Ergoterapist Nedir, Nasıl Olunur?

Ergoterapist nedir?

Ergoterapist, hastalık, yaralanma, engellilik ya da yaşlılık nedeniyle günlük işlerini yapmakta zorlanan kişilerin bu işleri yeniden ve olabildiğince bağımsız yapabilmesi için çalışan sağlık profesyonelidir. Meslek adını Yunanca iş ve tedavi anlamına gelen sözcüklerden alır; Türkçede uğraşı terapisi olarak da anılır. Odak noktası kişinin öz bakımını, işini ve boş zaman uğraşlarını sürdürebilmesidir.

Bir ergoterapist için başarı, danışanın sabah kendi başına giyinebilmesi, mutfakta yemeğini hazırlayabilmesi ya da işine geri dönebilmesidir. Bu yüzden terapi bir hastalığın kendisinden çok, o hastalığın kişinin gündelik yaşamına etkisine yönelir. Hastanelerin, özel eğitim kurumlarının ve huzurevlerinin açtığı güncel pozisyonları ergoterapist iş ilanları sayfasında bulabilirsiniz.

Günlük işte ergoterapistin görevleri

Ergoterapistin görevleri danışanın yaşına ve ihtiyacına göre değişir. Genel olarak şu işleri yürütür:

• Danışanın günlük yaşam aktivitelerindeki güçlüklerini değerlendirmek, ev, okul ya da iş ortamını gözlemlemek.

• Kişiye özel hedefler belirleyip terapi programı hazırlamak ve uygulamak.

• El ve bilek yaralanmalarından sonra el işlevlerini geri kazandırmaya yönelik çalışmalar yapmak, gerektiğinde splint uygulamak.

• Duyusal işlemleme sorunu yaşayan ya da gelişimi yaşıtlarının gerisinde kalan çocuklarla giyinme, yemek yeme ve okul becerileri üzerine çalışmak.

• Tekerlekli sandalye, tutunma barı ya da özel çatal kaşık gibi yardımcı araçların seçiminde yol göstermek.

• Ev ve işyerinde düşme riskini azaltacak düzenlemeler önermek.

• Aileye ve bakım verene evde uygulanacak bir program vermek, ilerlemeyi düzenli olarak raporlamak.

Ruh sağlığı alanında çalışan ergoterapistler ise yemek hazırlama, alışveriş ve toplu taşıma kullanımı gibi gündelik görevlerin pratiğini yaptırarak kişinin topluma uyumunu destekler. Bu çalışmalar danışanın özgüvenini yeniden kazanmasına da yardım eder.

Nasıl ergoterapist olunur?

Ergoterapist olmak için üniversitelerin ergoterapi lisans programını tamamlamak gerekir. Bu programlarda anatomi, fizyoloji, nörobilim ve gelişim gibi temel sağlık bilimlerinin yanında ergoterapi kuramları, değerlendirme yöntemleri ve klinik uygulamalar yer alır. Öğrenciler eğitim boyunca hastane, rehabilitasyon merkezi ve özel eğitim kurumlarında uygulama yaparak mesleği sahada tanır.

Mezuniyetten sonra çalışılacak alana uygun sertifika programları mesleği derinleştirir. Çocuklarla çalışmak isteyenler için duyusal değerlendirme ve müdahale eğitimleri, yetişkin rehabilitasyonunda ise el rehabilitasyonu ve splint eğitimleri öne çıkar. Hangi sertifikanın şart olduğu kurumdan kuruma değişebilir, bu nedenle başvurmadan önce ilandaki şartları okumak gerekir.

Meslekte ilerlemek için öğrenmeyi sürdürmek önemlidir. Yeni değerlendirme araçları ve terapi yaklaşımları geliştikçe kurslara, vaka toplantılarına ve meslek içi eğitimlere katılmak, ergoterapistin farklı danışan gruplarıyla çalışabilmesini sağlar. Deneyim kazandıkça bazı ergoterapistler çocuk, el rehabilitasyonu ya da yaşlı bakımı gibi tek bir alanda uzmanlaşmayı tercih eder.

Hangi kurumlarda ergoterapist çalışır?

Ergoterapistler hastanelerin fizik tedavi ve rehabilitasyon birimlerinde, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde, el terapisi kliniklerinde ve huzurevlerinde görev alır. Ruh sağlığı alanında gündüz programı yürüten kurumlar ve evde bakım hizmeti veren kuruluşlar da bu meslekten yararlanır. Bazı ergoterapistler okullarla iş birliği yaparak öğretmenlere sınıf içinde uygulanabilecek öneriler sunar.

Çalışma düzeni kurumun yapısına göre şekillenir. Hastanelerde gün çoğunlukla hafta içi mesaiyle geçer, çocuklara hizmet veren merkezlerde ise okul sonrası saatler ve cumartesi günleri daha yoğundur. Birden fazla şubesi olan kurumlarda haftalık programın farklı günlerde farklı şubelere bölünmesi de mümkündür. Hangi kurumda çalışırsa çalışsın ergoterapist çoğu zaman bir ekibin üyesidir ve hekim, fizyoterapist, psikolog, özel eğitim öğretmeni ve hemşireyle birlikte danışanın ilerlemesini değerlendirir.

Danışan grubuna göre ergoterapi

Ergoterapi tek bir yaş grubuna özgü değildir. Aşağıdaki tablo başlıca danışan gruplarında çalışmanın hedefini gösterir.

Ergoterapist ile fizyoterapist arasındaki fark

İki meslek de rehabilitasyon ekibinin parçasıdır ve aynı hastayla birlikte çalışabilir, bu yüzden sık karıştırılır. Fizyoterapist ağırlıklı olarak hareketi, kas gücünü, eklem hareket açıklığını ve dengeyi geliştirmeye çalışır. Ergoterapist ise bu kazanımların gündelik yaşama nasıl aktarılacağıyla ilgilenir: kişinin düğme ilikleyebilmesi, kalem tutabilmesi ya da evinde güvenle dolaşabilmesi onun hedefidir.

Örneğin felç geçiren bir hastada fizyoterapist yürüme ve kol hareketleri üzerinde çalışırken ergoterapist aynı hastanın kendi başına yıkanması ve yemek yemesi için gereken becerileri ve yardımcı araçları planlar. İki meslek birbirinin yerine geçmez, birbirini tamamlar.

İşverenlerin ergoterapistte aradığı beceriler

Gözlem ve problem çözme becerisi bu mesleğin merkezindedir. Her danışanın evi, işi ve alışkanlıkları farklı olduğu için hazır bir reçete yoktur; ergoterapist her kişi için ayrı çözümler üretmek zorundadır. Sabır ve empati de şarttır, çünkü ilerleme çoğu zaman yavaş gelir ve danışanın motivasyonunu korumak gerekir.

Aileyle, öğretmenle ve sağlık ekibinin diğer üyeleriyle açık iletişim kurmak, değerlendirme sonuçlarını anlaşılır biçimde raporlamak da işverenlerin önem verdiği becerilerdir. Danışanın evine uygun basit çözümler önerebilmek, örneğin banyoya bir tutunma barı ya da mutfağa kolay kavranan bir kap önermek, terapinin evde de sürmesini sağlar.

Ergoterapist maaşı neye göre değişir?

Ücreti en çok çalışılan kurumun türü, uzmanlık alanı ve alınan sertifikalar belirler. El rehabilitasyonu ve splint uygulamasında deneyimli bir ergoterapist ile duyusal değerlendirme eğitimlerini tamamlamış bir çocuk ergoterapisti farklı kurumlarda farklı tekliflerle karşılaşabilir. Haftalık seans yükü, şubeler arası çalışma düzeni ve deneyim de kazancı etkiler. Özel merkezlerden gelen teklifleri karşılaştırırken sabit ücretin yanında seans başına bir ödeme yapılıp yapılmadığını ve şubeler arasındaki yol masrafının kimden karşılanacağını sormak yararlı olur.

Piyasa maaş verileri bu meslekte aylık kazancın 62.000 ₺ düzeyinden başladığını, ortalamanın 92.000 ₺ olduğunu ve deneyimli ergoterapistlerde 196.300 ₺ seviyesine çıkabildiğini gösteriyor. Kurum ve şehir bazında ayrıntılar için ergoterapist maaşları sayfasına bakabilirsiniz.