcısı ya da Ar-Ge mühendisi unvanıyla girilir. İki unvan arasındaki fark çoğunlukla kıdem ve sorumluluk düzeyidir; ayrıntısı Ar-Ge mühendisi pozisyonu altında.

Hangi beceriler gerekir?

Teknik derinlik şarttır, ama tek başına yetmez. Bir Ar-Ge uzmanının proje yönetimi bilgisine, deney tasarlama ve veri analizi becerisine, teknik yazım ve sunum yeteneğine ihtiyacı vardır. İngilizce, literatürü takip etmek ve uluslararası ortaklarla çalışmak için büyük ölçüde gereklidir.

Sabır ve belirsizliğe dayanıklılık da en az bilgi kadar önemlidir. Ar-Ge'de denemelerin önemli bir kısmı beklenen sonucu vermez; işin değeri, başarısız bir denemenin neden başarısız olduğunu anlayıp bir sonraki adımı ona göre kurmaktır.

Nerelerde çalışır?

Ar-Ge uzmanları en çok Bakanlıkça Ar-Ge merkezi ya da tasarım merkezi belgesi verilmiş şirket birimlerinde, teknoloji geliştirme bölgelerindeki firmalarda ve kamu destekli proje yürüten işletmelerde çalışır. Üniversite-sanayi iş birliği projeleri ve kamu araştırma kurumları da bu meslek için diğer adreslerdir.

Bu birimlerde çalışan Ar-Ge personelinin ücretinden hesaplanan gelir vergisinin büyük kısmı, 5746 sayılı Kanun'a göre eğitim düzeyine bağlı oranlarda terkin edilir.

Bu iş kimlere uygun?

Merakı güçlü, aynı soruyu farklı yollardan denemekten sıkılmayan ve bulduğunu yazıya dökmeyi seven kişiler bu işte rahat eder. Kesin talimatla, her gün aynı biçimde tekrarlanan işleri tercih ediyorsanız Ar-Ge'nin belirsizliği yorucu gelebilir.

Projeler aylar, bazen yıllar sürer ve sonuç her zaman ürüne dönüşmez. Uzun soluklu çalışmayı sürdürebilmek, ekip içinde fikirleri tartışmaya açmak ve geri bildirimi kişisel algılamamak bu meslekte ilerlemenin temelidir. Açık pozisyonları araştırma geliştirme / Ar-Ge uzmanı iş ilanları arasında görebilirsiniz.